Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/5777 K.2025/4720

Taraflar arasındaki uygulama kadastrosuna itiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

Uygulama kadastrosu sırasında Karabük ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan ve davacı ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 103 ada 83 parsel sayılı ve 4.706,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı ada ve parsel altında 4.263,71 metrekare yüzölçümü ile; eski 105 ada 134 parsel sayılı 16.487,01 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı ada ve parsel altında ve 17.685,10 metrekare yüzölçümüyle, eski 102 ada 4 parsel sayılı ve 3.381,62 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, aynı ada ve parsel altında ve 3.323,57 metrekare yüzölçümüyle tespit edilmiştir.

Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında adına tapuda kayıtlı bulunun taşınmazlarda sınırlandırılma hatası yapıldığı iddiası ile taşınmazların eski hale getirilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 102 ada 4 parselin doğusunda kalan ve geçerli sınır olarak alınan yolun 1998 tarihli hava fotoğrafı ile uyumlu olmadığı, 2000 yılında yapılan tesis kadastro pafta sınırı ile uyumlu olduğu gerekçesiyle 14.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda yer alan ve (A) ile belirtilen 97,27 m²lik alanın 102 ada 4 no.lu parsele ilave edilmesine.

103 ada 83 ve 85 no.lu parseller ile 105 ada 134 ve 135 no.lu parsellere yönelik yapılan incelemede, söz konusu parsellerin birbirleri ile çekişmeli sınırlarının ilk tesis kadastro pafta sınırı ile zemininin uyumlu olmadığı, dosya arasında yer alan ve tesis kadastro tarihine en yakın tarihli olan 1998 yılına ait hava fotoğrafı ile tespit edilmiş olup; zemindeki sınırları gerçeğe uygun göstermediği tespit edilen bu sınırlandırma hatalarının uygulama kadastrosu ile giderildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davacı ve davalı ... vekili tarafından hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine şeklinde hüküm kurulmuş, hükme karşı davacı ve davalı ... vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

1. Dava konusu davacıya ait 102 ada 4, 105 ada 134 ve davalı Hazineye ait 102 ada 135 parsel sayılı taşınmazlar yönünden yapılan incelemede; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Dava konusu 103 ada 83 ve 84 parseller yönünden yapılan incelemede.

İlk Derece Mahkemesince alınan bilirkişi raporu uyarınca 83 parselin uygulama kadastrosu sırasında sabit sınır olarak kabul edilen tüm sınırlarının 2000 yılında yapılan tesis kadastro tarihine en yakın 1998 tarihli hava fotoğrafı ile uyumlu olduğu, tapulama sırasında tespit edilen sınırların zeminle uyumlu olmayıp uygulama kadastrosu ile tesis sırasında yapılan sınırlandırma hatasının giderilerek ilgili Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak sınırların belirlendiği gerekçesiyle hüküm kurulmuş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporları ve hava fotoğrafı incelendiğinde.

Mahkemece taşınmazların kullanım sınırlarını gösteren 2011 yılındaki hava fotoğrafına itibar edilerek sınırların tespit edildiği anlaşılmıştır. Tesis kadastrosu 2000 yılında yapılmış olup bu tarihe en yakın 1998 tarihli hava fotoğrafının taşınmaza uygulanmasında sabit sınırdan bahsedilmiş ise de 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22/2-a maddesi ve uygulama kadastrosuna ilişkin yönetmelik hükümlerinde yazılı hususları içeren sabit bir sınırdan söz edilemez.

Dolayısıyla tesis kadastrosundan sonraki tarihli hava fotoğraflarındaki sınırlarla uyumlu olmaması nedeniyle tesis kadastrosunda sınırlandırma hatası yapıldığı ve uygulama kadastrosu ile bu hatanın düzeltildiği kabul edilemez.

Uygulama (yenileme) kadastrosunun amacı, tapulama, kadastro veya değişiklik işlemlerine ilişkin; sınırlandırma, ölçü, çizim (tersimat) ve hesaplamalardan kaynaklanan hataları gidermektir. Uygulama kadastrosu, 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesinin istisnası olmadığı gibi, mülkiyet ihtilaflarının idari işlemle ortadan kaldırılması gibi bir amaca da sahip değildir. Bu nedenlerle, uygulama kadastrosu sırasında mülkiyet ihtilafları gündeme getirilemez ve değerlendirmeye alınmaz. Kazanılmış hakların korunması ve mülkiyet hakkının zedelenmemesi için uygulama kadastrosunun amacına ve yöntemine uygun şekilde yapılması zorunludur.

Uygulama kadastrosu yapılırken öncelikle zeminde bulunan ve tesis kadastrosu tarihinde mevcut olan sabit nokta ve sınırlardan, aynı döneme ya da yöreye ait farklı amaçlarla üretilmiş haritalar ile benzeri verilerden yararlanılarak yapılan teknik çalışmalarla, tesis kadastrosuna ait pafta haritaları ortofoto üzerine işlenmekte; haritanın zemine uygun olmaması halinde farklılıkların nerelerden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı tespit edilip varsa hatalar yöntemine uygun şekilde giderilmekte, düzenlenen ada raporu ile yapılan teknik çalışmalar ve gerekçeleri açıklanmakta;

bundan sonra yukarıda sözü edilen yönetmelikte açıklanan ilkeler çerçevesinde taşınmazların bütün sınırları tek tek değerlendirmeye tabi tutularak ilk tesis kadastrosu sırasındaki gerçek fiili duruma ulaşılmaya çalışılarak, uygulama tutanağı düzenlenmekte ve uygulama kadastrosu haritaları üretilmektedir. İşte, uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır.

Bu nedenle Mahkemelerce, uygulama faaliyetine eşdeğer ve amaca uygun bir araştırma yapılması zorunludur.

Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince taşınmazlar arasında tesis kadastro tarihinde Kanun ve yönetmelik hükümleri ile belirlenen şartlara uygun sabit sınır bulunmadığı dikkate alınarak tespit tarihindeki sınırlara dönülecek şekilde davanın kabulü ile komisyon kararı ve uygulama tutanaklarının iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından davacı ...'in 103 ada 83 parsel, 103 ada 84 parsel no.lu parsellere ilişkin temyiz taleplerinin kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.