Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/505 K.2024/1290

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... tesisat numaralı elektrik abonesi kullanıcısı olduğunu, davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine ... tarihinde 1.315.108,15 TL tutarında haksın ve hukuka aykırı olarak kaçak fatura tahakkuk ettirildiğini, müvekkili şirketin kesilen faturaları her ay düzenli olarak yatırmakta olduğunu, davalı şirketin işlemlerininin tamamen keyfi ve dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin hakkının ihlal edilmemesi , kişisel ve ailevi ihtiyaçlarını giderebilmesi adına müvekkiline ait ... tesisat numaralı aboneliğinin elektriğinin kesilmemesi, kesilmiş ise bağlanması için ihtiyati tedbir konulmasını ve borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili Şirket ... tarihli ve ... sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelikteki hükümlere göre düzenlenen Perakende Satış sözleşmesine göre elektrik dağıtım faaliyetini yürütmektedir. davacı tarafından müvekkili Şirket aleyhine ikame edilen dava usul ve yasaya aykırı hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi gerektiğini, öncelikle husumet, derdeslik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarımız bulunmakta olduğunu,

ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk zorunlu olmasına rağmen arabuluculuk yoluna başvuru yapılmadan dava açıldığından bu nedenle açılan davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili şirket personelleri tarafından dava konusu yere ilişkin tutulan kaçak tutanakları epdk yönetmeliğinin belirlediği usule uygun eksiksiz ve okunaklı olarak düzenlenmiş, bu sebeple davacının kaçak tutanağına ilişkin iddia ve itirazları yersiz, hukuki dayanaktan yoksun olup sunulan belgeler neticesinde davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça talep edilen ihtiyati tedbir talebinin reddine, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini talep ve beyan ettiği anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava açmadan önce davacının arabuluculuk yoluna başvurduğu ve Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ... dosya numarası ile ... tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davalı DEDAŞ'tan ... tesisat nolu aboneliğe ilişkin kayıtlar celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, ... tarihinde Dicle Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından ... Madencilik İnş. Gıda San. Ve Tic. Ltd.Şti adına KDV ve vergiler dahil olmak üzere 1.315.108,15 TL fatura düzenlenmiş olduğu anlaşılmış, davaya konu uyuşmazlığın çözümü bakımından elektrik mühendisi bilirkişiden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından ... nolu abonelik kapsamında kullanılan sayacın ölçü devresine müdahale ederek elektrik enerjisi kullanıp kullanmadığı, davalı tarafından yapılan tahakkukun yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tahakkuk ettirilen borçtan dolayı borçlu olup olmadığına ilişkindir.

Davalı tarafın; davaya konu uyuşmazlığın kaçak elektrik kullanımına dayalı davalı tarafından davacıya tahakkuk ettirilen borçtan dolayı menfi tespit istemine ilişkin olması nedeniyle davalı vekilinin husumet itirazı, aynı hususta açılmış ve görülen başka bir dava olmadığı anlaşılmakla derdestlik itirazı, davanın menfi tespit davası olması nedeniyle hak düşürücü süreye yönelik itirazı, usulüne uygun yapılmış bir yetki itirazı bulunmadığı anlaşılmakla yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması nedeniyle dava açılmadan önce yapılan bir ödeme bulunmadığından zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dosyanın incelenmesinde. davacı şirket görevlileri tarafından ... tarihinde ... tesisat numaralı aboneliğe ilişkin olarak ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağının düzenlendiği, tutanakta kablo giriş ve çıkışlarına iletken şönt yapmak sureti ile kaçak elektrik kullanımının yapıldığı belirlenmiş, kaçak tespit tutanağına binaen, ... tarihinde ... Tesisat nolu elektrik aboneliği ile ilgili olarak ... seri nolu fatura ile 1.315.108,15TL fatura tahakkuk ettirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;

"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

.........

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.

(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir.

Dağıtım Sistemindeki Kayıpların Azaltılmasına Dair Tedbirler Yönetmeliğinin "Kaçak tespitine ilişkin resmi kurum kayıtları ile teknolojik imkanların kullanılması" başlıklı 14. göre;

MADDE 14 – (1) Yüksek kayıplı şirketlerde; mevsimsel olarak tarımsal sulama amacıyla elektrik tüketilen ve güvenlik nedeniyle kaçak kontrolü yapılamadığı ilgili kurum tarafından belgelendirilen kullanım yerlerinde, elektrik kullanmadan tarımsal ürün üretilemeyeceği resmi kurum yazıları ve kayıtları, teknolojik uygulamalar ile otomasyon sistemi verileri (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait Çiftçi Kayıt Sistemi ve benzeri) esas alınarak tespit edilen kullanıcılara, 8/5/2014 tarihli ve 28994 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğindeki yerinde tespit şartı aranmaksızın kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenebilir. Söz konusu tutanağa, güvenlik gerekçesiyle yerinde tespitin yapılamadığına ilişkin ifadenin eklenmesi zorunludur.

