Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/6004 E. , 2026/3524 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/790 E., 2020/873 K. SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, bozma Yapılan ön inceleme neticesinde, sanıklar hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir old
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/6004 E. , 2026/3524 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/790 E., 2020/873 K. SUÇ : Nitelikli dolandırıcılık HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, bozma Yapılan ön inceleme neticesinde, sanıklar hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ 1. Rize Ağır Ceza Mahkemesinin 24.01.2020 tarihli ve 2019/232 Esas, 2020/41 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı TCK'nın 158/1-l-son, 158/3, 52/2-4 ve 53. maddeleri uyarınca ayrı ayrı 7 yıl 6 ay hapis ve 15.000,00 TL adli para cezasıyla cezalandırılmalarına, hak yoksunluklarına, karar verilmiştir. 2. Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sanıklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik sanıkların istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine dair karar verilmiştir. II. TEMYİZ Değerlendirme ve Gerekçe Kabul edilebilir temyiz başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde; Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.05.2022 tarihli ve 2022/2/155 Esas, 2022/321 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere, herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın artırım yapılmasını zorunlu kılan suçun nitelikli hâlleri nedeniyle yapılan yargılamalarda, cezanın alt sınırının beş yıldan fazla olması halinde adil ve etkin yargılanma hakkı kapsamında, sanıklara istemi olup olmadığına bakılmaksızın 5271 sayılı CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca müdafii atanması gerektiği cihetle; somut olayda, sanıkların yargılama aşamasında kendilerinin seçtikleri müdafileri bulunmadığı gibi 5271 sayılı CMK'nın 156. maddesi gereğince de İlk Derece Mahkemesince resen müdafii tayin edilmediği, sübutu kabul edilen üç veya daha fazla kişi ile birlikte nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından 5237 sayılı CMK'nın 158/1-l maddesi ve son cümlesi uyarınca dört yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörüldüğü, söz konusu suçun üç veya daha fazla kişi ile birlikte işlenmesi hâlinde aynı Kanun’un 158/3. maddesine göre herhangi bir takdir hakkı kullanılmaksızın yarı oranda artırım yapılmasının zorunlu olduğu, bu kapsamda, üç veya daha fazla kişi ile birlikte nitelikli dolandırıcılık suçu bakımından Kanunda öngörülen cezanın alt sınırının beş yıldan fazla olması dikkate alındığında, adil ve etkin yargılanma hakkı kapsamında, istemleri olup olmadığına bakılmaksızın sanıklara 5271 sayılı CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca müdafii atanmasında zorunluluk bulunduğunun gözetilmemesi, aynı Kanun’un 289/1-h maddesi kapsamında hukuka kesin aykırılık hâli teşkil etmektedir. III. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, sanıkların temyiz istemleri yerinde görüldüğünden, başkaca yönleri incelenmeyen Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-a maddesi uyarınca Rize Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 31.03.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Rize Ağır Ceza Mahkemesi, sanıkları üç veya daha fazla kişiyle birlikte işlenen nitelikli dolandırıcılıktan TCK 158/1-l-son ve 158/3 uyarınca ayrı ayrı 7 yıl 6 ay hapis ve 15.000 TL adli para cezasına mahkum etti; Trabzon BAM 4. Ceza Dairesi istinaf başvurularını esastan reddetti. Sanıkların yargılama boyunca ne kendi seçtikleri ne de mahkemece resen atanan bir müdafileri vardı.
Hukuki İlke: YCGK'nın 10.05.2022 tarihli ve 2022/2/155 E., 2022/321 K. sayılı kararında açıklandığı üzere, takdir hakkı olmaksızın artırım yapılmasını zorunlu kılan nitelikli haller nedeniyle cezanın alt sınırı beş yılı aşıyorsa, sanığın istemi olup olmadığına bakılmaksızın CMK 150/3 uyarınca müdafi atanması zorunludur; TCK 158/1-l'de öngörülen dört ila on yıllık ceza, 158/3'teki zorunlu yarı oranında artırımla alt sınırda beş yılı aştığından müdafisiz yargılama CMK 289/1-h kapsamında hukuka kesin aykırılıktır.
Uygulama Sonucu: Sanıkların temyiz istemleri yerinde görülerek BAM kararı başkaca yönleri incelenmeden CMK 302/2 uyarınca oy birliğiyle bozuldu; zorunlu müdafi atanmadan yürütülen yargılama tek başına bozma sebebi oldu.
Dava Strateji Notu: Üç veya daha fazla kişiyle işlenen nitelikli dolandırıcılık gibi zorunlu artırımla alt sınırı beş yılı aşan suçlarda müdafisiz geçen her celse mutlak bozma sebebidir; temyiz dilekçesinde esasa girmeden önce duruşma tutanaklarından müdafi yokluğu tespit edilip CMK 150/3 ihlali öne sürülmeli, bu tek başına yeni bir yargılama kazandırır.