Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/1083 E. , 2025/5605 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1204 E., 2020/1360 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi ü
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/1083 E. , 2025/5605 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1204 E., 2020/1360 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı ... katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, tutuklama, tutukluluğun devamı kararlarının dosya üzerinden verilmesi, arama ve el koyma nedeniyle 118.166,76 TL maddi ve 2.000.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinde; maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminatın talebinin ise kısmen kabulü ile 8.000,00 TL manevi tazminatın ihraç tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ... davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine 15.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıyla verilmesi ve vekalet ücretinin 2.250,00 TL olarak belirlenmesi ile düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davalı vekilinin temyiz isteminin hükmün davalı açısından kesin nitelikte olması nedeniyle reddine, davacının temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacının temyiz istemi; arama, el koyma, tutuklama ve tutukluluğun devamı kararları, incelemelerin dosya üzerinden yapılması ve diğer talepleri ile ilgili olarak karar verilmediğine, ceza evinde yapmış olduğu harcamaların maddi tazminat olarak verilmesi gerektiğine, bu nedenle kararın bozulması talebine yöneliktir. Davalı vekilinin temyiz istemi; manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğine, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğuna, reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Konya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/134 Esas - 2018/308 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 09.09.2016-13.04.2018 tarihleri arasında 216 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 05.12.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, davacının kamu görevinden ihraç edilmesinden sonra görevine iade edildiği ve tüm maddi haklarının ödendiği, gelir kaybı dışındaki tazminat taleplerinin de koruma tedbirleri nedeniyle tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu nedenle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, uygulanan tedbirin ağırlığı, gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre, tazminat davasının kesinleşeceği tarihte elde edilecek parasal değer, olayın özellik ve meydana geliş şekli ile toplumsal etkileri dikkate alınarak hak ve nesafet ilkeleri gözetilerek belirlenecek bir miktarın manevi tazminat olarak verilmesi gerektiği gerekçesi ile kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davalı vekilinin istinaf başvurularının, düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin 08.01.2021 tarihinde davalı vekiline tebliğ edildikten sonra, davalı vekilinin 08.01.2021 tarihinde katılma yoluyla temyiz dilekçesi verdiği anlaşıldığından Tebliğnamedeki bu hususta ret isteyen düşünceye iştirak edilmemiştir. Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin tüm ve davacının sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; Tazminat talebinin dayanağı olan dava dosyasında davacının kanunda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan ve tutukluluğunun devamına karar verilen, hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilen, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan nedenlerine dayanarak tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmakla, davacının 5271 sayılı Kanun'un 141/1-a,i,j bentleri yönünden taleplerine yönelik bir değerlendirme yapılmadan hüküm kurulması, Kabule göre de; Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmolunması, Bozmayı gerektirmiş olup, açıklanan nedenlerle davacının temyiz istemi yerinde görüldüğünden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.06.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Terör örgütü üyeliğinden 216 gün gözaltı ve tutuklu kalıp beraat eden, ihraç sonrası görevine iade edilerek maddi hakları ödenen davacı, arama ve haksız el koyma dahil tazminat istemiştir. Mahkeme maddi talebi reddedip düşük manevi tazminata hükmetmiş, istinaf miktarı yükseltmiştir.
Hukuki İlke: Davacı arama kararının ölçüsüzlüğü ve haksız el koymaya dayalı CMK 141/1-a, i, j taleplerinde bulunmuşsa bu talepler ayrıca değerlendirilmeli; manevi tazminat da davacının durumu, suçun niteliği ve tutukluluk süresi gözetilerek makul ölçüde belirlenmelidir.
Uygulama Sonucu: Bozma. 141/1-a, i, j talepleri değerlendirilmeden hüküm kurulması ve tutukluluk süresine göre çok eksik manevi tazminata hükmedilmesi nedeniyle bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Göreve iade ile maddi hakları ödenmiş olsa bile davacının arama ve el koyma tazminat kalemleri ayakta kalır; ayrıca 216 gün gibi uzun tutukluluk için sembolik manevi tazminat 'ölçütlere uymayan eksik miktar' sayılarak bozulur, itirazda süre vurgulanmalıdır.