TCK m.133: "Kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları, taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya bunları bir ses alma cihazı ile kaydeden kişi, 2-5 yıl hapis cezası ile cezalandırılır."
İstisna: Konuşmaya Dahil Olan Kişi
Konuşmayı kayıt altına alan kişi konuşmaya dahil olan tarafsa, suç oluşmaz. Ancak bu kayıt da koşullara göre delil olarak kullanılabilir/kullanılamaz.
Yargıtay HGK Yaklaşımı
Yargıtay HGK, tarafından alınan ses kaydının delil olabilmesi için "meşru savunma niteliğinde" olması, başka türlü ispatın mümkün olmaması ve kayıt yapanın haksız menfaat sağlamaması koşullarını aramaktadır.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
AYM Yaklaşımı
AYM, gizli kaydın özel hayatın gizliliği kapsamında olduğunu, ancak hak korumak için zorunlu hâllerde meşru savunma kapsamında değerlendirilebileceğini belirtmektedir.
Hangi Hâllerde Kabul Edilir?
- Şantaj kayıtları (mağdur tarafından alınmış)
- İş yerinde mobbing/cinsel taciz delili
- Tehdit kayıtları
Hangi Hâllerde Reddedilir?
- Üçüncü kişilerin konuşmaları
- Salt merak veya intikam amaçlı kayıtlar
- Hukuka aykırı yollarla elde edilenler
Ceza ve delil hukuku avukatı desteği önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşımdakinin haberi olmadan konuşmayı kaydetmek suç mu?
Evet ve kanun iki ayrı durumu ayrı cezalara bağlamıştır. TCK m.133/1: kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları, taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya ses alma cihazı ile kaydeden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası alır. TCK m.133/2 — çok gözden kaçan hüküm: “Katıldığı aleni olmayan bir söyleşiyi, diğer konuşanların rızası olmadan ses alma cihazı ile kayda alan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.” Yani kendi katıldığınız konuşmayı gizlice kaydetmek de suçtur; “ben de taraftım” savunması fiili hukuka uygun hâle getirmez.
Kaydı başkasına gönderirsem ne olur?
İfşa ayrı ve daha ağır bir fiildir. TCK m.133/3 uyarınca kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların kaydedilmesi suretiyle elde edilen verileri hukuka aykırı olarak ifşa eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis ve dörtbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır; ifşa edilen verilerin basın ve yayın yoluyla yayımlanması hâlinde de aynı cezaya hükmolunur. Özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin ifşası bakımından ise TCK m.134/2 uyarınca iki yıldan beş yıla kadar hapis öngörülmüştür. Kaydı almak ile yaymak ayrı ayrı cezalandırılır.
Hukuka aykırı elde edilen ses kaydı mahkemede delil olur mu?
Olmaz. Anayasa m.38/6 uyarınca kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular delil olarak kabul edilemez; CMK m.217/2 uyarınca da yüklenen suç ancak hukuka uygun bir şekilde elde edilmiş her türlü delille ispat edilebilir. Ayrıca CMK m.217/1 uyarınca hâkim kararını ancak duruşmaya getirilmiş ve huzurunda tartışılmış delillere dayandırabilir.
Kendimi korumak için aldığım kayıt kullanılabilir mi?
Uygulamada, kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir suçu veya kendisine yönelik haksız saldırıyı ispat için, başka türlü delil elde etme imkânı bulunmayan ânî durumlarda yaptığı kayıt bakımından değerlendirme farklılaşabilir. Ancak bu, genel bir “kayıt alma serbestisi” anlamına gelmez: kaydın o ana özgü, savunma amaçlı ve başka delil imkânının bulunmaması koşullarıyla sınırlı olup olmadığı somut olayda tartışılır. Bu nedenle kayıt almadan önce hukuki danışma alınması güvenli yoldur.