Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/5491 K.2023/7708

ılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 16.08.2023 tarihli ve 2023/12806 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.10.2023 tarihli ve KYB-2023/102245 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, yapılan ön inceleme neticesinde gereği düşünüldü: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.10.2023 tarihli ve KYB-2023/102245 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“Dosya kapsamına göre, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesince, İran Adli Makamları tarafından hakkında arama kararı çıkartılan İran vatandaşı Rezza...'nin İran İslam Cumhuriyeti'ne iadesi talebinin, şahsın ülkemizde olup olmadığının belli olmaması gerekçesiyle, reddine karar verildiği anlaşılmakta ise de.

6706 sayılı Kanun'un "İadenin Kabul Edilemeyeceği Haller" başlıklı 11. maddesinde yer alan "(1) Aşağıda sayılan hâllerde iade talebi kabul edilmez: a) Uluslararası Ceza Divanına taraf olmanın gerektirdiği yükümlülükler hariç olmak üzere, iadesi talep edilen kişinin Türk vatandaşı olması. b) İadesi talep edilen kişinin ırkı, etnik kökeni, dini, vatandaşlığı, belli bir sosyal gruba mensubiyeti veya siyasî görüşleri nedeniyle bir soruşturma veya kovuşturmaya maruz bırakılacağına veya cezalandırılacağına ya da işkence veya kötü muameleye maruz kalacağına dair kuvvetli şüphe sebeplerinin bulunması. c) İade talebine esas teşkil eden fiilin.

1) Düşünce suçu, siyasî suç veya siyasî suçla bağlantılı bir suç niteliğinde olması, 2) Sırf askerî suç niteliğinde olması, 3) Türkiye Devletinin güvenliğine karşı, Türkiye Devletinin veya bir Türk vatandaşının ya da Türk kanunlarına göre kurulmuş bir tüzel kişinin zararına işlenmesi, 4) Türkiye’nin yargılama yetkisine giren bir suç olması, 5) Zamanaşımı veya affa uğramış olması. ç) İadesi talep edilen kişi hakkında, talebe konu fiil nedeniyle daha önce Türkiye’de beraat veya mahkûmiyet kararı verilmiş olması. d) İade talebinin, ölüm cezası veya insan onuru ile bağdaşmayan bir ceza gerektiren suçlara ilişkin olması.

(2) Birinci fıkranın (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamındaki iade talebinin dayanağını teşkil eden fiilin bütün unsurları, özellikle işleniş şekli, suçun işlenişinde kullanılan araçların veya ortaya çıkan sonuçların ağırlığı dikkate alınarak fiil siyasî suç olarak kabul edilmeyebilir. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar, siyasî suç olarak kabul edilmez.

(3) Birinci fıkranın (d) bendinde, cezanın niteliğine ilişkin bir ret sebebinin varlığı hâlinde, talep eden devlet tarafından, öngörülen cezanın infaz edilmeyeceğine dair yeterli teminat verilmesi hâlinde, iade talebi kabul edilebilir.

(4) İadesi talep edilen kişinin, talep tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış olması, uzun zamandan beri Türkiye’de bulunuyor olması veya evli bulunması gibi kişisel hâlleri nedeniyle, iadenin kişinin kendisini veya ailesini, fiilin ağırlığı ile orantısız şekilde mağdur edecek olması durumunda iade talebi kabul edilmeyebilir." şeklindeki açıklamalarla, Aynı Kanun'un 20/3. maddesindeki "İadesine karar verilen kişi hakkında, başka bir suç nedeniyle Türkiye’de ceza soruşturması veya kovuşturması ya da infazı gerekli bir hapis cezası bulunması veya kişinin seyahat edebilecek durumda olmaması hâlinde,

Merkezî Makam tarafından teslimin ertelenmesine karar verilebilir. Bu karar, kişiye ve talep eden devlete bildirilir." şeklinde yer alan açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde. İadesi talep edilen kişinin Türkiye'de olup olmadığının belli olmaması gerekçesinin, iade talebinin reddi gerekçeleri arasında yer almadığı, iadesi talep edilen kişinin ülkemizde olup olmadığının belli olmadığından bahisle talebin reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Öte yandan, halen yürürlükte bulunan "Türkiye Cumhuriyeti ile İran İslam Cumhuriyeti Arasında Hukuki ve Cezai Konularda Adli İşbirliği Anlaşması'nın 35. Maddesinde de: "1) Aşağıdaki durumlarda geri verme yapılmayacaktır: a- Geri verilmesi talep olunan kişi Talep edilen Taraf vatandaşı ise; b- İade talep edilen suç, Talep edilen Taraf tarafından, siyasi veya askeri bir suç olarak kabul ediliyorsa, c- Talep edilen Taraf iç mevzuatına göre geri verme talebi kabule şayan bulunmamakta veya karar zamanaşımı ya da kanunda öngörülen başka bir sebeple yerine getirilmeyecek ise;

d- Geri verilmesi talep olunan şahıs, Talep edilen Taraf ülkesinde, aynı suç dolayısıyla kesinleşmiş bir mahkeme kararı veya men’i muhakeme kararına konu teşkil etmekte ise; e- Suç, Talep edilen Taraf ülkesinde işlenmişse veya bu suç, Talep edilen Taraf ülkesi sınırları dışında işlenmiş ve Talep edilen Taraf ülkesinde devam eden bir soruşturma bulunmakta ise.

2) Talep edilen Taraf, geri verilmesi talep olunan şahsı vatandaşı olması nedeniyle geri vermediği takdirde, Talep eden Tarafın talebi üzerine ceza kovuşturmasına tevessül edecektir. Suçla ilgili dosyalar, bilgiler ve diğer deliller talep eden tarafça gönderilecektir.

Talep eden taraf bu soruşturma ve kovuşturmaların sonucundan haberdar edilecektir." şeklinde düzenleme ile iade taleplerinin reddi halleri hüküm altına alındığı gözetildiğinde, Somut olayda Mahkemece iadesi talep edilen Rezza...'nin ülkemizde olup olmadığının belli olmadığı şeklinde yasal olmayan gerekçe ile iade edilmesi talebinin karar verilmesinde isabet görülmemiştir." şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

İncelenen dosya içeriğine ve UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemeye göre; kanun yararına bozma isteminin ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.12.2022 tarihli ve 2022/178 D.İş sayılı iade talebinin reddine dair kararına yönelik olmasına rağmen, iade talebine ilişkin İran İslam Cumhuriyeti tarafından gönderilen talep yazıları, ...Genel Müdürlüğü ile yapılan yazışmalar, yetkisizlik kararı ile gönderilen ...

11. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/724 D.İş sayılı dosyası ve içerisinde yer alan evrakı da içeren ...