Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/6657 E. , 2025/7160 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/10426 Değişik İş SUÇLAR : Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/6657 E. , 2025/7160 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/10426 Değişik İş SUÇLAR : Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.10.2023 tarihli ve 2022/49137 Soruşturma, 2023/21245 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Ankara Batı 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 30.11.2023 tarihli ve 2023/10426 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 30.11.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 01.11.2024 tarihli ve 2024/10416 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.12.2024 tarihli ve KYB-2024/113424 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.12.2024 tarihli ve KYB-2024/113424 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, şüpheliler hakkında başlatılan soruşturmada Ankara Batı Cumhuriyet Başsavcılığınca taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari sözleşmeden doğan hukuki uyuşmazlık olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen karara karşı yapılan itirazın Ankara Batı 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 30/11/2023 tarihli ve 2023/10426 değişik iş sayılı kararı ile reddine karar verilmiş ise de; Müşteki ... Kalıp Makina Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile şüphelilerin yetkilisi olduğu belirtilen .. .. Kapak firması arasında ticari faaliyet bulunduğu, şüphelilerden ..'ın şirket yetkilisi sıfatıyla müşteki şirket ile yapılan ticari işler nedeniyle senet imzalayarak ve şirketin kaşesini kullanarak müşteki şirketten ürünler satın aldığı ve sonrasında imzalanan senetler nedeniyle ödemelerin yapıldığı, ödeme yapılması nedeniyle müştekinin şüphelilerden ...ın şirketi temsile ve imzaya yetkili olduğunu düşündüğü ancak devam eden süreçte yapılan işler nedeniyle verilen senetlerde ödeme gerçekleşmemesi üzerine şüpheli hakkında Ankara Batı İcra Dairesinin 2022/54415 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, şirketin yetkilisi olduğunu belirten diğer şüpheli ...tarafından borca itiraz edildiği ve Ankara Batı 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/776 esas sayılı dosyası ile müşteki şirkete karşı dava açıldığı, şüphelilerden ...ın şirketi temsile yetkili olmadığı halde şirket adına imza atarak ürünler satın aldığı ve bedelinin ödemediği, şüphelilerin evli oldukları ve birlikte hareket ettikleri, bu nedenle şüpheliler tarafından resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarının işlendiğinin iddia edildiği somut olayda, öncelikle şirket yetkilisinin kim olduğuna ilişkin ticaret sicili kayıtlarının dosyaya getirtilmesi, Ankara Batı İcra Dairesinin 2022/54415 sayılı icra takibi dosyası ile Ankara Batı 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/776 esas sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği cihetle, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şüpheli ...ın kendisini ...Kapak Oto Aksesuar Elektronik Ticaret Ltd. Şti.'nin yetkilisi olarak tanıtarak şikâyetçi şirketten mal aldığının ve karşılığında şirket adına bono keşide ederek verdiğinin, bono bedellerinin ödenmemesi üzerine yapılan icra takibinde imza itirazında bulunulduğunun ve yapılan araştırmalarda gerçekte şirket yetkilisinin şüpheli ... olduğunun, karı-koca olan şüphelilerin iştirak halinde hareket ederek resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarını işlediklerinin iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; Ticaret Sicil Müdürlüğünden de sorulmak suretiyle ...Kapak Oto Aksesuar Elektronik Ticaret Ltd. Şti.'nin bonoların keşide tarihindeki yetkilisi/yetkililerinin açık kimlik bilgilerinin belirlenmesi, şüpheli ...ın bu şirketin yetkilisi olup olmadığının veya şirket adına kıymetli evrak düzenleme yetkisinin bulunup bulunmadığının, daha önce benzer şekilde şüpheli tarafından keşide edilen ve ödenen bonolar olup olmadığının araştırılması, gerekli görülmesi halinde bono asılları temin edilerek bonoların ön yüzünde yer alan yazı ve imzaların aidiyeti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması, suça konu bonolardan kaynaklanan ve UYAP üzerinden dosyaya celp edilen icra/hukuk dava dosyaları incelenerek dosya inceleme tutanağı oluşturulması ve bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...taraflar arasındaki olayın adli vakadan ziyade hukuki uyuşmazlık kapsamında kaldığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. II. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Ankara Batı 2. Sulh Ceza Hakimliğinin, 30.11.2023 tarihli ve 2023/10426 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.06.2025 tarihinde karar verildi.