İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/775 K.2024/587

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Müvekkil borçlu şirketten 15.05.2021 Tarihinde franchise sözleşmesi karşılığında 30.000,TL giriş ödemesi yaptığını, Ancak davalı tarafından hiçbir şekilde müvekkile hizmet verilmemiş ayrıca sözleşmede yazılı şartları yerine getirmediğini,. Davalı taraf sözleşme şartlarına uymamıştır.

Müvekkilden tahsil ettikleri bedelin hizmet karşılığını vermediğini, Müvekkil tarafından işletmeyi açmak için lokasyon teklifinde bulunulduğunu ancak davalı tarafından değiştirilmesine rağmen müvekkile belirtilen lokasyonda dahi işletmeyi açmasına izin vermediğini, Borçlu aleyhine başlatılmış olan icra takibinde icra dosyasında ve ekte sunacağımız dekontlarda da görüleceği üzere takibe dayanak evraklarda müvekkil tarafından borçluya 17.05.2021 tarihinde franchise giriş bedeli adı altında 30.000 tl nin iadesi için ödeme emri tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak borca itiraz ettiğini,

davalının haksız ve hukuka aykırı olarak yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilerek davamızın kabulüne, davalının haksız itirazı nedeniyle ve bilgisi dahilinde almış olduğu borç neticesinde alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK. 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.

Davacı tarafın yapılan araştırmalarda herhangi bir tacir kaydının olmadığı, gerçek kişi ticari işletmesinin bulunmadığı, ortak olduğu herhangi bir şirketin de bulunmadığı tespit edilmiştir.

HMK'nun 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında reesen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Görevsizlik kararı kamu düzenine ilişkin olmakla yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerekir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olayda, buna göre davalı tacir ise de davacının tacir sıfatı bulunmadığından mutlak ticari davadan söz edilemeyeceğinden uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden (bir davanın ticarî dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticarî işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gerekli olduğundan, bu durumda davaya bakmaya genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesi görevli olduğundan) somut davaya bakma görevi asliye hukuk mahkemesine ait olduğundan mahkememizce görevsizlik kararı verilmiştir. (istanbul BAM 44. H.D. DOSYA NO: 2021/1450 ,KARAR NO: 2021/1444 sayılı ilamı)