Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/1377 E. , 2025/5945 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1369 E., 2021/177 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/1377 E. , 2025/5945 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1369 E., 2021/177 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi; I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, tutukluluk, tutukluluk devam kararlarının gerekçesiz olması, tutukluluk incelemelerinin dosya üzerinden yapılması, gizlilik kararı nedeniyle tutukluluk devam kararlarına etkili itiraz hakkının sağlanmaması, makul sürede hakim önüne çıkarılmama ve makul sürede hakkında hüküm verilmeme ve malvarlığına tedbir konulması nedeniyle 500.000,00 TL maddi ve 1.000.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile ceza davasında temsil edilmek üzere ödenen vekalet ücreti ile cezaevi harcamaları maddi tazminat kapsamına dahil edilemeyecek ise de; gelir kaybı yönünden davacının kamu görevinden ihraç edildiği 01.09.2016 tarihinden tahliye tarihine kadar asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle 16.670,45 TL maddi tazminatın ihraç tarihinden, 20.000,00 TL manevi tazminatın ise tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurularının manevi tazminatın 25.000,00 TL'ye yükseltilmesi suretiyle ve değişen vekalet ücreti bakımından düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan haklarının ihlal edildiğine, tutukluluk devam kararlarının gerekçe içermediğine, kısıtlılık kararı nedeni ile tutukluluk devam kararlarına etkili itiraz edemediğine, makul sürede hakim önüne çıkarılmadığına ve hakkında hüküm verilmediğine, malvarlığına el konulması nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğine, kredi taksitini geç ödediğine ve faiz ödemek durumunda kaldığına, kamu görevinden ihraç edilmiş olması nedeniyle maaşın yanı sıra ek ödemelerden yoksun kaldığına, ceza davasında temsil edilmek üzere vekalet ücreti ile cezaevi harcamaları ve yakınlarının cezaevi ziyaretleri için yaptıkları harcamaların maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine, hükmedilen maddi ve manevi tazminatın çok eksik olduğuna ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Afyonkarahisar 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/728 Esas-2018/11 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 27.07.2016-06.09.2017 tarihleri arasında 406 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama neticesinde beraatine karar verildiği, beraat kararının 02.03.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat kararının davacıya tebliğ edilmediği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Davacının temyiz dilekçesinde OHAL Komisyonu kararı ile 17.11.2020 tarihinde göreve iade edildiğini bildirdiği, buna göre davacının göreve iade edilip edilmediği araştırılarak, göreve iade edilmiş olması durumunda geriye dönük maaş alacaklarının idare tarafından kendisine ödenmesi gerektiği anlaşıldığından, araştırmanın sonucuna maddi tazminat talebinin reddine yada kabulüne karar verilmesi gerekmekte ise de, bu husus temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır. Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-Davacının dava dilekçesinde malvarlığına el konulması nedeniyle de tazminat isteminde bulunduğunun anlaşılması karşısında; malvarlığına el koyma işlemlerine ilişkin kararlar temin edildikten sonra davacının banka hesaplarına bloke konulup konulmadığı, konulmuş ise ne kadar süre ile bloke konulduğu araştırılmak suretiyle, istemin 5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendindeki şartları taşıyıp taşımadığı değerlendirilerek, sonucuna göre maddi tazminat talebi hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi, 2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.07.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Terör örgütü üyeliğinden 406 gün gözaltı ve tutuklu kalıp beraat eden davacı, OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade edildiğini bildirmiş; malvarlığına el konulması dahil tazminat istemiştir. Mahkeme kısmen kabul etmiş, istinaf manevi tazminatı yükseltmiştir.
Hukuki İlke: Davacı dava dilekçesinde malvarlığına el koymaya dayalı istemde bulunmuşsa, el koyma kararları temin edilip banka hesaplarına ne kadar süreyle bloke konulduğu araştırılarak CMK 141/1-j koşulları değerlendirilmeli; göreve iade halinde geriye dönük maaş alacaklarının idarece ödenmesi gerektiği de gözetilerek maddi tazminata karar verilmelidir.
Uygulama Sonucu: Bozma. Malvarlığına el koymaya dayalı 141/1-j talebi araştırılmadan eksik karar verilmesi ve tutukluluk süresine göre eksik manevi tazminata hükmedilmesi nedeniyle bozulmuştur; göreve iade konusu ise temyiz edenin sıfatı gereği bozma nedeni yapılmamıştır.
Dava Strateji Notu: OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade, geriye dönük maaşın idareden alınacağı anlamına geldiğinden maddi tazminat hesabını doğrudan etkiler; vekil bu durumu açıklayıp asıl kalemi banka blokajına dayalı 141/1-j zararına ve eksik manevi tazminata yöneltmelidir.