Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2025/458 E. , 2025/4637 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1833 E., 2021/343 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat DAVA TARİHİ : 08.01.2020 HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEMYİZ EDENLER : Davalı vekili, davacı vekili TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İl
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2025/458 E. , 2025/4637 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/1833 E., 2021/343 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat DAVA TARİHİ : 08.01.2020 HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi TEMYİZ EDENLER : Davalı vekili, davacı vekili TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 100.000,00 TL maddi ve 100.000.000 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 56.074,91 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvuruları üzerine manevi tazminatın 56.000,00 TL olarak belirlenmesi ile düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin ve davalı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğuna, gerekçesiz hüküm kurulduğuna, eksik vekalet ücretine hükmedildiğine, bu nedenle kararın bozulması gerektiğine ilişkindir. Davalı vekilinin temyiz istemi; davacının kendi kusuru ile tutuklandığına, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğine, hükmedilen tazminat miktarının yüksek olduğuna, reddedilen kısım için davalı lehine vekalet ücretin hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Düzce 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/454 esas ve 2019/114 karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti suçundan 28.02.2017-26.09.2019 tarihleri arasında 940 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda atılı suçtan mahkumiyetine karar verildiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 2019/2052 Esas, 2019/1936 sayılı kararı ile hakkında beraat kararı verildiği, kararın 24.10.2019 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, utukluluk süresinin infaz gördüğü, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hüküm fıkrasındaki manevi tazminatın ''56.000.00TL'' olarak değiştirilmesi suretiyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekilinin ve davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1.5271 sayılı Kanun'un 144 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup tazminata engel oluşturmayacak ise de, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nefasetin sağlanması gerektiği göz önünde bulundurularak, mahsup edilen sürenin hükmolunacak tazminat miktarının tayininde dikkate alınması gerektiği nazara alındığında, davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı sürelerin başka bir hükümlülüğünden mahsup edilip edilmediği hususu açıklığa kavuşturulması gerektiğinin gözetilmemesi, Kabule göre de; 2. Maddi tazminatın, davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan "51.179,47" TL yerine, bu miktarın üzerinde kalacak şekilde "56.074,91" TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması, 3. Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.05.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Uyuşturucu madde ticareti suçlamasıyla 940 gün gözaltında ve tutuklu kalan, önce mahkûm edilen ancak Sakarya BAM 3. Ceza Dairesince beraat ettirilip kararı 24.10.2019'da kesinleşen davacı, koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açmıştır. İlk derece mahkemesi 56.074,91 TL maddi ve 100.000 TL manevi tazminata hükmetmiş, BAM manevi tazminatı 56.000 TL'ye indirerek hükmü düzeltmiş; her iki taraf vekilinin temyizi üzerine 12. Ceza Dairesi dosyayı incelemiştir.
Hukuki İlke: CMK'nın 144/1-a bendinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup artık tazminata engel olmasa da, tutukluluğu başka mahkûmiyetinden mahsup edilenlerle edilmeyenler arasındaki denge gereği mahsup edilen sürenin tazminat miktarında dikkate alınması zorunludur; maddi tazminat net asgari ücret üzerinden hesaplanır ve manevi tazminat sosyal-ekonomik durum, suçun niteliği, tutukluluk süresi ve paranın kesinleşme tarihindeki değeri gözetilerek hak ve nesafete uygun belirlenir.
Uygulama Sonucu: BAM kararı, mahsup araştırması yapılmaması, maddi tazminatın asgari ücret hesabını aşan 56.074,91 TL olarak fazla belirlenmesi ve manevi tazminatın ölçütlere göre çok eksik takdir edilmesi gerekçeleriyle Tebliğname'ye aykırı olarak oy birliğiyle bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Haksız tutukluluk tazminatı davalarında davacı vekili, uzun tutukluluk (burada 940 gün) karşısında düşük manevi tazminatın bozma sebebi yapılabildiğini bu karara dayanarak savunabilir; ancak maddi tazminatın net asgari ücret hesabını aşamayacağını ve tutukluluğun başka mahkûmiyetten mahsup edilip edilmediğinin mutlaka araştırılacağını bilerek talebini kurgulamalıdır.