İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1004 K.2024/770

T.C. İstanbul Anadolu 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/1004 Esas

KARAR NO: 2024/770

DAVA

Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))

DAVA TARİHİ: 12/12/2022

KARAR TARİHİ: 09/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi özetle.

Müvekkili ---------Ş. tarafından -----------Ş., ----------, -----------Ş.’ye krediler kullandırıldığını, borçlu şirkete ---------- Noterliğinin 29.08.2019 tarihli hesap kat ihtarnamesi gönderildiğini, borçlu şirket tarafından kredi borçlarının ifa edilmediğini, müvekkili bankanın borçlu şirketten iflas tarihi itibariyle toplam 76.137.505,58 USD nakdi riski bulunduğunu, söz konusu nakdi riskin iflas tarihindeki TL karşılığının 561.795.812,42 TL olarak hesaplandığını, bahse konu alacağın 65.922.144,50 USD’lik asıl alacak kısmına iflas tarihinden itibaren %7,95 oranında temerrüt faizi ve %5 gider vergisi işletilmesi gerektiğini,

müvekkili banka ile ----------Ş., ----------, ----------Ş. arasında 07.01.2014 tarihinde “---------” başlığı altında kredi sözleşmesi imzalandığını, söz konusu kredi sözleşmesine 15.01.2014 tarihinde müvekkili -----------Ş.’nin “-----------” başlıklı katılma sözleşmesi ile taraf olduğunu, ----------Ş.’ye kullandırılan kredilerin teminatını teşkil etmek üzere müvekkili banka ve dava dışı ----------Ş. lehine birtakım ipotekler ve rehinler tesis ettirildiğini, söz konusu ipotekler ve rehinler üzerinde müvekkili bankaya ait %50 garame payı bulunduğunu,

borçlu şirket tarafından müvekkili banka ve dava dışı -----------Ş.’ye ticari işletme rehni de verildiğini, söz konusu ticari işletme rehnine ilişkin limitin toplam 160.000.000,00 TL olduğunu, borçlu şirket tarafından kredi borcunun teminatı olarak gösterilen dava dışı ----------Ş.’nin maliki olduğu -------- İli, ----------- İlçesi, ----------- Mahallesinde, --------- pafta, ----------- ada, ---------,

---------- ve ---------parsellerde kurulu fabrika vasıflı taşınmazın tamamı ile fabrika içerisinde yer alan ticari işletme rehni kapsamına dahil rehinli makinaların bir kısmı hakkında -------- İcra Dairesi Müdürlüğünün ----------- İflas sayılı dosyasında kıymet takdiri yapıldığını, 19.04.2021 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre ipotekli fabrika vasıflı taşınmazın tamamı ve fabrika içerisinde yer alan rehinli makinaların bir kısmına 230.550.944,00 TL tutarında değer biçildiğini, söz konusu kıymet takdirinin kesinleştiğini,

ipotekli taşınmazın ----------- İcra Dairesi Müdürlüğünün ------------ İflas sayılı dosyasından satışa çıkarıldığını, 17.01.2022 tarihinde yapılan 1. açık artırmada söz konusu taşınmazın 120.350.000,00 TL bedelle dava dışı -----------Ş. tarafından satın alındığını, söz konusu ihalenin kesinleştiğini, ihale bedelinden tahsil harcı, tellaliye bedeli ve masrafların mahsup edilmesinden sonra kalan paranın müvekkili bankaya garame ölçüsünde ödendiğini, tahsil edilen bu tutarın dava dışı ----------Ş.’nin borçlarından mahsup edildiğini,

müvekkili banka ile ----------Ş. lehine ticari işletme sözleşmeleri kapsamında rehinli olan -----------Ş.’ye ait rehinli araçlar ile süt tanklarının ----------- İcra Dairesi Müdürlüğünün --------- İflas sayılı dosyasından satışa çıkarıldığını, söz konusu rehinli malların satışından tahsil edilen tutarların dava dışı ----------Ş.’nin borçlarından mahsup edildiğini, netice itibariyle ipotekler ile ticari işletme rehni kapsamında yer alan menkullerin paraya çevrilmek suretiyle ortadan kalktığını, ticari işletme rehin sözleşmeleri kapsamında sadece borçlu ----------Ş.’nin teminatında bulunan -----------Ş.’ye ait marka ve patentlerin kaldığını,

