Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/3560 K.2025/2689

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili. 1975 doğumlu davacının 25.08.2014 tarihinde dikiş makinesini kullandığı sırada elektrik akımına kapılarak hayati tehlike arz edecek şekilde yaralandığını, olayın meydana geldiği gün ve öncesinde davacının evinin bulunduğu mahallede davalı ... EDAŞ çalışanları olan davalılar ... ve ...'ın kontrol ve gözetiminde, diğer davalı ... Ltd.

Şti. tarafından üstlenilen ve şirket çalışanları olan davalılar ... ve ... ile birlikte elektrik yenileme çalışması yapıldığını, bu çalışmalar sırasında müvekkilinin evinin önünde bulunan sokaktaki son direğin topraklama bağlantısının yapılmadığı gibi yüksek voltajda elektrik verildiğini, hat döşeme çalışmaları sırasında davalı ...

EDAŞ tarafından elektriğinin kesilmediğini, olayın meydana gelmesinde davalıların sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 500,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Ltd. Şti. vekili; olay ile müvekkil şirketin yaptığı hat yenileme çalışmaları arasında illiyet bağının bulunmadığını, hat yenileme çalışmaları sırasında bölgenin elektriğinin açıp kapama yetki ve sorumluluğunun davalı ... EDAŞ'a ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Davalılar ...

EDAŞ, ..., ... ve ... vekili; olayın meydana geldiği meskenin bir odasının atölyeye çevrildiğini, her biri 500 W gücünde 4 adet sanayi tipi overlok makinesinin bulunduğunu ve götürü usulü iş alınarak ticari faaliyette bulunulduğunu, bu makinelerin enerji beslemesinin ev tipi üçlü uzatma kablosuyla oda duvarında yer alan ve topraklama hattı tesis edilmemiş prizden sağlandığını, evin ve apartmanın dağıtım panosunda olması gereken kaçak akım rölesi ve uygun amperajlı sigorta gibi koruma elemanlarının bulunmadığını,

davacı ile 3 kw güç ile mesken tarifesi üzerinden sözleşmesi bulunan aboneliğin kullanım şeklinin Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliğine uygun olmadığı gibi ayrıca usulsüz şekilde sanayi tipi dikiş makinesi kullanıldığını, davacının dava dilekçesinde belirttiği direkte işletme topraklamasının olup olmamasının olayın meydana gelmesinde etkisinin olmadığını, davacının kullandığı cihazların hiç birisinde topraklama hattının bulunmadığını, olayın davacının kendi sorumluluğunda olan mesken iç tesisatından kaynaklandığını, illiyet bağının ve müvekkillerinin kusurlarının bulunmadığını,

olayın 3 metrelik grup prizdeki hata sonucunda dikiş makinesinde meydana gelen dokunma geriliminden kaynaklı elektrik akımı nedeniyle olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan ikinci ve üçüncü bilirkişi raporu doğrultusunda, evde kullanılan dikiş makinalarını çalıştırmadan önce evlerindeki elektrik tesisatının sanayi tipi dikiş makinalarını çalıştırmaya uygun olup olmadığını değerlendirmeyen, makinalara toprak hattı bulunmayan prizden üçlü grup priz vasıtasıyla elektrik çeken, makinanın aktif olmayan kısımlarının (motor gövdesi vb.) toprakla irtibatlı olmasını ve dairenin elektrik panosunda kaçak akım rölesi bulunmasını sağlamayan,

