Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2021/10360 E. , 2025/2557 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2019/5486 E., 2020/1441 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemes
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2021/10360 E. , 2025/2557 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2019/5486 E., 2020/1441 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız ve hukuka aykırı gözaltı, tutuklama, arama, el koyma ve tutukluluğun devamına ilişkin kararlar nedeniyle 200.000 TL maddi ve 2.000.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 8.635.55 TL maddi ve 15.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının, manevi tazminat miktarı 40.000 TL'ye yükseltilip, değişen vekalet ücreti yönünden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca eksik manevi tazminata hükmolunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz isteminin esastan kabulüyle hükmün bozulmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; hakim olarak görev yapmakta iken haksız ve hukuka aykırı olarak gözaltı kararı verildiğini, evinde arama ve el koyma yapıldığını, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, hakimlik teminatı hiçe sayılacak şekilde tutuklandığını, tutukluluğa yapılan itirazların gerekçesiz reddedildiğini, cezaevinde yapmış olduğu harcamalar ile ailesinin yol masraflarının ve avukatlık ücretlerinin maddi tazminat kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine, maddi tazminatın asgari ücrete göre tespit edilmesinin hatalı olduğuna, davacının haksız yargılama nedeniyle tutuklanıp, bu sebeple ihraç edilmiş olmasaydı hakimlik mesleğini yapıyor olacağına, maddi tazminatın hakim maaşına göre tayini gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/97283 Karar sayılı soruşturma dosyasında, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma ve anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme suçların soruşturma yürütüldüğü, bu kapsamda 20.07.2016 - 06.03.2017 tarihleri arasında 229 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda her iki suç yönünden de kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 15.01.2019 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltına alındığı dönemde hakim olan davacının 24.08.2016 tarihinde meslekten ihraç edildiği, kamu görevlisi olması sebebiyle ihraç tarihine kadarki maaş ve hak kayıplarının idari yargının alanına girdiği, bu itibarla maddi tazminatın 24.08.2016 - 06.03.2017 tarihleri arasındaki dönemde yürürlükte olan net asgari ücrete göre tayin edilmesi gerektiği gerekçesiyle kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince, manevi tazminat miktarı yükseltilmek suretiyle düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Maddi tazminatın, davacının ihraç edildiği, 24.08.2016 tarihinden, tahliye edildiği 06.03.2017 tarihine kadar tutuklu kaldığı süreye göre net asgari ücret üzerinden hesaplanan ‘’ 8.574.28 TL ‘’ yerine, bu miktarın üstünde kalacak şekilde ‘’ 8.635.55 TL’’ olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması ve faiz başlangıç tarihinin 24.08.2016 olarak tayin edilmesi gerekirken gözaltı tarihinden itibaren karar verilmesi, temyiz edenin sıfatı nedeniyle bozma nedeni yapılmamıştır. Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1.Tazminat talebinin dayanağı olan soruşturma dosyasında davacının kanunda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan ve tutukluluğunun devamına karar verilen, hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan nedenlerine dayanarak tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmakla, davacının talebinin 5271 sayılı Kanun'un 141/1-a,i,j bentleri kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi, 2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.03.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Hâkim iken silahlı terör örgütü soruşturması kapsamında 229 gün gözaltı ve tutuklu kalan, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı kesinleşen davacı, gözaltı-tutukluluk-arama-elkoyma nedeniyle koruma tedbiri tazminatı istemiş; İlk Derece Mahkemesi 8.635,55 TL maddi ve 15.000 TL manevi tazminata hükmetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi manevi tazminatı 40.000 TL'ye yükseltmiştir. 12. Ceza Dairesi davacı vekilinin temyizi üzerine kararı bozmuştur.
Hukuki İlke: Koruma tedbiri tazminatı talebinde, davacının 5271 sayılı Kanun'un 141/1-a, i ve j bentlerinde sayılan haksız yakalama, tutuklama, ölçüsüz arama ve koşulsuz elkoyma hallerine dayanıp dayanmadığı araştırılmalı; manevi tazminat ise davacının ekonomik-sosyal durumu, suçun niteliği, tutukluluk süresi ve kararın kesinleşeceği tarihe kadar işleyecek faiz dikkate alınarak hak ve nesafete uygun makul miktarda belirlenmelidir.
Uygulama Sonucu: Bozma; talebin 141/1-a,i,j kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmadan eksik incelemeyle ret ve belirlenen ölçütlere uymayan eksik manevi tazminata hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.
Dava Strateji Notu: Koruma tedbiri tazminatında yalnız tutukluluk değil, ölçüsüz arama ve koşulsuz elkoyma da 141/1 kapsamında ayrıca talep edilmeli; maddi zarar kamu görevinden ihraç tarihinden itibaren, faiz de o tarihten hesaplanacağından dava dilekçesinde bu ayrım net kurulmalıdır.