Tanık beyanı, en eski ve hâlâ en yaygın delil türlerinden biridir. CMK m.43-58'de düzenlenir.
Tanık Olabilenler
- Olayı bilen her gerçek kişi (yaş sınırı yok)
- Sanık tanık olamaz
- Hâkim, savcı, müdafii görevli oldukları davada tanık olamaz
Tanıklıktan Çekinme Hakkı (CMK m.45)
- Sanığın eşi, üst-altsoyu, kardeşleri
- Avukat, hekim, papaz, gazeteci (meslek sırrı)
- Devlet sırrı (m.47)
Yemin
- Tanık, yalan söylemeyeceğine yemin eder
- Yalan tanıklık: TCK m.272 — 1-3 yıl hapis, kasıtla işlenmişse 3-7 yıl
Çapraz Sorgu (CMK m.59)
Tanığa önce çağıran taraf, sonra karşı taraf, sonra hâkim soru sorar. Bu modern yargılamanın temelidir.
Yargıtay CGK
CGK, tanık beyanının değerlendirilmesinde "tutarlılık, gözlem koşulları, çıkar ilişkisi" faktörlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, salt ifadenin yeterli olmayacağını belirtmektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Anonim Tanık (Gizli Tanık)
Hayatına yönelik tehdit varsa kimliği gizlenebilir (CMK m.58). Ancak tek başına mahkûmiyet için yeterli olamaz; başka delillerle desteklenmelidir.
Avukat desteği önerilir.