borçlu şirketin kredi borçlarının teminatı olarak ayrıca hisse rehin sözleşmeleri akdedildiğini, söz konusu sözleşmelerden birinin 15.01.2014 tarihli olduğunu, anılan sözleşmenin rehin veren tarafında ----------- şirketi yer alırken rehin alan tarafında müvekkili ----------Ş.’nin yer aldığını, ilgili sözleşmeyi borçlu ----------- şirketinin hissesi rehin verilen şirket sıfatıyla imzaladığını, hisse rehin sözleşmelerinden bir diğerinin 22.01.2014 tarihli olduğunu, anılan sözleşmenin rehin veren tarafında ---------Ş. yer alırken rehin alan tarafında müvekkili bankanın yer aldığını,

ilgili sözleşmeyi dava dışı ----------- şirketinin hissesi rehin verilen şirket sıfatıyla imzaladığını, borçlu şirketin kredi borçlarının teminatı olarak müvekkili banka ve dava dışı -----------Ş. lehine hesap rehni sözleşmeleri de akdedildiğini, söz konusu sözleşmelerden 13.01.2014 ve 15.01.2014 tarihli olanları ---------Ş.’nin rehin veren sıfatıyla imzaladığını, anılan sözleşmelerden 02.11.2015 tarihli olanının rehin veren tarafında hem ---------- hem de dava dışı ---------- yer aldığını, hesap rehni sözleşmelerinden 24.01.2014 tarihli olanının rehin veren tarafında dava dışı ----------- şirketinin yer aldığını,

dava dışı ---------- şirketi ile müvekkili banka ve dava dışı -----------Ş. arasında 29.01.2014 tarihli Alacak Devri Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili bankanın alacağının tamamının rüçhanlı olduğunu, müvekkili bankanın alacak kayıt talebinin ------------ İcra Müdürlüğü tarafından reddedildiğini belirterek müvekkili bankanın iflas tarihi itibariyle 76.137.505,58 USD’lik alacağın TL karşılığı olan 561.795.812,42 TL tutarındaki alacağın rüçhanlı alacak olarak müflis şirket iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı iflas masasına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, cevap sunulmamıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, sıra cetveline itiraz ve neticelerini düzenleyen İİK'nun 235.maddesi hükmüne dayalı kayıt kabul davasıdır.--------- E. sayılı dosyasından verilen karar ile --------Ş.’nin 27.01.2021 günü saat 15.53’ten itibaren iflasına karar verildiği, iflas tasfiye işlemlerinin ---------- İcra Müdürlüğünün --------- İflas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü,Davacı -----------Ş.'nin Müflis masasına --------- kayıt sıra numarası ile 561.795.812,42 TL alacak talebinde bulunduğu, talebin İflas Müdürlüğünce tanzim olunan sıra cetvelinde alacak talebinin tamamı reddedildiği,

İflas Müdürlüğünce tanzim olunan Sıra cetveli ilanı --------- ve 30.11.2022 tarihli --------- ayrı ayrı ilan edildiği, Davacı ----------Ş.'nin İ.İ.K'nun 223. Maddesi gereğince tebliğ gider avansı yatırmış olup, sıra cetveli ilanı ve masa kararı 04.12.2022 tarihinde --------- (e-tebliğ) tebliğ edildiği, davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın, İİK'nun 223/3 ve 235 maddesi hükümlerine göre süresinde açıldığının belirlenmesiyle davacının alacağıyla ilgili deliller toplanıp müflis defterleri de incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Düzenlenen bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunmakla hükme esas alınmıştır.Bu itibarla toplanan deliller, mahkememizce benimsenen ve taraflarca itiraz edilmeyen bilirkişi raporu, tarafların iddia ve savunmaları, hep birlikte değerlendirildiğinde.

07.01.2014 tarihinde, ---------Ş., ve dava dışı ---------- ile davacı ---------Ş. arasında Kreditörler Arası Sözleşme akdedilmiştir. 07.01.2014 tarihinde, davacı -----------Ş., ---------Ş., dava dışı ---------- arasında 127.000.000 USD ve 40.000.000 TL tutarlı Krediler Sözleşmesi ve --------- Projesi için Vadeli, Döner Krediler Sözleşmesi akdedilmiştir.

15.01.2014 tarihinde, ----------Ş. ve davacı ----------Ş. ile ---------Ş. ve dava dışı ---------- arasında Katılma Sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşme ekinde ise katılmanın kapsamı “Temlik, Serbest Bırakma ve Katılma Yoluyla Devredilecek Taahhüt / Haklar ve Yükümlülükler” “Döner Kredi - 20.000.000 TL, ---------- – 53.500.000 USD, ---------- – 10.000.000 USD” olarak belirlenmiştir.

20.01.2014 tarihinde, davacı ----------Ş., ile dava dışı ----------Ş., ----------Ş., ----------Ş. ve -------- arasında Ek Borçlu Katılma Belgesi akdedilmiştir.15.01.2016 tarihinde, davacı ---------Ş., -----------Ş., dava dışı ----------- arasında “07 Ocak 2014 Tarihli Krediler Sözleşmesi Hakkında İmzalanan Değişiklik Sözleşmesi” başlıklı belge imzalanmıştır.

