İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/76 K.2025/236

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvkkilinin davalıya ait emtiaların konteynerler içerisinde deniz yolu ile taşınması ve nakliyesi için aracılık ettiğini ve taahhüt ettiği taşımayı gerçekleştirdiğini, Davalı ... Kimya'nın taşıtanı/yükleteni olduğunu, Müvekkili şirkete verilen yükleme talimatı üzerine ...'den-Algiers/Cezayir'e deniz yolu ile taşınması organize edilen ... nolu devredilemez multimodal konişmento ve ...

No'lu deniz yük senedi tahtında ... seri no'lu 40'lık konteyner içindeki 25.324 Kg Sodyum Loril Eter Sülfat (... Madde) emtiasının, Cheraga/Cezayir limanına ...'ın donatanı/taşıyanı olduğu ...

A gemisi ile taşındığını, 02.05.2023 tarihinde gemiden tahliye edilen emtia yüklü ... seri nolu 40'lık konteyner teslim alınmadığını, davalı şirketin sürekli olarak varma limanındaki gümrük işleri tamamlanınca konteynerin boşaltılarak iade edileceğinin bildirildiğini ancak bugüne iade edilmediğini, konteynerlerin demuraj ücretlerinin her geçen gün katlanarak arttığını, müvekkilinin konteynerlerin teslim edilmemesi sebebiyle doğan zararının daha da artmaması için fiili taşıyan dava dışı ...

Denizcilik firması ile indirim talep ettiğini ve o güne kadar olan demuraj ve konteyner bedelleri konusunda anlaşma sağlandığını, oluşan zararının ödenmemesi sebebi ile ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu faturayı iade ettiğini, davacı ile müvekkili arasında sürastarya ücretine ilişkin hüküm bulunan herhangi bir sözleşme bulunmadığını, davacının kanunen navlundan başka bir istemde bulunmayacağını, dava dışı Cezayir firması dava konusu edilen taşıma bedelini yine dava dış ... Denizcilik'e ödendiğini, bunun ... şirketinden sorulmasını talep ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan demuraj alacığının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın davacı tarafından demuraj bedelinin dava dışı armatöre ödenip ödenmediği, davalının demuraj bakımından sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ile neticede var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... Loj. Ltd. Şti., borçlusunun ... Kimya San. Ve Tic. A.Ş. olduğu, 19/12/2023 tarihinde 15.156,00USD'nin tahsili için takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya 25/12/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 21/12/2023 tarihli itiraz dilekçeleri ile takibin durduğu ve eldeki davanın da 07/02/2024 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 16/01/2025 tarihli raporda, İncelenen davacı şirkete ait 2023 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2023 yılı ticari defterlerinin TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2023 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, İncelenen davalı şirkete ait 2023 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2023 yılı ticari defterlerinin TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2023 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı ... Ltd. Şti.'nin düzenlediği 06.12.2023 tarihli ... nolu 15.156,00 USD tutarlı "YURTDIŞI DEMURAJ VE TAZMİN BEDELİ" açıklamalı faturadan kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 19.12.2023 tarihi itibariyle davalı ... Kimya San. ve Tic. A.Ş.'den 15.156,00 USD fatura alacağının bulunduğu, Davalı ... Kimya San. ve Tic.

A.Ş. dava ve icra takibine konu olan faturayı kabul etmeyerek 18.12.2023 tarihli ... nolu 15.156,00 USD tutarlı "DEMURAJ VE TAZMİN BEDELİ İADESİ" açıklamalı iade faturasını davacı şirket ünvanına düzenlemesinden kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 19.12.2023 tarihi itibariyle davacı ... Ltd. Sti.'ye herhangi bir borcunun bulunmadığı, Dava ve icra takibine konu olan demuraj alacağı ile ilgili olarak dava dışı fiili taşıyan ...

A.Ş. tarafından 02.10.2023 tarihli ... numaralı 15.156,00 USD bedelli faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin, tarafına düzenlenen faturaya karşılık T. ... Bankası A.Ş. aracılığıyla dava dışı fiili taşıyan ...

A.Ş.'ye 16.11.2023 tarihinde 15.156,00 USD havale göndererek fatura bedelini ödediği ve yapmış olduğu ödemeyi 16.11.2023 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Konteyner muhtevası emteanın Davadışı gönderilen şirket tarafından teslim alınmadığı, Konteynerin tahliye limanında zamanında taşıyana teslim edilmediği, Davalı şirketin taşıtan konumunda olduğu, bu sebeple demuraj ücretinin borçlusunun Davalı şirket olduğu, Demuraj ücretinin asıl alacaklısının ise Davadışı fiili taşıyan şirket olduğu, Davacı şirketin akdi taşıyan konumunda olduğu,

fiili taşıyana ödediğini belgelediği demuraj ücreti kadar talepte bulunduğu, Hesaplanan Demuraj ücretinin 6.656 usd olduğu, hesaplamanın 90 gün sonunda sona erdirildiği, ilaveten 8.500 usd konteyner bedelinin talep edildiği, Dava konusu taleplerin fiili taşıyan tarifesine ve ana konşimentoya uygun olduğu, Davacı şirketin icra takip tarihi öncesinde davalı yandan işlemiş faiz talebinde bulunmadığına ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmiştir.

Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır.

Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir.

Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ancak TTK 1203 maddesi koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir.

