Ramazan Özlü Başvurusu (B. No: 2013/4187)

I. BAŞVURUNUN

KONUSU

1. Başvurucu, yargılandığı ceza davasında Kürtçe tercümandan

faydalandırılmamasının ve gizli tanığa soru soramamasının adil yargılanma

hakkına müdahale niteliğinde olduğunu ileri sürmüştür.

II. BAŞVURU

SÜRECİ

2. Başvuru, 5/6/2013 tarihinde Muş Cumhuriyet Başsavcılığı

vasıtasıyla yapılmıştır. İdari yönden yapılan ön incelemede başvurunun

Komisyona sunulmasına engel bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca 5/6/2013 tarihinde

kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme

gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VE

OLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle

olaylar özetle şöyledir:

5. Başvurucu, PKK Kongra GEL/KCK

terör Örgütüne üye olmak suçlamasıyla 24/12/2009 tarihinde gözaltına alınmış ve

27/12/2009 tarihinde tutuklanmıştır.

6. Başvurucu hakkında Van Cumhuriyet Başsavcılığının

18/7/2010 tarihli iddianamesi ile kamu davası açılmıştır.

7. Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanan başvurucu,

Mahkemenin 7/8/2012 tarihli kararı ile PKK Kongra

GEL/ KCK terör Örgütüne üye olmak suçundan 12 yıl hapis cezası ile

cezalandırılmasına karar verilmiştir.

8. Anılan kararın temyizi üzerine Yargıtay 9. Ceza

Dairesinin 22/1/2013 tarihli ilamı ile ilk derece mahkemesi kararının

onanmasına karar verilmiştir.

B. İlgili Hukuk

9. 26/9/2004 tarih ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 314.

maddesi.

IV. İNCELEME VE

GEREKÇE

10. Mahkemenin 30/6/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda,

başvurucunun 5/6/2013 tarih ve 2013/4187 numaralı bireysel başvurusu incelenip

gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

11. Başvurucu, duruşmalarda savunmasını Kürtçe olarak yapma

talebinin reddedildiğini, ayrıca gizli tanığın duruşmada dinlenmediğini, ona

soru soramadığını ve bu nedenlerle savunma hakkının kısıtlandığını ileri

sürmüştür.

B. Değerlendirme

12. 30/11/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin

Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuru usulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (3) ve

(6) numaralı fıkraları şöyledir:

“(3) Başvuru dilekçesinde başvurucunun ve varsa

temsilcisinin kimlik ve adres bilgilerinin, işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle

ihlal edildiği ileri sürülen hak ve özgürlüğün ve dayanılan Anayasa

hükümlerinin, ihlal gerekçelerinin, başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin

aşamaların, başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin

öğrenildiği tarih ile varsa uğranılan zararın belirtilmesi gerekir. Başvuru

dilekçesine, dayanılan deliller ile ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem

veya kararların aslı ya da örneğinin ve harcın ödendiğine dair belgenin

eklenmesi şarttır.

…

(6) Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması

hâlinde, Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucu

veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir

süre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin

tamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir.”

13. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel

başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi” kenar

başlıklı 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1)Bireysel başvuru hakkında

kabul edilebilirlik kararı verilebilmesi için 45 ila 47 nci

maddelerde öngörülen şartların taşınması gerekir.

(2) Mahkeme, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veya

temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısından önem taşımayan

ve başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvurular ile açıkça dayanaktan

yoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir.”

14. Anayasa

Mahkemesi İçtüzüğü’nün bireysel başvuruların

içeriğini düzenleyen “Bireysel başvuru formu

ve ekleri” başlıklı 59. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

“…

(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:

…

ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia

edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti.

d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi

nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlü

açıklamalar.

e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkının

doğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları.

…

h) Başvurucunun talepleri.

…

(3) Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylı

örnekleri eklenir:

…

e) Dayanılan belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri.

…

(4) Başvurucu ihlal iddiasına dayanak gösterdiği üçüncü

fıkradaki belgelere herhangi bir nedenle erişememesi hâlinde bunun

gerekçelerini belirtir. Mahkeme gerekli gördüğü takdirde bu bilgi ve belgeleri

resen toplar.

…”

15. İçtüzüğün “Formun ve eklerinin hazırlanmasına ilişkin ilkeler”

başlıklı 60. maddesi şöyledir:

“(1) Başvuru formu, İçtüzüğün 59 uncu maddesine uygun olarak

düzenlenir ve aynı maddede belirtilen belgeler ya da onaylı örnekleri başvuru

formuna eklenir.

