Yargıtay 12. Ceza Dairesi E.2024/3352 K.2024/7471

Dairemiz bozma kararı üzerine yapılan yargılama sonucunda sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan kurulan hükümlerin katılan Kültür ve Turizm Bakanlığı vekili, katılan Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/10/2015 tarih, 2015/417 Esas, 2015/721 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, beraatlerine karar verilmiştir. 2. Dairemizin 20/10/2022 tarih, 2020/12078 Esas, 2022/7160 Karar sayılı bozma ilamında.

"2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanıkların beraatine ilişkin hükümler, katılan vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü: 1-5271 sayılı CMK'nın 193/2. maddesine göre; mahkemeye gelmemiş sanık hakkında duruşma yapılamayacağına ilişkin temel kuralın istisnasının, dosya kapsamına göre ilk bakışta eylemin suç oluşturmayacağının anlaşılması halinde verilen beraat kararı ile sınırlı olduğu dikkate alındığında;

sanıklar ... ve ... dışındaki sanıkların savunması alınmadan, mevcut delilleri tartışmak ve delil takdirine girmek suretiyle beraat kararı verilmesinin mümkün bulunmadığı gözetilmeden, savunması alınmayan sanıklar hakkında yazılı şekilde beraat kararı verilmesi, 2- Dosya kapsamının incelenmesinde dava konusu alanın I. derece arkeolojik ve doğal sit alanı içerisinde kaldığının belirtildiği, davanın Kültür ve Turizm Bakanlığına ihbar edildiği ancak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı adına İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ne ihbar edilmediği anlaşılmakla.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04/06/2020 gün ve 2018/6-472-2020/262 sayılı ilamında, “sanık hakkında açılan kamu davasına katılma hakkı bulunan suçtan zarar görene CMK’nın 233. maddesi uyarınca duruşma gününü bildirir çağrı kağıdı tebliğ edilmesi ve CMK’nın 234/1-b maddesinde sayılan hakları kullanma imkanının tanınması gerekirken, bunun yapılmamasının, duruşmadan haberdar edilmeden yargılamaya devam edilerek delil sunma hakkı elinden alınan suçtan zarar gören yönünden hak kısıtlaması niteliğinde olduğunun” belirtilmesi karşısında,

suçtan zarar gören Çevre ve Şehircilik Bakanlığı adına İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ne duruşma günü usulüne uygun olarak bildirilip, davaya katılma imkanı sağlanmadan hüküm tesis edilmesi suretiyle CMK’nın 234. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendine aykırı davranılması, Kanuna aykırı olup, katılan vekilinin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK'un 321. maddesi gereğince, hükmün sair yönleri incelenmeksizin isteme uygun olarak BOZULMASINA;" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3.Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 14.05.2024 tarih, 2022/1969 Esas, 2024/874 Karar sayılı kararı ile sanıklar hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, 5271 sayılı Kanun'un 223/2-a maddesi gereğince beraatlerine karar verilmiş olup, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim edilen 12.08.2024 tarih, 2024/87388 sayılı ve düşme görüşlü tebliğname ile Dairemize tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Katılan Kültür ve Turizm Bakanlığı vekilinin temyiz isteği; beraat kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğuna, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, sanıkların mahkumiyetine karar verilmesi gerektiğine ilişkindir. Katılan Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü vekilinin temyiz isteği; beraat kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğuna, mahallinde keşif yapılması gerektiğine, eylemin teşebbüs suçunu oluşturabileceğine ve diğer temyiz sebeplerine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Mahkemece, her ne kadar sanıklar hakkında kültür varlıklarını bulmak amacıyla izinsiz olarak kazı yapmak suçunu işlediklerinden bahisle kamu davası açılmış ise de, sanıkların suçlamaları kabul etmedikleri, sanıkların yanlarında bulunan kazma, kürek gibi eşyalarla arkeolojik alanı kazmaya başlamadıkları, bu haliyle yasada cezalandırılması istenen eylemin icra hareketlerine başlanmadığı, böylece suçun yasal unsurunun oluşmadığı gerekçesiyle, sanıkların CMK 223/2-a maddesi gereğince ayrı ayrı beraatlerine karar verildiği anlaşılmıştır.

IV.GEREKÇE VE KARAR Dosya kapsamında zamanaşımını kesen son işlemin sanık savunması olduğu, sanık savunmaları itibariyle olağan zamanaşımı süresinin, suç tarihi itibariyle de olağanüstü zamanaşımı süresinin henüz dolmadığı anlaşılmakla, tebliğnamedeki düşme isteyen görüşe iştirak edilmemiştir. Dairemizin 20/10/2022 tarih, 2020/12078 Esas, 2022/7160 Karar sayılı bozma kararı üzerine, mahkemece bozma ilamına uyulup uyulmadığı hususunda bir ara karar verilmemiş ise de.

Ceza Genel Kurulunun kararlılık gösteren içtihatlarında da açıkça belirtildiği üzere, mahkemece bozma kararı doğrultusunda uygulama yapılması ve bozmadan sonra yapılan inceleme, araştırma ve yeni kanıtlara dayanarak hüküm kurulması karşısında, mahkemenin bozmaya eylemli olarak uyduğu değerlendirilerek yapılan incelemede. "25.01.2015" olan suç tarihinin gerekçeli karar başlığında yanlış gösterilmesi mahallinde düzeltilebilir nitelikte olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı anlaşılmakla,