Karar Özeti
10. Ceza Dairesi 2024/6895 E. , 2025/14486 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2016/189 E., 2017/64 K. SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma İNCELEME KONUSU KARAR: Mahkûmiyet KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜ
Karar Detayı
10. Ceza Dairesi 2024/6895 E. , 2025/14486 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2016/189 E., 2017/64 K. SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma İNCELEME KONUSU KARAR: Mahkûmiyet KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile hükümlü hakkında, uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan, 5237 sayılı TCK'nın 188/3, 188/4-a, 31/3 ve 62/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün, istinaf edilmeksizin 16.06.2017 tarihinde usûlüne uygun şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. maddesi uyarınca, 05.06.2024 tarihli ve 2024/10529 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2024 tarihli ve KYB - 2024/67271 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2024 tarihli ve KYB - 2024/67271 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Dosya kapsamına göre, suçun işlendiği 13/04/2016 tarihinde kayden 10/05/1997 doğumlu olup 18 yaşından büyük olan sanık hakkında, yargılama esnasında 18 yaşından küçük olduğu iddiasında bulunulması üzerine, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin, sanığın kemik yaşının 17 yaş üstü ile uyumlu olduğuna ilişkin 02/01/2017 tarihli raporuna istinaden, sanık hakkında hüküm kurulurken 5237 sayılı Kanun'un 31/3. maddesi uyarınca indirim uygulanarak ceza tayin edilmiş ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 218/2. maddesinde yer alan, "Kovuşturma evresinde mağdur veya sanığın yaşının ceza hükümleri bakımından tespitiyle ilgili bir sorunla karşılaşılması halinde; mahkeme, ilgili kanunda belirlenen usule göre bu sorunu çözerek hükmünü verir." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, suçun işlendiği 13/04/2016 tarihinde sanığın yaşının tespitine ilişkin rapor alınmasını takiben, sonucuna göre nüfus kaydının düzeltilip düzeltilmeyeceğinin takdiri ile nüfus kaydının düzeltilmesi halinde yaş küçüklüğüne ilişkin indirim maddelerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE A. Şüpheli hakkında, 13.04.2016 tarihinde işlediği iddia olunan uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan yapılan soruşturma sonunda, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının 19.04.2016 tarihli ve 2016/10269 Soruşturma, 2016/3423 Esas, 2016/549 sayılı iddianamesi ile, TCK'nın 188/3, 188/4, 53, 54... . maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığı, B. Yapılan yargılama sonucunda, Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin kanun yararına bozma istemine konu 16.05.2017 tarihli ve 2016/189 Esas, 2017/64 Karar sayılı kararı ile, sanığın, TCK'nın 188/3, 188/4-a, 31/3 ve 62/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis ve 80,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün istinaf edilmeksizin kesinleştiği, Anlaşılmıştır. C. Dosya kapsamına göre, kayden 10.05.1997 doğumlu olup suçun işlendiği 13.04.2016 tarihinde 18 yaşından büyük olan sanık hakkında, yargılama esnasında 18 yaşından küçük olduğu iddiasında bulunulması üzerine, ... Eğitim ve Araştırma Hastanesinin, sanığın kemik yaşının 17 yaş üstü ile uyumlu olduğuna ilişkin 02.01.2017 tarihli raporuna istinaden, sanık hakkında hüküm kurulurken 5237 sayılı TCK'nın 31/3. maddesi uyarınca indirim uygulanarak ceza tayin edilmiş ise de; 5271 sayılı CMK’nın 218. maddesi; "1. Yüklenen suçun ispatı, ceza mahkemelerinden başka bir mahkemenin görev alanına giren bir sorunun çözümüne bağlı ise; ceza mahkemesi bu sorunla ilgili olarak da bu Kanun hükümlerine göre karar verebilir. Ancak, bu sorunla ilgili olarak görevli mahkemede dava açılması veya açılmış davanın sonuçlanması ile ilgili olarak bekletici sorun kararı verebilir. 