Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2024/2027 E. , 2025/4686 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/3540 E., 2023/3524 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat DAVA TARİHİ : 13.12.2022 HÜKÜM : İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi TEMYİZ EDENLER : Davalı vekili TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkem
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2024/2027 E. , 2025/4686 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/3540 E., 2023/3524 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat DAVA TARİHİ : 13.12.2022 HÜKÜM : İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi TEMYİZ EDENLER : Davalı vekili TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız el koyma nedeniyle dorsenin satışından kaynaklı 2.000.000,00 TL ile kazanç kaybı nedeniyle 2.000.000,00 TL olmak üzere toplam 4.000.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın el koyma tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile manevi tazminatın reddine ve gelir kaybı olan 2.624.933,18 TL maddi tazminatın 30.09.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun; "Davacının maddi tazminat istemine yönelik davasının kısmen kabulü ile; belirlenen gelir kaybı olan 2.624.933,18TL maddi tazminatın 30/09/2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte 5271 sayılı CMK'nın 141/1-e maddesi uyarınca davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine," ibaresi yerine "Davacı ... şirketinin el konulması sonrasında satılarak tasfiye edilen çekici ve frigorifik tipi dorsenin bildirilen 21/04/2022 tarihindeki değeri ile taleple bağlılık kuralı gereğince 2.000.000,00.-TL maddi tazminatın değerleme tarihi olan 21/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacı ... şirketine verilmesine,", "Davacı ... şirketinin el konulması sonrasında 30/09/2020 ila 15/03/2022 tarihleri arasında işletilememesi nedeniyle mahrum olunan gelir kaybı yönünden Antalya Ticaret ve Sanayi Odasının 08/09/2023 tarih, 7941 sayılı yazısına göre toplam 535.000,00.-TL kazanç kaybının 30/09/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacı ... şirketine verilmesine," ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davalı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davalı vekilinin temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, davanın süresinde açılmadığına, dava konusu işleme davacının sebebiyet verdiğine, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğuna, hükmedilen tazminat miktarının fahiş olduğuna, dava açma şartlarının oluşmadığına ve davanın reddine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Antalya 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2020/850 Esas- 2021/787 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında davacıya ait olan... plakalı çekiciye ve bu çekiciye bağlı... plakalı dorseye 5607 sayılı Kanuna muhalefet suçundan yürütülen soruşturma kapsamında 30.09.2020 tarihinde fiilen el konulduğu, yapılan yargılamada dosya dışı sanıkların mahkumiyetine, çekici ve dorsenin sahibine iadesine karar verildiği ve kararın 15.03.2022 tarihinde kesinleştiği, yargılama devam ederken araç ve dorsenin tasfiye edildiği, 21.04.2022 tarihinde davacıya, çekici ve dorse için satış bedeli olarak 184.898,32 TL ve faiz bedeli olarak 25.348,80 TL olmak üzere toplam 210.006,82 TL ödeme yapıldığı, çekici ve dorsenin satış tarihindeki fiyatlarının toplam 2.300.000 TL olduğu, bu bedelden tasfiye kapsamında yapılan satışa ilişkin bedel ve faiz gelirinin mahsup edilmesi gerektiği değerlendirilerek satış bedeline ilişkin zararın 2.089.993,18 TL olduğu, Antalya Ticaret ve Sanayi Odasının cevabi müzekkeresi dikkate alındığında davacının 535.000,00TL kazanç kaybının oluştuğu anlaşıldığından bahisle aracın toplam 2.624.933,18 TL maddi tazminatın el koyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 5271 sayılı CMK'nın 141/1-e maddesi uyarınca davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 5271 sayılı CMK'nın 141/1-j maddesinde eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine koşulları oluşmadığı halde el konulan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin tazminat isteyebilecek olduğu düzenlenmiş olup, aynı Kanun'un 128. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen el koyma kararlarının sicile şerh verilmek suretiyle icra olunacağı belirtilmiştir. Bunun istisnası ise 5607 sayılı Kanunun 10. maddesinde düzenlenmektedir. 10. maddenin 2 numaralı bendinde yer alan düzenlemeye göre taşıtın kaçakçılıkta kullanılması nedeniyle soruşturma ve kovuşturma devam ederken, kaçakçılık suçunun işlenmesinde tekrar kullanılması, kaçak eşyanın, suçun işlenmesini kolaylaştıracak veya fiilin ortaya çıkmasını engelleyecek şekilde özel olarak hazırlanmış gizli tertibat içerisinde saklanmış veya taşınmış olması ve Türkiyede sicile kayıtlı olmaması hallerinde, el konulan taşıt alıkonulur. Sahibinin taşıtın değeri kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim etmesi halinde, taşıt sahibine iade edilir. Aksi takdirde, tasfiye idaresi tarafından soruşturma ve kovuşturma sonucu beklenmeksizin derhal tasfiye olunur. Dört numaralı bentte yer alan düzenlemeye göre ise, tasfiyenin satış suretiyle gerçekleşmesi halinde, satıştan elde edilen gelirden taşıtın muhafaza edilmesi ve satışı için gerekli olan bütün masraflar karşılandıktan sonra kalan miktar, kovuşturma sonucuna göre işlem yapılmak üzere emanet hesabına alınır. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamına göre davacı şirkete ait Türkiye'de sicile kayıtlı olmayan çekici ve dorseye 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında kaçak sigara taşımada kullanıldığı gerekçesiyle el konulduğu, aynı Kanun'un 10/2. maddesi gereğince çekici ve dorsenin Türkiye'de sicile kayıtlı olmaması nedeniyle el koymanın fiili alıkoyma şeklinde uygulandığı, bu itibarla alıkoyma işleminin Kanundan doğan bir zorunluluk olduğu ve hukuka aykırılık olmadığı, 5271 sayılı Kanun'un 141 vd maddelerince tazminat isteme koşullarının oluşmadığından bahisle reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2. maddesi uyarınca Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.05.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı şirkete ait Türkiye'de sicile kayıtlı olmayan çekici ve dorseye 5607 sayılı Kanuna muhalefetten (kaçak sigara) el konulmuş, yargılama sırasında araçlar tasfiye edilmiş; ilk derece kısmen kabulle taşıt bedeli ve kazanç kaybına hükmetmiş, davalı Hazine temyiz etmiştir.
Hukuki İlke: CMK 128/4 gereği ulaşım araçlarına el koyma kural olarak sicile şerhle icra edilse de, 5607 sayılı Kanun m.10/2 uyarınca Türkiye'de sicile kayıtlı olmayan taşıt fiilen alıkonulur ve teminat verilmezse soruşturma/kovuşturma sonucu beklenmeksizin tasfiye edilir; bu alıkoyma kanundan doğan zorunluluk olduğundan hukuka aykırılık taşımaz ve CMK 141 vd. tazminat koşulları oluşmaz.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: Yurt dışı plakalı/sicile kayıtsız araca 5607 m.10/2 gereği yapılan alıkoyma ve tasfiyede koruma tedbiri tazminatı beklemeyin; bu kanuni zorunluluk hukuka aykırı sayılmadığından zarar talebini malen sorumlu ile sanık arasında genel hükümlere göre yönlendirin.