Konya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/536 K.2025/332

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar

T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA

KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - (T.C. Kimlik No: ...) VEKİLİ : Av. ... - DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : Av. ... - 2- ... -

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tespiti

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 03/06/2024 tarihli ilamı ile Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiğinden, dosya Mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı kooperatife ait bir adet üyeliği devir almak suretiyle üye olduğunu, tüm yükümlülük ve edimleri yerine getirdiğini, fakat müvekkili adına daire tahsisi yapılmadığını, Müvekkiline herhangi bir ihbar tebliği yapılmadığını, herhangi bir talep olmadığı gibi dairede teslim edilmediğini, üyelikten çıkartıldı mı yoksa bazı sahte belgeler düzenlenerek üyelik bir başkasına mı düzenlendiğini, üyelik devri yapıldıysa imzaların müvekkile ait olup olmadığını, dairenin teslim yapılıp yapılmadığının tespit edilmesini,

kayıtlarının deller ve belgelerde inceleme yapılarak keşif icrası suretiyle talep edilen hususlarda bilirkişi raporu aldırılmasına müvekkilin davalı kooperatife üye olduğunun ve kura çekilmiş ise kurada adına daire isabet ettiğinin tespitine varsa aleyhe olan yönetim kurulu kararının geçersizliğine ve bu üyelik sebebiyle daire tahsisine hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin davaya cevap dilekçesi özetle; Davacı tarafın müvekkil kooperatife 20.12.2016 tarihinde üyelik hisselerini gelini olan ...'a devredilmesi istenen dilekçe verdiğini, ihraç edileceğine dair ihtarname keşide edildiğini, 19.12.2006 tarihli 8 numaralı karar ile davacının hissesinin (devrelan ... olarak yazılmış) gelinine devredildiğini ve üye olarak katılmasına karar verildiğini, müvekkil kooperatifin davacının iddialarıyla herhangi bir alakasının olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Konya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden, Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden, Konya C.Başsavcılığı'nın 2020/4191 soruşturma sayılı dosyası'ndan, ... Ltd Şti'den, Konya İl Müftülüğü'nden, Konya . Noterliği'nden, Suudi Arabistan Konsolosluğu'ndan, Konya İl Emniyet Müdürlüğü'nden, Meram İlçe Nüfus Müdürlüğü'nden, Konya Meram 1. Seçim Kurulu Başkanlığı'ndan, Meram 2. Seçim Kurulu Başkanlığı'ndan, Konya İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü'nden, Konya . İcra Hukuk Mahkemesi'nden ilgili belgeler temin edilerek dosya arasına alınmış, Davalı Kooperatif'in ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporu ve İmza ve yazı incelemesi için ATK'dan alınan raporun taraflara tebliği sağlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kooperatif üyeliğinin tespitine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde;müvekkilinin, davalı kooperatife ait bir adet üyeliği devir almak suretiyle üye olduğunu, tüm yükümlülük ve edimleri yerine getirdiğini, fakat müvekkili adına daire tahsisi yapılmadığını, müvekkiline herhangi bir ihbar tebliği yapılmadığını, herhangi bir talep olmadığı gibi dairede teslim edilmediğini, üyelikten çıkartıldı mı yoksa bazı sahte belgeler düzenlenerek üyelik bir başkasına mı düzenlendiğini, üyelik devri yapıldıysa imzaların müvekkile ait olup olmadığını, dairenin teslim yapılıp yapılmadığının tespit edilmesini,

kayıtlarının deliler ve belgelerde inceleme yapılarak keşif icrası suretiyle talep edilen hususlarda bilirkişi raporu aldırılmasına müvekkilin davalı kooperatife üye olduğunun ve kura çekilmiş ise kurada adına daire isabet ettiğinin tespitine varsa aleyhe olan yönetim kurulu kararının geçersizliğine ve bu üyelik sebebiyle daire tahsisine hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davalı vekilinin ise davacı tarafın müvekkil kooperatife 20.12.2016 tarihinde üyelik hisselerini gelini olan ...'a devredilmesi istenen dilekçe verildiğini, ihraç edileceğine dair ihtarname keşide edildiğini,

19.12.2006 tarihli 8 numaralı karar ile davacının hissesinin (devrelan ... olarak yazılmış) gelinine devredildiğini beyan ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 26/10/2023 tarihli ilamı ile; "Davanın REDDİNE" ilişkin karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçmiş olduğu görüldü.

Konya BAM.. HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 03/06/2024 tarihli ilamı ile "Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre kooperatif üyeliğinin tespitine ilişkin davalarda kooperatif yasal hasım konumundadır.

Davacı taraf, kooperatif hissesinin devrine ilişkin sözleşmenin geçersizliğini iddia ettiğine göre davanın kooperatif üyeliğini devralan ... ve davalı kooperatife yöneltilmesi zorunlu olup kooperatif üyeliğini devralan ... ile davalı kooperatif arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Zira, davacı tarafça davalı kooperatif aleyhine açılacak davada verilecek kararın davacıdan kooperatif hissesini devralan ...'ın haklarını etkileyeeği kuşkusuzdur.