Müflis şirketin kendi defterlerine göre 30.09.2019 tarihi itibariyle kredi borçları 568.524.993,20 TL olarak gözükmektedir. Davacı bankanın iflas tarihi olan 27.01.2021 itibariyle müflis firmadan olan alacağı, 53.272.889,59 USD anapara, 9.895.176,15 USD akdi faiz, 494.758,81 USD akdi faizin gider vergisi, 8.691.241,15 USD temerrüt faizi ve 434.562,06 USD temerrüt faizinin gider vergisi olmak üzere toplam 72.788.627,76 USD olarak hesaplanmıştır.

Bu tutarın iflas tarihindeki --------- Efektif Satış kuru olan 7,3787‘den karşılığı ise 537.085.447,64 TL’dir. O halde, davacı bankanın söz konusu krediden kaynaklı olarak müflis şirketten iflas tarihi (27.01.2021) itibariyle 537.085.447,64 TL tutarında alacaklı olduğu sonucuna varılmaktadır. Bilindiği gibi, iflâs masasına girecek olan rehinli mallar mülkiyeti müflise ait olan mallardır.

Buna karşılık, borçlunun (müflisin) borcunu temin için üçüncü kişilerin vermiş olduğu rehinler, borçlu müflisin iflâs masasına girmez. Rehin alacaklısı, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmadan, alacağın tamamını müflisin iflâs masasına yazdırabilir. Bu halde, üçüncü şahsa ait rehinli mal iflâs masası dışında kalır. Rehinli alacaklı, müflisin masasından adi (rehinsiz) bir alacaklı gibi alacağına düşen hisseyi alır. Alacağı, masadan aldığı bu hisse kadar son bulur.

Bundan sonra, rehinli alacaklı kalan alacak kesimi için müflis aleyhine rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yaparak üçüncü kişiye ait rehni sattırıp, bedelinden kalan alacağını alabilir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde, davacı bankanın dayanak olarak gösterdiği ipotekli taşınmazların tamamı dava dışı ----------Ş.’ye aittir.

Bu bağlamda, dava dışı -----------Ş.’ye ait ipotekli taşınmazların, -----------Ş.’nin iflas masasına girmeyeceği, somut olayda ---------Ş.’nin rehin veren tarafta olduğu herhangi bir Ticari İşletme Rehini Sözleşmesi bulunmamaktadır.

Bu bağlamda, dava dışı şirketlere ait Ticari İşletme Rehini Sözleşmelerine konu edilen malların da ------------Ş.’nin iflas masasına girmeyeceği, Somut olayda davacı banka tarafından ileri sürülen ve müflis şirketin iflas masasına dahil olabilecek nitelikte olan 22.01.2014 Tarihli Hisse Rehin Sözleşmesi ve 13.01.2014 ve 15.01.2014 Tarihli Hesap Rehin Sözleşmelerinde rehin veren tarafında ----------Ş. yer almaktadır.

Dolayısıyla, söz konusu rehin sözleşmeleri, bizzat müflis şirketin mal/haklarıyla teminat altına alınmıştır. Müflis şirkete ait mal/hakların tamamı iflasın açılmasıyla birlikte iflas masasına dahil olacağından, davacı banka 22.01.2014 tarihli Hisse Rehin Sözleşmesi. 13.01.2014 ve 15.01.2014 tarihli Hesap Rehin Sözleşmeleri çerçevesinde rüçhan hakkına sahiptir.

Ancak belirtmek gerekir ki, davacı bankanın sahip olduğu bu rüçhan hakkı yalnızca 22.01.2014 tarihli Hisse Rehin Sözleşmesi. 13.01.2014 ve 15.01.2014 tarihli Hesap Rehin Sözleşmelerinin paraya çevrilmesi sonucunda iflas masasına dahil olacak tutar üzerindedir.

Diğer bir ifadeyle, davacı bankanın söz konusu sözleşmeler çerçevesinde rüçhan hakkına sahip olması tüm alacağının rehinli olduğu sonucunu doğurmamaktadır.Bu nedenle davacı bankanın üzerinde rüçhanı bulunduğu rehinli malların hangi tutar üzerinden paraya çevrileceği bu aşamada bilinemeyeceği için, davacı bankanın 537.085.447,64 TL tutarındaki alacağının sıra cetveline “Tahsilde tekerrür etmemek üzere, rehinli malların satışı bedelinden rüçhanlı, diğer masa malvarlığı bakımından 4. sıra (adi alacak)” olarak kaydedilebileceği belirlenmekle, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.