2. Kovuşturma evresinde mağdur veya sanığın yaşının ceza hükümleri bakımından tespitiyle ilgili bir sorunla karşılaşılması halinde; mahkeme, ilgili kanunda belirlenen usule göre bu sorunu çözerek hükmünü verir." şeklinde düzenlenmiştir. CMK’nın 218/1. maddesine göre bir eylemin suç oluşturup oluşturmadığı veya suçun niteliğinin saptanması ya da yüklenen suçun ispatı ceza mahkemesi dışında bir sorunun çözümlenmesine bağlı ise ceza hâkimi, ya sorunu ceza muhakemesi hükümlerine göre karara bağlayacak ya da sorunun hukuk veya idare mahkemesinde çözümlenmesini bekleyecektir. Yaş tespiti dışında kalan bu tali sorunların çözümü bakımından ceza mahkemelerine ek muhakeme yapma mecburiyeti getirilmemiş, iki seçenek sunularak bekletici sorun sayma veya ek yargılama yetkisini kullanarak tali sorunu çözme imkânlarından birisini kullanma yetkisi verilmiştir. Ceza mahkemesine tanınmış olan yaş düzeltme yetkisi, düzeltme sonucunda yaşta meydana gelecek değişikliğin, ceza sorumluluğuna etkili olmasına bağlıdır. Başka bir deyişle sanığın sübuttan beraatine karar verilecek durumda yaş düzeltmesi yapılmamalı, yapılacak yaş düzeltilmesi, cezanın artmasını veya azalmasını sağlamayacak ya da ceza sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmayacaksa bu yola gidilmemelidir. Ancak, kanun koyucu kovuşturma evresinde karşılaşılan mağdur veya sanığın gerçek yaşının belirlenmesi sorununu diğer ön sorunlardan farklı olarak ele almış ve ceza mahkemesine ilgili kanunda belirlenen usule göre bu sorunu çözerek hüküm verme mecburiyeti getirmiştir. Bu nedenle ceza mahkemesi, Nüfus Hizmetleri Kanunu’nda öngörülen yöntemi izleyerek yaşı düzeltilecek kişinin vücut yapısını gözlemleyip, hakkında bilimsel verilere dayalı olarak bilirkişi raporu aldıktan ve geçerli diğer delilleri topladıktan sonra gerçek yaşını saptayarak bir sonuca varmak zorundadır. Açıklanan nedenlerle, suçun işlendiği 13.04.2016 tarihinde sanığın yaşının tespitine ilişkin rapor alınmasını takiben, sonucuna göre nüfus kaydının düzeltilip düzeltilmeyeceğinin takdiri ile nüfus kaydının düzeltilmesi halinde yaş küçüklüğüne ilişkin indirim maddelerinin uygulanması gerektiği gözetilmeden, nüfus kaydındaki yaşın düzeltilmesine karar verilmeksizin, TCK'nın 31/3. maddesi uyarınca cezadan indirim yapılması, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür. III. KARAR A. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, B. Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 16.05.2017 tarihli ve 2016/189 Esas, 2017/64 Karar sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı CMK'nın 309/4-b maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 30.12.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Şanlıurfa 1. Ağır Ceza Mahkemesi, kayden 10.05.1997 doğumlu olup 13.04.2016 tarihli uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediğinde 18 yaşını doldurmuş görünen sanık hakkında, yargılama sırasında yaş küçüklüğü iddiası üzerine alınan ve kemik yaşının 17 yaş üstüyle uyumlu olduğunu bildiren hastane raporuna dayanarak TCK'nın 31/3. maddesi indirimiyle 8 yıl 4 ay hapis cezasına hükmetmiş, hüküm istinaf edilmeden 2017'de kesinleşmiştir. Adalet Bakanlığının istemiyle kanun yararına bozma yoluna gidilmiştir.
Hukuki İlke: CMK'nın 218/2. maddesi uyarınca kovuşturmada sanığın yaşının ceza hükümleri bakımından tespitine ilişkin bir sorun çıktığında mahkeme, diğer ön sorunlardan farklı olarak, ilgili kanunda (Nüfus Hizmetleri Kanunu'ndaki usul) belirlenen yöntemi izleyip bilimsel verilere dayalı bilirkişi raporu ve diğer delillerle gerçek yaşı saptayarak nüfus kaydının düzeltilip düzeltilmeyeceğini bizzat karara bağlamak zorundadır; nüfus kaydı düzeltilmeden salt kemik yaşı raporuna dayanılarak yaş küçüklüğü indirimi uygulanamaz.
Uygulama Sonucu: Daire, nüfus kaydındaki yaş düzeltilmeksizin TCK'nın 31/3. maddesi uyarınca cezadan indirim yapılmasını Kanun'a aykırı bularak kanun yararına bozma istemini kabul etmiş ve kesinleşmiş mahkûmiyet kararını CMK'nın 309/3. maddesi gereği oy birliğiyle kanun yararına bozarak dosyayı 309/4-b uyarınca gerekli işlem için mahkemesine göndermiştir.
Dava Strateji Notu: Yaş küçüklüğü savunmasında kemik yaşı raporu almak yeterli değildir; mahkemeden CMK 218/2 prosedürünü tam işletmesini, yani yaş tespitini karara bağlayıp nüfus kaydının düzeltilmesine hükmetmesini açıkça talep edin. Bu emsal iki yönlü işler: usul işletilmeden verilen indirim kesinleşse bile kanun yararına bozmayla geri dönebilir; usul işletilirse indirim sağlam hukuki zemine oturur.