(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas, ... Karar sayılı kararı da bu yöndedir. ) Mahkemece bu husus gözetilerek davacı tarafa davacıya ait kooperatif hissesini geçersiz sözleşmeyle devraldığını iddia ettiği ...'ı davaya dahil etmek üzere uygun bir süre verildikten sonra oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına," şeklinde karar verildiği, dosya Mahkememizin ... Esas sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 03/06/2024 tarihli ilamında da belirtildiği üzere; davacı taraf, kooperatif hissesinin devrine ilişkin sözleşmenin geçersizliğini iddia ettiğine göre davanın kooperatif üyeliğini devralan ... ve davalı kooperatife yöneltilmesi zorunlu olup kooperatif üyeliğini devralan ... ile davalı kooperatif arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Zira, davacı tarafça davalı kooperatif aleyhine açılacak davada verilecek kararın davacıdan kooperatif hissesini devralan ...'ın haklarını etkileyeeği kuşkusuzdur. Davacı tarafa davacıya ait kooperatif hissesini geçersiz sözleşmeyle devraldığını iddia ettiği ...'ı davaya dahil etmek üzere uygun bir süre verilmiş ve Fama Akın davaya dahil edilmiştir.

Kooperatif, 1163 sayılı Kanun'un 1 inci maddesinde. “Tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklar” şeklinde tanımlanmıştır.

Öte yandan Türk Hukuk Lûgatında da kooperatifin 1163 sayılı Kanun’da düzenlenen tanımı aynen muhafaza edilmiştir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 712). Kooperatiflerde ortaklık sıfatının kazanılması beş hâlde söz konusu olabilir. İlk olarak kooperatifin kuruluşunda kurucu ortaklar, kuruluşun gerçekleşmesiyle ortak sıfatını aslen kazanırlar.

Daha sonraki evrede ise giriş talebinin kabulü yoluyla veya payın bir başkası tarafından devir alınmasının yönetim kurulu tarafından kabulüyle ortaklık gerçekleşir. Bir diğer ihtimal olarak ortaklığın taşınmaz mülkiyetine veya bir teşebbüsün işletilmesine bağlandığı durumlarda, taşınmazın veya işletmenin devir alınması hâlinde ortaklık sıfatı kazanılır. Son olarak ise ana sözleşmede hüküm bulunması durumunda miras ile kooperatif paydaşlık hakkı kazanılır.

Kooperatif ortakları bakımından geçerli olan ve öğretide "açık kapı ilkesi" olarak kabul edilen ilke uyarınca ortaklık şartlarını taşıyan ve kooperatife ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler kooperatife girmekte serbest olduğu gibi kooperatiften çıkarken de serbesttir. Açık kapı ilkesi kooperatiflere özgün bir nitelik katar ve onu diğer ticaret şirketlerinden ayırır (Yargıtay HGK'nın 26/04/2023 tarih ve ... E., ... K. sayılı ilamı).

Ortağın istifa bildirimi, yenilik doğurucu nitelikte olup, kooperatife ulaştığı anda sonuç doğurur. 1163 sayılı Kanun'un 13. maddesinin yazılış biçimi ortağın istifasının kooperatifçe kabulünü gerekli kıldığı izlenimi yaratmakla beraber noter aracılığı ile yapılan bildirime özel önem verilmek suretiyle, noter aracılığı ile yapılan bildirimin kabulünün gerekli bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu durumda ortağın yenilik doğurucu nitelikteki istifa iradesini ilk olarak noter vasıtasıyla kooperatife tebliğ etmesi ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmesi için yeterlidir (Yargıtay . HD'nin 21/12/2015 tarih ve ... E., ... K. sayılı ilamı).

Yukarıda belirtilen hususlar ile birlikte tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davalı kooperatifin defter be belgelerinin incelenmesi sonucunda düzenlenen 07/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ...'ın Kooperatife üyeliğinin 01.09.2012 tarihinde başlayıp, 20.12.2016 tarihinde devir yolu ile sonlandırıldığı, davacının Kooperatife borcunun olmadığının, toplamda 67.515 TL kooperatife ödeme yapıldığını, bu tutarın 62.515 TL'sinin devir alan ... hesabına devrolduğunun belirtildiği, 20/12/2016 tarihli S.S....

Konut Yapı Kooperatifi Başkanlığı'na hitaben ... ve ... arasında düzenlenen devir beyanına ilişkin sözleşme aslı üzerinde yapılan imza incelenmesi sonucunda düzenlenen, İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesi'nin 12/09/2023 tarihli raporunda;

inceleme konusu belgede ... adına atılı imzanın teşhise götürecek önemli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen, tersimi basit, taklidi kolay imza olması nedeniyle söz konusu imzanın aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere ...'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediğinin belirtildiği anlaşılmakla, davacı tarafın kooperatifin üyesi olduğu ve davacı tarafın üyeliğinin 20/12/2016 tarihinde devir yoluyla sonlandırıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce de benimsenen bilirkişi raporları da dikkate alınarak, davacının devir sözleşmesindeki imzanın davacı tarafından atılmasının mümkün olmadığına dair iddiasının somut delillerle ispat edilemediği kanaatine varılmak suretiyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.