İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/526 K.2020/635

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'na ait ... numaralar arası ... adet ve ...'na ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı 6 adet çeki kaybetmek suretiyle zayi ettiğini, muhtemel zararların önüne geçmek adına çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı ve davacının iddiası ile dava konusu çeklerin davacının çek hesabına ait olduğu ve davacının işbu davayı keşideci (hesap sahibi) sıfatı ile açtığı anlaşılmıştır (hamil sıfatı ile açmadığı anlaşılmıştır).

Mahkememizce de benimsenen birçok yerleşik Yargıtay kararında belirtildiği gibi TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818/s maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptal davası açabileceği ve keşideci olan davacının dava açma (aktif husumet) ehliyeti olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi olmuş çekler hakkında keşideci, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabilir veya çekte imzası yoksa her zaman muhatap banka şubesini çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde uyarabilir veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açabilir.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757. Maddesine göre zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak hamil açabilecektir. Ayrıca dava dilekçesine göre iptali talep edilen çekler boştur. Boş çek yaprakları TTK 780. Maddesinde öngörülen unsurları bulunmadığından kambiyo senedi niteliğinde değildir. Kambiyo senedi vasfında olmayan boş çek yapraklarının iptali de talep edilemeyecektir.

Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanları mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK'nın 114/h maddesi uyarınca dava şartıdır.Yine TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.

Somut olayda davacının dava konusu yapılan çek iptaline konu ...'na ait ... numaralar arası ... adet ve ...'na ait ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı 6 adet çekin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu gibi çekler henüz keşide dahi edilmemiş yani kambiyo vasfını haiz olmayan boş çek yaprakları olup Keşideci hesap sahibinin boş çekler için iptal talebinde hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır