İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2025/28 K.2025/223

Mahkememizde görülmekte bulunan Tecavüzün ref ve men’i&maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı, uzun yıllardır reklam ve sinema sektöründe faaliyet gösteren tanınmış bir yönetmen olduğunu, davalı kurum tarafından eserlerinin hiçbir izin veya sözleşme olmaksızın paylaşıldığını, bu nedenle hem ekonomik zarar hem de manevi itibar kaybı yaşadığını, ayrıca davacının maddi durumunun yetersiz olması nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 334. maddesi uyarınca adli yardımdan yararlanmak istediğini, fakirlik belgesi ve diğer mahkemelerde verilmiş adli yardım kararlarını delil olarak sunduğu,

Davalı kurum tarafından başvurularına herhangi bir cevap verilmemesi ve içeriklerin yayından kaldırılmaması üzerine açtığı bu davada, kendisine ait olduğunu iddia ettiği “...” isimli belgesel başta olmak üzere bazı eserlerinin, davalı ... ... tarafından izinsiz olarak ... platformunda yayınlandığını, bu eylemin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (FSEK) aykırı olduğunu, mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini beyan ederek, tecavüzün ref ve men’ine, izinsiz kullanımın durdurulmasına,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000 TL maddi ve 100.000.TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili kurumun bir başkasına ait eserden sağlayacağı haksız kazanca ihtiyacı olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkili kurumun faaliyetlerini engellemeye çalıştığını, usule ilişkin itirazları uyarınca davanın esasına girilmeksizin usulden reddini, Davanın esasına girildiği takdirde, müvekkili Kurumun tecavüz niteliğinde bir davranışı olmaması nedeniyle, davacıların hukuki dayanaktan yoksun FSEK Madde 66 uyarınca tecavüzün ref'i, MK 24, FSEK 67 ve FSEK 69 uyarınca taleplerinin, FSEK Madde 68 uyarınca, sözleşme yapılması halinde istenebilecek bedelin 3 katına karşılık 1.000,00 TL,

100.000,00 TL tutarında manevi tazminat ve faiz taleplerinin reddine, derdestlik itirazında bulunduklarını ve 4.fshhm'nin ... Sayılı dosyasında da davacının aynı taleplerle dava açtığını bu nedenle esasa girilmeden davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık; Tecavüzün men ve ref-i şimdilik, Fsek 68-70 kapsamında 1.000 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminat ihtiyat-i tedbir talepli olarak açıldığı anlaşılmaktadır.

Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, davalı yanın derdestlik itirazında bulunmuş olması nedeniyle , ilgili dava dosyası ve uyap kayıtları celp edilmiş derdestlik itirazı yerinde görüldüğünden , davanın esasa girilmeden derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı aynı zamanda adli yardım talep etmiş olup, Mahkememizin 14/02/2025 tarihli ara kararı ile; '' Davacının Adli Yardım isteminin kabulü ile: HMK 335/1-a,b maddesi gereğince , davacı ... - ... tarafından yapılacak tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici olarak muaf tutulmasına, HMK ' nun 335/1-c maddesi gereğince davacı tarafından dava sırasında yapılması gereken tüm giderlerin devlet tarafından avans olarak ödenmesine, '' şeklinde karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davalı vekilinin derdestlik itirazında bulunması nedeniyle ....FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyasının celbedilmiş ve yapılan incelemesi sonucunda; İlgili dosyanın 08/02/2025 tarihinde saat 18.21 'de davacı tarafından aynı davalıya yönelik aynı taleplerle dava açıldığı ve Mahkememize ise yine 08/02/2025 tarihinde saat 18.29 'da aynı taleplerin tevzi edildiği dolayısıyla davalı yanca ileri sürülen derdestlik itirazının yerinde olduğu bu nedenle ; davanın, HMK 114/1-(ı) maddesi gereğince derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Derdestlik 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhaemeleri Kanunu'nda ilk itiraz olarak düzenlenmişken, 6100 sayılı HMK’nın 114/1-(ı) maddesinde dava şartı olarak kabul edilmiştir. Dava şartı da, davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşuldur. Mahkeme, hem davanın açıldığı tarih itibarıyla, hem de yargılamanın devam ettiği her aşamada dava şartlarının bulunup bulunmadığını resen araştırıp incelemekle yükümlüdür. Dava şartı davanın açıldığı tarihten hükmün verilmesine kadar varlığını devam ettirmelidir. Dava şartlarının davanın açıldığı tarihte olmaması veya bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının belirlenmesi halinde mahkemenin davayı reddetmesi gerekir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/12-363 Esas, 2019/462 Karar ve 16/04/2019 tarihli kararında da açıklandığı üzere, dava şartlarından bazıları olumlu (davanın açılması sırasında var olması gerekli), bazıları ise olumsuz (davanın açılması sırasında bulunmaması gereken) şartlardır. Açılmış ve görülmekte olan bir davanın davacısının artık aynı davayı yeniden bir başka mahkeme önüne getirmesinde hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmamaktadır.

Bu nedenle daha önce açılmış ve derdest olan bir davanın, ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı gerekçesi ile 6100 sayılı HMK’nun 114’üncü maddesi ile derdestlik dava şartı kabul edilerek maddenin (ı) bendinde “Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu açıklamaya göre, açılmış ve görülmekte olan bir davanın ikinci kez açılması hâlinde, davacının bu ikinci davayı açmasında hukukî yararı olmadığı için davanın 6100 sayılı HMK’nun 114’üncü maddesi gereğince reddedilmesi gerekecektir

...FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyası uyaptan celp edilmiş, tevzii formu incelenmiş olup, buna göre; 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı bendine göre davacının aynı tarihte 8.2.2025 tarihinde saat 18.21 de açtığı ve Tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan davayı aynı tarihte saat 18.29 da ikinci kez bu kez mahkememize açmış olduğundan; ikinci davanın açıldığı mahkememize sunulan derdestlik itirazı yerinde görüldüğünden; DAVANIN, HMK 114/1-(I) MADDESİ GEREĞİNCE DERDESTLİK NEDENİYLE USULDEN REDDİNE karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...