Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/5757 E. , 2026/2270 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2021/1135 E., 2021/1323 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/5757 E. , 2026/2270 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Ceza Dairesi SAYISI : 2021/1135 E., 2021/1323 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle 100.000,00 TL maddi tazminat ve 500.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile maddi tazminat talebinin reddine ve 30.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 23.07.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine yapılan incelemede; hükümdeki manevi tazminat miktarının 25.000,00 TL olarak ve vekalet ücretinin 3.750,00 TL olarak değiştirilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; müvekkilinin banka hesaplarına, mal varlığına tedbir uygulandığına, vatan haini olarak suçlandığına, tutuklama sonrası fotoğraflarının ulusal ve yerel basında yayınlandığına, maruz kaldığı travmanın ve zararın ağırlığı gözetildiğinde hükmolunan tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Sivas 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/9 Esas- 2017/142 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma sularından 23.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 28.07.2016 tarihinde tutuklandığı, 20.03.2017 tarihinde tahliye edildiği, 23.07.2016-20.03.2017 tarihleri arasında 240 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 17.07.2020 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı ve tutuklamanın mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından manevi tazminat miktarının düşürülmesi ve vekalet ücretinin değiştirilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarının temyiz incelemeleri sırasında temyiz kesinlik sınırlarının davacı açısından reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının toplamı üzerinden hesap edilmesi nedeniyle, kabul edilen tazminat miktarının kesin olduğu gerekçesi ile yapılan kesinleştirme işleminin yok hükmünde olduğu belirlenerek yapılan incelemede; Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak; 1-Davacı dava dilekçesiyle haksız olarak tüm malvarlığı değerlerine, banka hesaplarına el konulduğunu ve bu nedenle zarara uğradığını iddia ettiğinden, söz konusu kararın getirtilerek, 5271 sayılı Kanunun 127 ve devamı maddelerine göre verilmiş bir el koyma kararı olup olmadığı tespit edilip, 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendindeki şartların oluşup oluşmadığı araştırılarak davacının banka hesaplarına tedbir konulup konulmadığı, konulmuşsa hangi tarihte konulduğu ve ne zaman kaldırıldığı araştırılarak, tedbirin konulduğu ve blokenin kaldırıldığı aralık esas alınmak üzere bu döneme ilişkin faiz işletilip işletilmediği, faiz işletilmemiş olması halinde bilirkişi marifetiyle bu döneme ilişkin uygulanacak yasal faizin tespiti ile maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesi gerektiği gözetilmeksizin eksik araştırmayla yazılı şekilde hüküm tesisi, 2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.03.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlamalarıyla 23.07.2016'da gözaltına alınıp 240 gün özgürlüğünden yoksun kalan ve beraati 17.07.2020'de kesinleşen davacı, 100.000 TL maddi ve 500.000 TL manevi tazminat talep etmiştir. Maddi talep reddedilmiş, manevi tazminat BAM'ca 25.000 TL'ye indirilmiş; ayrıca BAM kabul edilen miktarın kesin olduğu gerekçesiyle dosyayı kesinleştirmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi kesinleştirme işlemini yok hükmünde sayıp hükmü davacı lehine bozmuştur.
Hukuki İlke: Koruma tedbirleri tazminatında temyiz kesinlik sınırı, kabul edilen miktara göre değil davacı açısından reddedilen maddi ve manevi tazminat toplamı üzerinden hesaplanır; bu nedenle kabul edilen miktarın düşüklüğüne dayanan kesinleştirme işlemi yok hükmündedir. Banka hesaplarına bloke iddiasında ise blokenin konulduğu ve kaldırıldığı tarihler saptanıp bu aralığa faiz işletilip işletilmediği, işletilmemişse yasal faizin bilirkişiyle hesaplanarak maddi tazminat olarak ödenmesi gerekir.
Uygulama Sonucu: Hesap blokesi yönünden hiç araştırma yapılmaması ve 240 günlük özgürlük kaybına karşılık ölçütlere uymayan eksik manevi tazminat belirlenmesi hukuka aykırı bulunarak BAM kararı, Tebliğname'deki onama görüşüne aykırı biçimde oybirliğiyle bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Reddedilen kısmı yüksek olan tazminat davalarında 'kabul edilen miktar kesindir' gerekçesiyle yapılan kesinleştirmeye itiraz edilmelidir; sınır reddedilen toplam üzerinden hesaplandığından temyiz yolu çoğu zaman açıktır. Banka blokesi yaşayan müvekkiller için bloke dönemine ilişkin mahrum kalınan yasal faiz ayrı bir maddi tazminat kalemi olarak talep edilmeli ve bilirkişi incelemesi istenmelidir.