(2) Birinci fıkra çerçevesinde düzenlenen tutanaklara dayalı olarak tahakkuk ettirilen faturalar, kaçak tespit tutanağı ve tutanağa esas belgelerle birlikte kullanıcılara gönderilir.

(3) Kaçak tespit tutanaklarına yapılacak olan itirazlar Şirket tarafından on beş iş günü içerisinde sonuçlandırılır. Bu süre içerisinde sonuçlandırılmayan tutanaklar iptal edilmiş sayılır.

(4) Bu madde kapsamında dağıtım şirketi tarafından yapılan her türlü faturalama işlemi, tarımsal sulama uzaktan tespit adı altında muhasebeleştirilir.

Uyuşmazlığın çözümü teknik bilgi ve değerlendirme gerektirdiğinden alınanda uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

Mahkememizce Elektrik Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ... tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"Yapılan kaçak elektrik kullanımı tespitinin, ölçü devrelerine müdahale ederek tüketimin doğru kaydedilmesini engellemek suretiyle kaçak elektrik kullanımında bulunulduğundan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde 42-(1) c) bendi kapsamında ve geçerli olduğu; tespite ilişkin görüntülerin kayıt altına alındığı görüldüğünden Madde 43-(5) ve (7)'ye uygun olarak düzenlendiği, ... tesisat numaralı aboneye ... tarihinde düzenlenen ... seri numaralı Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanımı Tespit Tutanağının geçerli olduğu, yapılan hesaplama doğrultusunda toplam kaçak elektrik tüketim bedelinin;

ceza, tüm yasal vergiler ve KDV dâhil, gecikme cezası hariç, 1.191.433,23 TL olarak tahakkuk edilmesi gerektiği, davalı tarafından tutanağa bağlı olarak düzenlenen ... tarihli ... numaralı 1.315.108,15 TL tutarında kaçak elektrik tüketim faturasının, ek tüketim hesaplaması yapılırken, sayaçta kayıt altına alınan endeks miktarının tenzil edilmemesinden kaynaklı olarak tarafımca yapılan hesaplamadan daha yüksek hesaplandığı, bu nedenle Davacının Davalıya 123.674,92 TL(1.315.108,15-1.191.433,23) tutarında borçlu olmaması gerektiği" şeklinde düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.

Alınan rapor denetlenebilir nitelikte olmakla hükme esas alınmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; davalı şirket tarafından düzenlenen kaçak elektrik tutanağının Yönetmeliğin 43. Maddesine belirlenen yönteme göre usulüne uygun olarak düzenlendiği, kaçak elektrik kullanımına ilişkin görüntü kayıtlarının bulunduğu, davacının elektrik kablo giriş ve çıkışına şönt yapmak sureti ile kaçak kullandığı ve sayacın doğru endeks kaydetmesinin engellendiği tespitinin yapıldığı, ayrıca aboneye ilişkin endeks dökümlerinde geçmişe dönük elektrik tüketimlerinin düşük olduğu ve dolayısı ile de kaçak kullanımı destekler mahiyette olduğu,

sonuç itibari ile de kaçak kullanım yapıldığının sabit olduğu fakat kaçak kullanım nedeni ile tahakkuk yapılırken EPTH Yönetmelik md 45/1-c gereğince son okuma tarihi ve kaçak tespiti arasındaki süre dikkate alınarak yönetmelik md.46/3 de belirtildiği üzere birim fiyatının 2 katının esas alınacağı, bilirkişi raporunda da bu yöntemle tahakkuk edilmesi gereken miktarın hesaplandığı ve yapılması gereken tahakkukun 1.191.433,23 TL olması gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin ... tarihli ıslah dilekçesi 123.674,92 TL yönünden menfi tespitine karar verilmesini istemiştir. Bu halde de, davacının talep etmiş olduğu miktar yönünden borçlu olmadığını ispat etmiş olduğu anlaşılmakla, davaya konu edilen kaçak elektrik kullanımına dayalı tahakkuk ettirilen bedelden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim