Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/5781 E. , 2026/1865 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/4267 E., 2021/978 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/5781 E. , 2026/1865 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/4267 E., 2021/978 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizleri üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 250.000,00 TL maddi tazminat ve 750.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 91.716,26 TL maddi tazminatın ve 50.000,00 TL manevi tazminatın 17.07.2016 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine yapılan inceleme neticesinde; hükümdeki maddi tazminatın 16.128,06 TL ve manevi tazminatın 80.000,00 TL olarak düzeltilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; hükmedilen tazminatların uğranılan maddi ve manevi zararların telafisine yetecek düzeyde olmadığına, davacının icra ettiği meslek toplum içerisindeki sosyal statüsü dikkate alınmadan belirlendiğine, kararın adalet ve hakkaniyete aykırı olduğuna, davacıya atılı suçun davacıyı toplum nezdinde son derece rencide etmesi sebebiyle manevi tazminat miktarının daha yüksek verilmesi gerektiğine, maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğuna, eksik incelemeyle hüküm kurulduğuna, ceza davası kapsamında müdafiye ödenen vekalet ücretinin maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiğine ilişkindir. Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davacı lehine hükmedilen tazminat miktarları sebepsiz zenginleşmeye neden olacak şekilde fazla olduğuna, davanın kısmen reddedilmesi karşısında davalı lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan İzmir 15. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/267 Esas- 2018/41 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs etme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 17.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 20.07.2016 tarihinde tutuklandığı, 17.08.2017 tarihinde tahliye edildiği, 17.07.2016-17.08.2017 tarihleri arasında 396 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda silahlı terör örgütüne üye olma suçundan beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 09.02.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı ve tutuklamanın mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından maddi ve manevi tazminat miktarlarının değiştirilmesi suretiyle istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davalı vekilinin tüm ve davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, ancak; 1-Davacı dava dilekçesiyle haksız olarak tüm malvarlığı değerlerine, banka hesaplarına el konulduğunu ve bu nedenle zarara uğradığını iddia ettiğinden, söz konusu kararın getirtilerek, 5271 sayılı Kanunun 127 ve devamı maddelerine göre verilmiş bir el koyma kararı olup olmadığı tespit edilip, 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendindeki şartların oluşup oluşmadığı araştırılarak sonucuna göre maddi tazminat talebi hakkında bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile davacının bu yöndeki talebi hiç karşılanmadan yazılı şekilde karar verilmesi, 2-Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-b maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.02.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: İzmir'de anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlamalarıyla 17.07.2016'da gözaltına alınıp 396 gün tutuklu kalan ve silahlı terör örgütü üyeliğinden beraat eden davacı, 250.000 TL maddi ve 750.000 TL manevi tazminat istemiştir. İlk derece 91.716,26 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminata hükmetmiş, BAM maddi tazminatı 16.128,06 TL'ye indirip manevi tazminatı 80.000 TL'ye çıkarmış; her iki taraf temyiz etmiş, Yargıtay 12. Ceza Dairesi davacı lehine bozmuştur.
Hukuki İlke: Davacı malvarlığına ve banka hesaplarına el konulduğunu ileri sürmüşse, CMK m. 127 vd. kapsamında verilmiş bir el koyma kararının bulunup bulunmadığı getirtilip m. 141/1-j koşulları araştırılmadan bu talep karşılıksız bırakılamaz; manevi tazminat da tutukluluk süresi, atılı suçun niteliği ve tazminatın kesinleşme tarihine kadar faiziyle ulaşacağı parasal değer gözetilerek hak ve nesafete uygun makul düzeyde saptanmalıdır.
Uygulama Sonucu: Davalı Hazine vekilinin tüm temyiz itirazları reddedilmiş, buna karşın el koyma talebinin hiç incelenmemesi ve 396 günlük tutukluluğa karşın eksik manevi tazminat belirlenmesi nedenleriyle BAM kararı Tebliğname'deki onama görüşüne aykırı olarak oybirliğiyle bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: BAM'ın maddi tazminatı beşte birine indirdiği bu dosyada dahi Yargıtay'ın bozması, uzun tutukluluklarda manevi tazminatın enflasyon ve faiz kaybını karşılayacak biçimde güncel değer üzerinden savunulabileceğini göstermektedir; vekil, temyiz dilekçesinde tazminatın kesinleşme tarihindeki reel değerine ilişkin ölçütü açıkça işlemelidir. El koyma ve bloke iddiaları için ilgili kararların dosyaya celbi mutlaka talep edilmelidir.