(2) Başvuru formu okunaklı ve başvurunun esasına yönelik

özlü bilgileri içerir şekilde hazırlanır. Başvuru formunun ekler hariç on

sayfayı geçmesi hâlinde başvurucunun ayrıca başvuru formuna olayların özetini

eklemesi gerekir.

(3) Başvurucu, başvuru formunun ekinde sunduğu belgeleri,

tarih sırasına göre numaralandırarak her bir belgeyi tanımlayıcı başlıklar

hâlinde dizi pusulasına bağlar.”

16. İçtüzüğün “Form ve eklerinin ön incelemesi ve eksiklikler”

başlıklı 66. maddesi şöyledir:

“(1)Bireysel Başvuru Bürosu gelen

başvuruları şeklî eksiklikler bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Başvuru

formunda veya eklerinde herhangi bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde, bunların

tamamlattırılması için başvurucuya, varsa avukatına veya kanuni temsilcisine onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir.

(2) Eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıda

başvurucuya geçerli bir mazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleri

tamamlamadığı takdirde başvurusunun reddine karar verileceği bildirilir.

(3) Başvurunun; süresinde yapılmadığı, 59 uncu ve 60 ıncı maddelerdeki şekil şartlarına uygun olmadığı ve tespit

edilen eksikliklerin verilen kesin sürelerde tamamlanmadığı hâllerde

Komisyonlar Başraportörü tarafından reddine karar

verilir ve başvurucuya tebliğ edilir. Bu karara tebliğ tarihinden itibaren yedi

gün içinde Komisyona itiraz edilebilir. Bu konuda Komisyonların verdiği

kararlar kesindir.

17. 6216 sayılı

Kanun’un 47. maddesinin (3) numaralı, 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı

fıkraları ile İçtüzüğün 59. maddesinin ilgili fıkraları uyarınca Anayasa

Mahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylar

hakkındaki iddialarını ve dayanılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlal

edildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını kanıtlamak

başvurucuya düşer.

18. Başvurucunun,

kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri

sürdüğü hak ve özgürlük ile dayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini,

dayanılan deliller ile ihlale neden olduğu

ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini başvuru dilekçesine

eklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia

edilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti

yapılmalı; bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenle

ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (B.

No: 2013/276, 9/1/2014, § 20).

19. 6216 sayılı

Kanun’un 47. maddesinin (6) numaralı fıkrasına göre başvuru evrakında herhangi

bir eksiklik bulunması hâlinde, Anayasa Mahkemesi başvurucudan, eksikliğin

tamamlanmasını ister. İçtüzüğün 66. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre

Mahkemenin başvurucudan giderilmesini isteyebileceği eksiklikler, “şekli eksiklikler”dir. 6216 sayılı Kanun’un

47. ve İçtüzüğün 66. maddesi birlikte değerlendirildiğinde Anayasa Mahkemesi

başvurucudan ilk olarak, usulünce doldurulmamış olan başvuru formunun usulüne

uygun olarak doldurulmasını isteyebilir. İkinci olarak ise başvurucunun “ihlal iddiasına dayanak gösterdiği” bilgi,

belge ve deliller başvuru dilekçesine eklenmemiş ise dayanılan bu belgelerin

tamamlanması istenebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 21). Başka bir deyişle Anayasa Mahkemesi başvurucudan,

dilekçesinde dayandığı ancak Mahkemeye ibraz etmediği delillerini tamamlamasını

isteyebilir.

20. Öte yandan

İçtüzüğün 59. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, başvurucunun

iddialarını dayandırdığı belgelerden bir bölümü başvurucunun elinde olmaması

nedeniyle sunulamamışsa bu durum ayrıca başvuru formunda açıklanmalıdır.

Başvurucunun, ilgililerin elinde olan belgeleri Anayasa Mahkemesinin yardımı

olmadan alamayacağını ikna edici şekilde açıklaması ve gerekli diğer bilgi ve

belgeleri de sunmasına bağlı olarak Anayasa Mahkemesi, gerekli gördüğü bilgi,

belge ve delilleri ilgililerden isteyebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014,

§ 22).

21. Yukarıda

belirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirde Anayasa Mahkemesi başvuruyu

açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulabilir.

İddiaların dayanaktan yoksun olmadığı konusunda Anayasa Mahkemesinin ikna

edilmesi, başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların niteliğine bağlıdır.

Başvurucunun başlangıçta, başvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verilmesini

önlemek için başvuru formu ve eklerinde iddialarını destekleyici belgeleri

sunması ve gerekli açıklamaları yapması zorunludur (B. No: 2013/276,

9/1/2014, § 23).

22. Somut başvuruda başvurucunun

şikâyetleri iki noktada toplanmaktadır. Bunlardan birincisi Van 3. Ağır Ceza

Mahkemesinin duruşmalarında savunmasını Kürtçe olarak vermesine mahkemece

müsaade edilmemesi ve ikincisi ise aleyhine beyanda bulunan gizli tanığın

duruşmada dinlenmemesi ve gizli tanığa soru soramamasıdır. Başvurucu Anayasa

Mahkemesine Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinin gerekçeli kararı ile Yargıtay ilamını

ibraz etmiş, başka bir delile de dayanmamıştır.

23. Başvurucu, bireysel başvuruda ileri sürdüğü hususları ilk

derece mahkemesinde ve temyiz aşamasında ileri sürdüğünü ancak bu taleplerinin

dikkate alınmadığını gösterir duruşma zabıtları, dilekçeler ve mahkeme

kararları gibi iddiasının dayanaklarını Anayasa Mahkemesine ibraz etmemiştir.

Başvurucunun yargılamanın hangi aşamalarında Kürtçe savunma yapmak istediği,

taleplerini Mahkemeye iletip iletmediği, İlk Derece Mahkemesinin Kürtçe savunma

yapmak talebini reddedip reddetmediği, reddetmişse hangi gerekçelerle

reddettiği başvuru dilekçesinden anlaşılamamaktadır. Aynı şekilde, başvurucu

aleyhine ifade veren gizli tanığın beyanlarının hangi yargı makamı tarafından

alındığı, bu beyanların neler olduğu, gizli tanığın beyanlarının hükme esas

alınıp alınmadığı, başvurucunun gizli tanığa soru sorma talebini İlk derece

Mahkemesine iletip iletmediği ve başvurucu gizli tanığa soru sorma talebini İlk

Derece Mahkemesine iletmişse bu talebin reddedildiğine dair deliller de başvuru

dilekçesine eklenmemiştir. Ayrıca başvurucu, Anayasa Mahkemesinde ileri sürdüğü

hususları kanun yollarında ileri sürüp sürmediğini de belgelendirmemiştir.

24. Özetle başvuru dilekçesinde, ihlale neden olduğu iddia

edilen olaylar tarih sırasına göre özetlenmemiş; bireysel başvuru kapsamındaki

haklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve

delillere ait açıklamalar yapılmamıştır. Öte yandan başvuru dilekçesinde

iddianın dayanağı belgeler açıkça belirtilmediği gibi başvurucu, herhangi bir

bilgi ve belgenin ilgililerden istenmesi için Mahkemeden bir talepte de

bulunmamıştır.

25. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurularda

başvurucuların başvurularını titizlikle hazırlama ve takip etme yükümlülükleri

vardır. Bu yükümlülüğün bir gereği olarak başvurucu, Anayasa hükmünün ihlal

edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunmak suretiyle hukuki iddialarını

kanıtlamak zorundadır. Başvurucu tarafından soyut şekilde birtakım Anayasa

hükümlerine atıfta bulunulması iddiaların ispatlandığı anlamına gelmez. Anayasa

Mahkemesine bireysel başvuru yolu, Anayasa’ya aykırılığının soyut biçimde ileri

sürülmesini sağlayan bir yol olarak düzenlenmemiştir.

26. Bundan başka başvuru formu özenle doldurulmalı, ihlal

iddiasının dayanağı olan tüm olaylar gösterilmeli, başvuruyu aydınlatacak ve

hükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyici tüm belgeler başvuru

dilekçesine eklenmelidir. Şayet bir belge elde edilememişse, bunun da nedenleri

açıklanmalıdır. Somut başvuruda başvurucu bu koşulları yerine getirmeyerek

iddialarını temellendirmediğinden başvurusunun esasının incelenmesi imkânı

bulunmamaktadır (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 26).

27. Açıklanan

nedenlerle, başvurucu tarafından ileri sürülen ihlal iddialarının başvurucu

tarafından kanıtlanamamış olması nedeniyle, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin

“açıkça dayanaktan yoksun olması”

nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

ÜSTÜN

Erdal

TERCAN

Zühtü

ARSLAN

Raportör

:

Yunus

HEPER

Başvurucu

:

Ramazan

ÖZLÜ