Yargıtay 23. Hukuk Dairesi E.2011/3192 K.2012/955

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin üyesi olan davalının kooperatife vermiş olduğu taahhütnamede, kooperatifin belirlemiş olduğu alıcı firma dışındaki bir firmaya çilek satışı yapması durumunda hem teslim ettiği çilek bedelini hem de 1.000,00 TL tazminat ödemeyi taahhüt ettiğini, denetim esnasında davalının kooperatifle anlaşması olmayan firmalara 650 kg çilek sattığının tespit edildiğini ve tutanak tutulduğunu, o tarihte çileğin kg fiyatının 1,50 TL olduğunu, davacının söz konusu taahhüdüne uymadığını ileri sürerek, 975,00 TL çilek bedeli ve 1.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, davalının denetim tarihi itibari ile kooperatife karşı bulunduğu taahhüde aykırı olacak şekilde davacı kooperatifin çilek satış anlaşması olmayan firmaya çilek satışı yapmış olması gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 975,00 TL çilek bedeli ve 1.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı temyiz etmiştir.

1)Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2)Dava, davacı kooperatifin anlaşması olmayan firmaya davalının çilek satmış olması nedeni ile açılmış satıma konu çilek bedelinin ve cezai şartın davalıdan tahsili istemine ilişkindir. Davacı vekilinin dosyaya sunduğu davalının imzasını havi tarihsiz taahhütnamede, çilek sezonu boyunca kooperatifin anlaşma yaptığı bir firmaya çilek verilmesi halinde o gün itibariyle teslim edilen çilek tutarının kooperatif hesabına gelir kaydedilmesi ve yönetim kurulunun kararı ile azami 1.000,00 TL maddi tazminat ödeneceği kabul ve taahhüt edilmiştir.

Söz konusu taahhütnamede öngörülen maddi tazminat, davalının taahhütnamedeki edimini yerine getirmemesi durumunda kooperatife ödemeyi kabul ettiği ceza olup, bilindiği gibi cezai şartta zararı tazmin amacı değil, sözleşmeden doğan borcun ifasını sağlama amacı güdülmektedir. Bu anlamda Mahkemece öncelikle kooperatif yönetim kurulu tarafından alınmış bir karar olup olmadığı araştırılmalıdır.

Bu yönde bir karar alındığının tespit edilmesi durumunda mahkemece cezai şart niteliğinde bulunan 1.000,00 TL’nin azami miktar olduğunda dikkate alınarak BK’nun 161/son maddesi uyarınca fahiş olup olmadığı, tenkisinin gerekip gerekmediği tartışılmalı ve bu yönde bir araştırma yapılmalıdır.

Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı, tarafların iktisadi durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber, borçlunun borcunu yerine getirmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, kusur derecesi ve borca aykırı davranış ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınan ceza miktarı, hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

O halde taahhütnamede öngörülen cezai şartın fahiş olup olmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.