evde yapılan işe uygun bir elektrik tesisatı yaptırmayan elektrik abonesi ... ve davacının olayda tam kusurlu olduğu, olayın abonenin sorumluluğunda olan mesken içindeki bir odada bulunan dikiş makinesinde meydana gelen elektrik kaçağından kaynaklanmış olması, kazanın gerçekleştiği yerin sorumluluk alanlarında olmaması nedeni ile dava konusu kaza ile davalı şirketlerin ve şirket çalışanlarının, illiyet bağı oluşturacak şekilde atfı kabil kusurlarının olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, Ceza Mahkemesinde alınan rapor ile Hukuk Mahkemesinden alınan raporların birbiriyle çelişkili olduğundan çelişkiyi giderecek şekilde teknik üniversite öğretim üyelerinden rapor alınması gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının elektrik akımına kapılarak yaralanması nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davalı ... EDAŞ, bölgede elektrik enerjisinin dağıtımını yerine getirmektedir. Bu faaliyet, varlığı ve niteliği itibariyle bir tehlike ve dolayısı ile zarar ihtimali taşıdığından, davalı şirketin sorumluluğu, bir sebep sorumluluğu olan kusursuz (objektif) sorumluluktur. Bu sorumluluk türü tehlike sorumluluğu olarak da isimlendirilmekte olup, sorumluluk türlerinin en ağırını oluşturur.

Burada tehlikeli nesne veya işletme ile gerçekleşen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması sorumluluk için yeterlidir. Sorumlu kişi veya işletmenin, kusurlu olup olmaması, özen ödevini yerine getirip getirmemesi, işletme veya nesnede (şeyde) bir bozukluk veya noksanın bulunup bulunmaması, meydana gelen zararın tazmin borcu yönünden bir etkiye sahip değildir.

Zira bunların sebep oldukları zararlarda, kusurun bulunup bulunmadığı ya da rolünün olup olmadığı çoğu zaman bilinemediği veya ispat edilemediği gibi, sorumlu kişi veya işletme, her türlü özeni gösterse, gözetim ve denetim ödevini yerine getirse, gerekli bütün tedbirleri alsa bile, yine de çoğu zaman zararın meydana gelmesini önlemek mümkün değildir.

Bu sebeple sorumluluğunun bağlandığı olgu ile zarar arasında uygun illiyet bağı kurulduğu zaman, sorumluluk da gerçekleşmiş olacağından, bu işletme veya nesnelerin sahip veya işletenleri, bunların sebep oldukları zararı gidermek zorundadır.

Somut olayda; 25.08.2014 tarihinde dikiş makinesini kullandığı esnada elektrik akımına kapılarak yaralanan davacının Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun raporuna göre %49 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiği hususu sabittir.

Derece Mahkemelerince; her ne kadar olayın abonenin sorumluluğunda olan mesken içindeki bir odada bulunan dikiş makinesinde meydana gelen elektrik kaçağından kaynaklandığı, kazanın gerçekleştiği yerin davalıların sorumluluk alanlarında bulunmadığından dava konusu olay ile davalı şirketler ve çalışanlarının illiyet bağı oluşturacak şekilde atfı kabil kusurlarının olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, olay tarihinde davacının evinin bulunduğu mahallede davalı ... EDAŞ ve çalışanları kontrol ve gözetiminde, diğer davalı şirket ve çalışanlarınca elektrik direk değişimi ile hat yenileme çalışmaları yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davacı işbu davada; evinin önünde bulunan direğin topraklama bağlantısının yapılmadığını, yüksek voltajda elektrik verildiğini, hat döşeme çalışmaları sırasında elektriğin kesilmediğinden olayın meydana gelmesinde davalıların kusuru olduğunu iddia etmiş, meydana gelen yaralanmanın davalıların eyleminden (tehlike sorumluluğundan) kaynaklandığını ileri sürerek tazminat isteminde bulunmuştur.

Davacı tanığı ...; "...Davacı ambulans hastaneye götürdükten sonra bende davacının arkasından hastaneye gitmek için komşunun arabasını kapının önünde bekliyordum. Bu sırada elektrik görevlileri geldi. Direğin tepesine çıktılar. Direğin tepesine çıkan birşey bağladı. Aşağıda yerde kalanda hemen toprağı eşeledi ve hemen acelece birşey gömüp kapattılar ve araçlarına binip acele şekilde gittiler..