Gönderilenin TTK 1203 maddesi kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından tesliminin istenmesi gereklidir. Bu koşullar karşılandığında taşıtan borçtan kurtulur.

Dosyada bulunan ... numaralı ana konşimento ile ... numaralı ara konşimento kayıtları, taraflar arasındaki e posta yazışmaları ve gümrük kayıtları incelendiğinde, davalıya ait emtiaların ...

Limanı'ndan Cezayir Algiers Limanı'na deniz yolu ile taşınması işinin davacı tarafından üstlenildiği ancak fiilen taşıma işinin dava dışı ... firması tarafından yerine getirildiği, davaya konu taşımada taşıma konusu emtiaların 02/05/2023 tarihinde Algier limanına vardığı, davalının müşterisi olan dava dışı gönderilen şirket tarafından teslim alınmadığı, varış limanı gümrük müdürlüğünce yüke el konulduğu ve 26-27/12/2023 tarihinde, emtiaların açık artırma ile satıldığı, süreç hakkında davalının bilgi sahibi olduğunun taraflar arasındaki haberleşmelerden anlaşıldığı tespit olunmuştur.

Dava dışı fiili taşıyan ...'ın demuraj tarifesinin Ana konşimento üzerinde yazıldığı aynı zamanda fiili taşıyan internet sitesinde de duyurulduğu görülmüştür. Bu belgeler ışığında, davalının taşıtanı sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Davaya konu emtianın alıcısı tarafından teslim alınmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmadığından, TTK 1203 ve 1205 maddeleri uyarınca taşıtan olan davalının demuraj bedelleri bakımından sorumluluğu bulunduğu, akdi taşıyan olana davacı tarafından dava dışı fiili taşıyana ödeme yapılmış ise, davacının yapmış olduğu ödemenin ilgili tarife ile uyumlu olduğu takdirde, yaptığı ödemelerin rücuen davalıdan tahsilini talep edebileceği mahkemece kabul edilmiştir.

Her ne kadar davalı vekili tarafından, taraflar arasında demuraja ilişkin bir anlaşma olmadığından bahisle davacının demuraj bedelini talep edemeyeceği savunulmuşsa da, dosyada mübrez e posta yazışmalarında davalının oluşan demuraj hakkında bilgi sahibi olduğu, bununla birlikte o13 Ekim 2023 tarihli e posta ile oluşan demuraj ve ardiye bedellerinin dava dışı alıcı tarafından ödeneceğinin bildirildiği görülmekle aksi yöndeki davalı savunmalarına itibar edilmemiştir.

Davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde, dava ve icra takibine konu olan demuraj alacağı ile ilgili olarak dava dışı fiili taşıyan ... A.Ş. tarafından 02.10.2023 tarihli ... numaralı 15.156,00 USD bedelli faturanın davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin, tarafına düzenlenen faturaya karşılık T. ... Bankası A.Ş. aracılığıyla dava dışı fiili taşıyan ... A.Ş.’ye 16.11.2023 tarihinde 15.156,00 USD havale göndererek fatura bedelini ödediği ve yapmış olduğu ödemeyi 16.11.2023 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı tespit olunmuştur.

Dosya kapsamında konteyner hareketlerine ilişkin olarak dava dışı ... firmasına yazılan müzekkere cevabı bulunmakla birlikte, konteynerin ne zaman taşıyana teslim edildiği, teslim edilip edilmediği belirsiz olsa da; demuraj hesabının ne zaman sınırlandırılacağına ilişkin kesin bir yargı bulunmamakla birlikte, fiili taşıyan tarifesine göre düzenlenen faturadaki hesaplama ile uyumlu şekilde, bilirkişilerce yapılan incelemede, konteynerin ilgili gemiden tahliye tarihi olan 02/05/2023 tarihinden itibaren 14 günlük serbest süre işletilerek 15/05/2023 tarihinden itibaren, hesaplamanın 30/07/2023 tarihine kadar,

76 gün olarak yapıldığı ve 6.556,00 USD demuraj hesap edildiği belirtilmiş olup, dosyadaki kayıtlardan ise emtianın açık artırma satışının 27/12/2023 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı fiili taşıyan tarafından düzenlenen konşimento kayıtlarında davaya konu edildiği hali ile 40'lık konteyner için konteynerlerin alındığı tarihten itibaren 70 gün içerisinde mal sahibinin deposuna iade edilmemesi halinde 8.500,00 USD konteyner bedeli ödeneceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Buna göre dosyaya celp edilen dava dışı fiili taşıyan ... müzekkere cevabından, işleyen demurajın 14 günlük serbest süre sonrasında 76 gün işletilerek 30/07/2023 tarihinde sonlandırılarak konşimentodaki kayıt uyarınca 8.500,00 USD konteyner bedeli ile birlikte toplam 15.156,00 USD olarak davacıdan tahsil edildiği, davacının ödemesini yaparak aynı tutarı taşıtan olan davalıya rücu ettiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davaya konu emtiaların dava dışı alıcısı tarafından teslim alınmadığı sabit olup, TTK 1023 ve 1205 maddeleri uyarınca oluşan demuraj bedelleri bakımından taşıtan davalının sorumlu olduğu kanaati ile, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile de tarife ile uyumlu olduğu belirlenen ve davacı tarafından dava dışı taşıyana ödendiği tespit olunan talep bakımından davanın kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır