Karar Özeti
10. Ceza Dairesi 2025/4 E. , 2025/1365 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/825 E., 2024/495 K. SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İTİRAZA KONU KARAR : Temyiz istemlerinin esastan reddiyle hükmün onanması İTİRAZ E
Karar Detayı
10. Ceza Dairesi 2025/4 E. , 2025/1365 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2024/825 E., 2024/495 K. SUÇ : Uyuşturucu madde ticareti yapma HÜKÜM : İstinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İTİRAZA KONU KARAR : Temyiz istemlerinin esastan reddiyle hükmün onanması İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Dairemizin, 07.11.2024 tarihli ve 2024/5623 Esas, 2024/24846 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.12.2024 tarihli ve KD-2024/49439 sayılı itirazı üzerine yapılan inceleme neticesinde; 5271 sayılı CMK'nın 308/1. maddesi uyarınca yapılan itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308/2. maddesi gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İTİRAZ SEBEPLERİ Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 23.12.2024 tarihli itiraz başvurusunda, "CMK'nın 280. ve 303. maddelerinde duruşma açılmadan düzeltilerek esastan ret nedenleri sınırlı olarak düzenlenmiştir. CMK'nın 280/1-c maddesinde "Başka bir araştırmaya ihtiyaç duyulmadan cezayı kaldıran veya cezada indirim yapılmasını gerektiren şahsi sebeplere ya da şahsi cezasızlık sebeplerine bağlı olarak daha az ceza verilmesini veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesini gerektiren hallerde, hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan raddine" karar verileceği düzenlenmiş olup fiili sebeplere bağlı bir indirim veya artırım hususunda maddede bir düzenleme yapılmamıştır. CMK'nın 280/1-a maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesi, "İlk Derece Mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksikli olmadığını, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğunu saptadığında istinaf başvurusunun esastan reddine, 303 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (d), (e), (f), (g) ve (h) bentlerinde yer alan ihlallerin varlığı halinde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verebileceği düzenlenmiş olup, CMK'nın 303/1. maddesi kapsamında bulunmayan fiile bağlı artırma nedeni olan TCK'nın 188/4-b maddesinin hükümden çıkartılmasına, yine fiile bağlı TCK'nın 43/1. maddesi gereğince yapılan 1/4 oranındaki artırımın, 1/3 oranına yükseltilmesine CMK'nın 280/1-g maddesi gereğince duruşma açmadan delil takdiri yapılarak karar vermesi CMK'nın 289/1-h maddesi kapsamında hukuka kesin aykırılık oluşturmaktadır. Yargıtay 10. CD'nin 16.10.2024 tarih ve 2022/12613 Esas 2024/24151 Karar sayılı ilamı; 10. CD'nin 09.10.2024 tarih 2021/16766 E. 2024/ 23717 K. sayılı ilamı; 10. CD'nin 23.05.2024 tarih 2021/16923 E. 2024/19164 K. sayılı ilamı; 10. CD'nin 17.10.2024 tarih 2021/19079 E. 2024/24182 K. sayılı ilamı bu yöndedir. Bu ilamlarda Yargıtay 10. CD'si, İstinaf Mahkemesinin, İlk Derece Mahkemesi tarafından uygulanan TCK'nın 188/4-b ve 43. maddelerini duruşma açmadan hükümden çıkartılmasına karar vermesini, CMK'nın 289/1-h maddesi gereğince kesin hukuka aykırılık olarak kabul ederek kararların bozulmasına karar verdiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmesi gerekirken, sanık ve müdafiinin temyiz isteklerinin esastan reddiyle hükmün onanmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu kanaatiyle Yüksek Dairenizin kararına karşı itiraz etmek gerekmiştir. " denilerek, itirazın kabulü ile sanık hakkında "temyiz isteklerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına" ilişkin kararın kaldırılması, sanık hakkındaki hükmün bozulmasına karar verilmesi talebine ilişkindir. II. HUKUKÎ SÜREÇ A. Denizli 4. Ağır Ceza Mahkemesince, sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçundan mahkûmiyetine karar verilmiştir. B. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin yukarıda belirtilen kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan ve re'sen de istinafa tabi olan hükümdeki hukuka aykırılıklar düzeltilerek, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. III. TEMYİZ SEBEPLERİ Sanık ve müdafiinin temyiz sebepleri özetle; 1. Suçun unsurlarının oluşmadığına, 2. Sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğine, İlişkindir. IV. GEREKÇE İlk Derece Mahkemesi hükmünün sanık ve müdafii tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince duruşma açılmaksızın dosyadaki mevcut deliller itibarıyla İlk Derece Mahkemesinin maddi olayların gerçekleşme biçimine ilişkin kabulünü esas alarak ve değiştirmeden, dosyaya yeni bir delil ikame etme yoluna gidilmeden, İlk Derece Mahkemesinin temel ceza tayin şeklini isabetli bulmayarak 04.04.2023 tarihli ilk olayda metamfetamin maddesinin henüz 5237 sayılı TCK'nın 188/4.a maddesi kapsamında olmadığı; 01.05.2023 ve 05.05.2023 tarihli olaylarda ise satış eyleminin 5237 sayılı TCK'nın 188/4.b kapsamındaki yerlerde gerçekleşmediğinden bahisle; temel ceza tayininde ele geçen madde miktarı ve maddenin niteliği de nazara alındığında alt hadden uzaklaşılmayı gerektirir bir durum bulunmadığından temel cezanın teşdiden belirlenmesinin yasaya aykırı olması nedeniyle duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yaptığı inceleme neticesinde temel cezanın tayinini alt sınırdan belirlemek ve sanığın uyuşturucu madde ticareti yapma suçunu üç ayrı zamanda zincirleme biçimde işlemesi karşısında cezasından 1/4 yerine 1/3 oranında artırım yapmak suretiyle İlk Derece Mahkemesi hükmünün düzeltilerek esastan reddine dair kabulünün yerinde olduğu belirlenmekle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı yerinde görülmemiştir. V. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ REDDİNE, 5271 sayılı CMK'nın 308/3. maddesi uyarınca, Dairemizin 07.11.2024 gün ve 2024/5623 Esas, 2024/24846 Karar sayılı kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 11.02.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Uyuşturucu ticaretinden mahkum edilen sanığın dosyasında bölge adliye mahkemesi, duruşma açmadan yaptığı incelemede ilk olaydaki metamfetaminin henüz TCK 188/4-a kapsamında olmadığını, diğer iki olaydaki satışların 188/4-b kapsamındaki yerlerde gerçekleşmediğini ve teşdidin yasaya aykırı olduğunu belirterek temel cezayı alt sınırdan belirleyip zincirleme suç artırımını 1/4'ten 1/3'e çıkarmak suretiyle hükmü düzelterek istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 10. Ceza Dairesinin bu hükmü onaması üzerine Başsavcılık, istinafın duruşma açmadan fiile bağlı artırım nedenlerine müdahale edemeyeceği gerekçesiyle itiraz etmiştir.
Hukuki İlke: Bölge adliye mahkemesi, ilk derece mahkemesinin maddi olaya ilişkin kabulünü esas alıp değiştirmeden ve dosyaya yeni delil ikame etmeden, hukuki nitelendirme hatalarını (nitelikli hal koşullarının oluşmaması, teşdidin yersizliği, zincirleme artırım oranı) duruşma açmaksızın dosya üzerinden düzelterek istinaf başvurusunu esastan reddedebilir; bu, Başsavcılığın dayandığı kesin hukuka aykırılık iddiasını karşılamaz.
Uygulama Sonucu: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı reddedilmiş ve dosya CMK 308/3 uyarınca itirazın incelenmesi için Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere tevdi edilmiştir; gerekçe, istinafın maddi kabulü değiştirmeden yalnızca hukuki değerlendirmeyi düzeltmesinin yerinde bulunmasıdır.
Dava Strateji Notu: İstinafın duruşma açmadan nitelikli halleri hükümden çıkarıp cezayı yeniden belirlemesi Yargıtay daireleri arasında tartışmalı olup bu dosya Ceza Genel Kuruluna taşınmıştır; benzer durumdaki müdafi, kendi dosyasındaki düzeltmenin lehe mi aleyhe mi sonuç doğurduğunu hesaplayıp buna göre usul itirazı kurgulamalıdır. Metamfetaminin suç tarihinde TCK 188/4-a kapsamında olup olmadığının tarih bazlı denetimi de somut bir indirim kapısıdır.