Sokağımızdaki elektrik direği değiştikten sonra evdeki lambalar çok parlak yanıyordu..," davacı tanığı ...; "...Olay tarihinden önce evimizin bulunduğu sokakta elektrik direkleri değişmişti. Elektrik direkleri değiştikten sonra elektrik çok yüklü geliyordu. Kapalı bilgisayardan "cır" sesleri geliyordu. Ayrıca televizyon açık iken bir anda rengi mora dönüyordu. Ampüller bir anda çok parlak ışık veriyordu. Olaydan hemen sonra ...

Abla'nın evine elektrik veren direkte topraklama çalışması yapıldı. Diğer direklerde ise 10 gün kadar topraklama çalışması yapıldı. Bir teli yukarıdan aşağıya indirip toprağa ucunu gömdüler.." şeklinde beyanda bulundukları görülmüştür.

Olay nedeniyle ceza soruşturması ve kovuşturmasında toplam 4 adet bilirkişi raporu alınmış, soruşturma aşamasında alınan raporda, davalı ... şirketinin ve davacının eşinin asli, ... EDAŞ'ın tali kusurlu olduğu, kovuşturma aşamasında alınan iki raporda sanıkların kusurunun bulunmadığı, bir raporda ise soruşturma aşamasında verilen rapor gibi ... şirketinin ve davacının eşinin asli, ... EDAŞ'ın tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

İşbu davada yapılan yargılama sonucu Mahkemece; üç farklı bilirkişi heyetinden rapor alınmış. Alınan ilk raporda %70 ... EDAŞ, %30 oranında davacının kusurlu olduğu, diğer iki raporda davalıların kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir.

Olayın meydana geldiği odada; 1 adet priz ile 4 adet her biri 500 watt'lık motora sahip makine bulunduğu, makinelerin 1 adet prizden 1 ara kablo vasıtasıyla beslendiği, enerji alınan prizde topraklama hattının bulunmadığı, olaydan sonra makinede yapılan ölçümde 75 volt kaçak gerilim bulunduğu raporlarda bahsedilmiştir.

Asliye Ceza Mahkemesi dosyasında davalı ... EDAŞ'ın 03.04.2015 tarihli yazısından, elektriğin saat 09.58'de kesildiği, 16.47'de elektriğin verildiği belirtmiş ise de, söz konusu olayın 12.30 sıralarında gerçekleştiği görülmekle elektriğin kesilmediği anlaşılmıştır.

Buna göre, Derece Mahkemelerince; abonenin sorumluluğunda olan mesken içindeki bir odada bulunan dikiş makinesinde meydana gelen elektrik kaçağından olayın meydana geldiği, kazanın gerçekleştiği yerin davalıların sorumluluk alanlarında olmadığı belirtilmiş ise de, davalıların mahallede çalışma yaptığı tarihte enerjinin kesik olması gereken saatte davacının elektrik akımına maruz kaldığı nazara alındığında; davalıların yaptığı çalışmanın kaçağa etkisinin olup olmadığı tanık beyanları, elektriğin olay anında kesili olmaması ve raporlar arasında çelişki bulunması hususları gözönüne alınarak kusursuz sorumluluk kapsamında alınacak bilirkişi raporunda tartışılması gerekmektedir.

Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince; olayın meydana gelmesine sebep olan dikiş makinelerinin ne zamandan beri raporlarda belirtildiği şekilde kullanıldığı, olay tarihinden önce kaçağın olup olmadığı, bu hususta her hangi bir şikayet ya da talepte bulunulup bulunulmadığının da araştırılması, bu bağlamda davalılar açısından tehlike sorumluğuna ilişkin değerlendirmeleri içeren, olayın meydana gelmesinde davacı tarafın kusurlu olup olmadığını da inceleyen taraf ve Yargıtay denetimine elverişli, tarafların kusur oranlarının da gerekçeleriyle belirtildiği,

önceki bilirkişiler dışında teknik üniversitelerin ilgili bölümünden oluşturulacak üç kişilik konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, eksik araştırma ve yetersiz rapor doğrultusunda hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR