Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/5489 K.2023/8336

Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararların kanun yararına bozulması Hükümlünün yargılamanın yenilenmesi taleplerinin reddine dair Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 15.12.2022 tarihli ve 2021/224 Esas, 2021/585 Karar sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Aksaray 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.12.2022 tarihli ve 2022/1293 Değişik İş sayılı kararı ile Aksaray

1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.04.2023 tarihli ve 2021/224 Esas, 2021/585 Karar sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Aksaray 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.05.2023 tarihli ve 2023/631 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle 23.12.2022 ve 29.05.2023 tarihlerinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 04.09.2023 tarihli ve 2023/17519 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.10.2023 tarihli ve KYB-2023/100617 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.10.2023 tarihli ve KYB-2023/100617 sayılı kanun yararına bozma isteminin. “5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3. maddesinde yer alan “Yargılamanın yenilenmesi hâlinde önceki yargılamada görev yapan hâkim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1. maddesindeki “Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” şeklindeki düzenleme karşısında, ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle,

somut olayda mahkumiyet hükmünü veren heyette başkan olarak bulunan Hakim Rukiye Özen Pirinççi'nin yargılamanın yenilenmesi taleplerini değerlendiremeyeceği gözetilmeden, itirazların bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun'un yenileme isteminin kabule değer olup olmadığı kararı ve mercii başlıklı 318 inci maddesinin birinci fıkrası. "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." şeklinde düzenlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun'un yargılamaya katılamayacak hâkim başlıklı 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında.

"Yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev yapan hâkim, aynı işte görev alamaz." hükmü yer almakta olup, aynı olay hakkında daha önce görüşünü belirtmiş olan hakimin, yargılamanın yenilenmesi sürecinde görev yapması önlenerek hakimin tarafsızlığı sağlanmıştır.

Kanun koyucunun amacı ve adil yargılanma ilkesi gereğince, bu hükmün geniş yorumlanması, yargılama yapan mahkemede yer alan hakimin, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi kararına da katılamayacağının kabul edilmesi gerekir.

3. Mevcut düzenlemeler karşısında; ilk kararı veren hâkimin olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda, önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu nedenle adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir hâkimin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği anlaşılmıştır.

4. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; hükümlü hakkında Aksaray

1. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.10.2021 tarihli ve 2021/224 Esas, 2021/585 Karar sayılı mahkûmiyet kararını veren heyette yer alan Başkan Rukiye Özen Pirinççi'nin (171183), hükümlünün yargılamanın yenilenmesi taleplerinin reddine dair aynı Mahkemenin 15.12.2022 ve 26.04.2023 tarihli ek kararlarını veren heyetlerde de yer aldığı gözetilerek, itirazların bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Aksaray 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 23.12.2022 tarihli ve 2022/1293 Değişik İş sayılı ile Aksaray