Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2562 K.2025/3508

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile ... Belediyesi Başkanlığı arasında "Üniversiteden 30 yıl süre ile atık su bertaraf ücreti alınmamasına ilişkin" 24.05.2011 tarihli Protokolün imzalandığını, 6360 sayılı Kanun ile anılan Belediye Başkanlığının tüzel kişiliğinin sona erdiğini ve anılan Kanun'un Geçici md.l/3 hükmü gereğince, Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve bağlı kuruluşu olan davalı İdarenin; ...

Belediyesi Başkanlığının halefi olduğunu, ilerleyen süreçte davalı İdare tarafından Protokol hükümleri yok sayılarak müvekkiline atık su bedellerinin tahakkuk ettirildiğini, her ne kadar davalı taraf 04.08.2020 tarihli Protokol gereği atık su bedelinin ödeneceğinin taahhüt edildiğini beyan etmişse de, gerek yasalar gerek Üniversite İmza Yetkileri Yönergesi gereğince Üniversite adına kamu kurum ve kuruluşları ile sözleşme yapma yetkisinin bizatihi Rektöre ait olup, rektör yardımcısının imzaladığı Protokolün müvekkilini bağlamayacağını ileri sürerek;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 2021/5 dönem için ödenen 26.211,05 TL atık su bedelinin davalıya ödendiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; ... Belediyesi ile davacı arasında 24.05.2011 tarihinde imzalanan Protokol sebebiyle 01.10.2014 yılına kadar davacıdan atık su bedeli alınmadığını, ancak sonrasında 24.05.2011 tarihli Protokolün söz konusu atık su bedeli alınmayacağına dair 8. maddesinin hukuka ve usule aykırı olması sebebiyle iptali için ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/263 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, tüm kanuni ve usulü itirazları haricinde davacı ile müvekkili arasında yapılan şifahi görüşmeler sonucu 04.08.2020 tarihinde atık su bedelinin davacı tarafından ödeneceğini de içeren yeni bir protokol imzalandığını, davacının atık su bedelini ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı adına Rektör Yardımcısı tarafından davalı idareyle imzalanan 04.08.2020 tarihli Protokolün (4.2) maddesinde, ...

Üniversitesinin protokol kapsamında indirim uygulanacak aboneliğinde su, atık su, bakım bedeli, KDV, ÇTV vb. ilgili mevzuatınca alınması gereken bedelleri ödemeyi taahhüt etmiş olduğunun görüldüğü, İmza Genelgesinin (İİ) maddesinin (B) bendinde Rektör yardımcısına devredilen yetkiler arasında "Özel gerçek ve tüzel kişilerle yapılacak protokol ve anlaşmalar" yetkisinin de yer aldığı, bu kapsamda taraflar arasında tanzim edilen 04.08.2020 tarihli Protokolün her iki taraf için bağlayıcı nitelikte ve geçerli bulunması nedeniyle atık su bedelinin tahakkukunun usul ve yasaya uygun olduğu,

24.05.2011 tarihli Protokolün tahakkuk tarihi itibariyle geçerliliğinin bulunmadığı, nitekim 04.08.2020 tarihli Protokolle 24.05.2011 tarihli protokol hükümlerinin ortadan kaldırılmış olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 26. maddesi ile kabul edilen sözleşme serbestisi ilkesi doğrultusunda akdedilen 24.05.2011 tarihli Protokolün davalı açısından bağlayıcı olduğu, ancak dava konusu uyuşmazlığın.

04.08.2020 tarihli Protokolün davacı adına imzaya yetkili temsilci tarafından imzalanıp imzalanmadığı, söz konusu Protokolün geçerli olup olmadığı noktasında toplandığı, İmza Yetkileri Genelgesi'nin A/18. maddesine göre; kamu kurum ve kuruluşları ile yapılacak protokol ve anlaşmalarda imza yetkisinin Rektör'de olduğu, yine genelge uyarınca, özel ve gerçek tüzel kişilerle yapılacak protokol ve anlaşmalarda Rektör Yardımcısının da imza yetkisinin olduğu, imza yetkisinin sınırının anlaşmanın muhatabına göre belirlendiği, muhatabın kamu kurum ve kuruluşu olup olmamasına göre Rektör Yardımcısının imza yetkisinin sınırının çizildiği,

davalı 2560 sayılı ... ve ...

İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun (2560 sayılı Kanun) kapsamında bir kamu kurumu olduğuna göre, Rektör Yardımcısının 04.08.2020 tarihli Protokolü davacı Üniversite adına akdetmeye yetkisi bulunmadığı, hâl böyle olunca, 24.05.2011 tarihli Protokol hükümleri geçerliliğini koruduğundan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, imza yetkisi olmayan Rektör Yardımcısı tarafından imzalanan geçersiz protokol esas alınarak davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına yeniden davanın kabulü ile 26.211,05 TL'nin,

dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; müvekkilinin özel hukuk hükümlerine tabi olan ve özel hukuk hükümlerine göre idare edilen tacir sıfatı taşıyan bir kurum olduğunu, bu durumda Rektör Yardımcısı tarafından imzalanan 04.08.2020 tarihli protokolün de geçerli olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen 24.05.2011 tarihli Protokole aykırı olarak tahakkuk ettirildiği öne sürülen atık su bedellerinin faizi ile iadesi istemine ilişkindir.

2560 sayılı Kanun'un 1.maddesinde; ''İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. ... personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.'' denilmiştir. Aynı Kanun'un Ek 5.maddesinde ise; ''Bu Kanun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanır.'' denilmektedir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.04.2014 tarihli ve 2013/11-1376 E., 2014/576 K. sayılı ilamında; ''.... , 2560 sayılı Kanun ile kurulmuş, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 18/1.maddesi anlamında özel hukuk hükümlerine göre idare edilen bir kamu kuruluşu olması yanında, ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmekte; yaptığı işler itibariyle de ticarethane sayılmakta ve sonuç itibariyle de çok açık biçimde tacir sıfatını taşımaktadır.'' denilmektedir.

... 2019/01 sayılı Genelgesinin "İmza Yetkileri" başlıklı maddesinde "Bu Genelgede Rektöre ait bir takım yetkiler Rektör Yardımcılarına devredilmiş olup bu yetkiler "B" bölümünde gösterilmiştir.'' denmektedir. İmza Yetkileri Başlığı altında "A" bölümünde Rektör'e ait imza yetkileri sayılmıştır. Buna göre 18. madde de, "Kamu Kurum ve Kuruluşları ile yapılacak protokol ve ve anlaşmalar" Rektör tarafından imzalanacaktır. İmza Yetkileri Başlığı altında "B" bölümünde ise Rektör adına Rektör Yardımcısı tarafından imzalanacak belgeler sayılmıştır. Buna göre "B" bölümünün 8. maddesinde "Üniversite birimleri ile Üniversite dışındaki kurum ve kişilere yazılacak idari işlem mahiyetinde yazılar" ile 31.maddesinde "Özel gerçek ve tüzel kişilerle yapılacak protokol ve anlaşmalar" denmektedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olayın incelenmesinde; davalının verdiği su ve atık su hizmeti niteliği itibariyle kamu hizmeti niteliğinde ise de yukarıda yer verilen Hukuk Genel Kurulu ve Dairemizin aynı yönde yerleşmiş kararlarında da belirtildiği üzere davalının çok açık biçimde tacir sıfatını taşıdığı, davacı Üniversiteye ait 2019/01 sayılı Genelgenin B/8. maddesinde belirtildiği üzere özel gerçek ve tüzel kişilerle yapılacak protokol ve anlaşmaları Rektör Yardımcının da imzalama yetkisi olduğu,

bu durumda özel hukuk hükümlerine tabi ve ticari şekilde işletilen, tacir sıfatını taşıyan davalı idare ile davacı Üniversite arasında imzalanan 04.08.2020 tarihli Protokolün geçerli bulunduğu, Protokolün imza tarihinden sonra 2021/5.döneme ilişkin atık su bedeli tahakkuk ettirilmesinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, Bölge Adliye Mahkemesince, davacı Üniversitenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı şekilde 04.08.2020 tarihli Protokolün geçersiz olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve kanuna aykırı olup, bozulmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR