Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/864 K.2025/78

... DAVALI :.... VEKİLİ : Av...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : ... YAZIM TARİHİ : ...

Taraflar arasında görülen davada..... karar sayılı kararın istinaf incelemesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı . . düzenlediği ... tarihinde düzenlenecek olan fuara katılmak üzere yaptığı başvurunun olumlu neticelenmesi üzerine davalı ile... tarihinde sözleşme imzalandığını, hizmet bedelinin.. eşit taksite bölündüğünü, karşılığında .. adet bono düzenlenerek karşı tarafa verildiğini, .. ayından itibaren tüm dünyada ve ülkemizde yaşanmaya devam eden salgın hastalık sebebiyle fuarın gerçekleştirilemediğini, davalı tarafından erteleneceği tarihinin belirlenemediğinin bildirildiğini, fuar kararlaştırılan tarihte yapılamadığı için sözleşmenin konusuz kaldığını,

davalıya sözleşme bedeline istinaden verilmiş olan .. adet bononun ödeme tarihleri incelendiğinde sözleşmedeki taksitlendirme tarihleri ile birebir örtüştüğünün görüleceğini, davalıdan bonoların iadesi istenilmiş ise de bu talep reddedildiği gibi icra takibine konu edileceği yönünde telkinlerde bulunulduğunu, fuar yapılamadığına göre müvekkilinin bono bedellerini ödemekle yükümlü olmadığını iddia ederek,

öncelikle müvekkili davacının mağduriyetinin önlenmesi için davaya konu .. adet bononun icra takibine konu edilmesinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yapılacak yargılama neticesinde davacının bonolar nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında özetle; davalı firmanın .. en eski fuarcılık firması olan ..... bağlı bir şirket olarak ... yılında kurularak, başarılı çalışmaları ile sektörde küresel çapta bir markaya dönüştüğünü, fuar en başta... tarihleri arasında gerçekleştirilmek üzere planlanmış olup bu doğrultuda tüm hazırlık tamamlanarak,

gerekli tüm başvurular yapılmış ise de, . . pandemisinin ortaya çıkmasıyla birlikte .. tarafından alınan karar ile ülkemizdeki tüm fuarların ... tarihleri arasında durdurulduğunu, müvekkili firmanın da alınan idari karar doğrultusunda fuarı ertelemek zorunda kaldığını, davacının iddialarının aksine sözleşmenin konusuz kalmadığını, mücbir sebep nedeniyle bir sonraki dönem olan .. tarihine ertelendiğini, sektörde fuarların zaten ilkbahar ve sonbahar olmak üzere .. sezonda yapıldığını, .... sözleşmelerin ayakta tutulması ilkesi esas olup ...maddesi üzerinden değerlendirme yapmanın mümkün olmadığını,

ayrıca Mahkememizce konulan ihtiyati tedbire itiraz ettiklerini zira, tedbir konulduğu tarihte bonoların zaten müvekkili şirket tarafından.... Esas sayılı dosyasından takibe konulmuş olduğunu belirterek öncelikle tedbir kararının kaldırılmasını veya tedbir türünün ''İcra veznesine yatırılan paranın takip alacaklısına ödenmemesi'' yönünde değiştirilmesini, mesnetsiz davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.

KARAR

Mahkemece "...TBK'nın ...maddesi hükmüne göre, ''.. yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi de beklenmeyen olağanüstü bir durum, borçludan kaynaklanmayan bir sebeple ortaya çıkar ve sözleşmenin yapıldığı sırada mevcut olguları, kendisinden ifanın istenmesini dürüstlük kurallarına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine değiştirir ve borçlu da borcunu henüz ifa etmemiş veya ifanın aşırı ölçüde güçleşmesinden doğan haklarını saklı tutarak ifa etmiş olursa borçlu, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır.''

Ayrıca hizmet sözleşmelerine ilişkin olarak getirilmiş TBK'nın 435/2.maddesindeki özel düzenleme şu şekildedir;

''Sözleşmeyi fesheden taraftan, dürüstlük kurallarına göre hizmet ilişkisini sürdürmesi beklenemeyen bütün durum ve koşullar, haklı sebep sayılır.''

Huzurdaki davada sözleşme imzalandığı tarihte öngörülemeyen ...pandemisi sebebiyle davalının sözleşme ile elde etmeyi amaçladığı faydanın önemli ölçüde azaldığının, davacının artık sözleşme ile bağlı kalmaya zorlanamayacağının kabulü gerekmektedir. Kaldı ki davalı taraf, fuarın ertelendiği tarihi davacıya bildirdiğini iddia etmiş ise de, delil olarak sunduğu bilgisayar ekran görüntüsünde,.. tarihinde mail atmış görünmektedir ancak mail içeriği saptanamadığı gibi mail okunmamış olarak görünmektedir. Başka bir deyişle bu belgenin delil olarak kabulü hukuken mümkün değildir..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin feshi, hukuken mümkün olmamakla birlikte sözleşmeden dönme olacağı bu bağlamda davacının sözleşmenin feshine değil sözleşmeden dönmeye yönelik iradesini ortaya koyması gerekirken fesih ihbarnamesi göndermesi nedeniyle sözleşmenin feshinin geçerli olmadığı dolayısıyla akdedilen sözleşmenin cari olduğunu, yerel mahkeme, tacir olan taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerini dikkate almadığını, basiretli tacir olarak nitelendirilen sözleşme taraflarının sözleşmeye bağlı olmaları gerektiğini, davacı taraf bir limited şirket olması nedeniyle .. tabi olduğunu,

basiretli tacir gibi hareket etme zarureti bulunan davacının imzaladığı sözleşmenin her maddesi ile bağlı olduğunu, davalı şirket ...pandemisi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlara ve yayınlanan genelgelere uyarak davaya konu fuarı ertelemek zorunda kaldığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; .. sayılı .. .. maddesi uyarınca, istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı resen gözetilmiş, ayrıca... maddesindeki "İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz." kuralı nazara alınmıştır.

Dava, İİK'nın .. maddesi hükmüne göre icra takibinden sonra açılmış menfi tespit .. istemine ilişkindir.

..... Karar sayılı ilamı ile ..... maddesi dikkate alınarak sözleşme imzalandığı tarihte öngörülemeyen ..... pandemisi nedeniyle davacının sözleşme ile elde etmeyi amaçladığı faydanın önemli ölçüde azaldığı, davacının artık sözleşme ile bağlı kalmaya zorlanamayacağı, fuarın pandemi nedeniyle ileri bir tarihe alındığının davacıya bildirilmediği, buna ilişkin dosyada geçerli herhangi bir delilin bulunmadığı kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunmuştur.

Dosya kapsamı itibariyle, davacı tarafından davalıya.......tarihlerinde düzenlenecek fuara katılım için davaya konu edilen bonoların verildiği, pandemi nedeniyle fuarın ileri bir tarihe ertelendiği ancak bu ertelemenin usulüne uygun bir şekilde davacıya bildirilmediği dikkate alındığında bu hususun .... maddesi uyarınca sözleşmenin feshi için haklı sebep oluşturduğu kabul edilerek ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın isabetli olduğu görülmüştür.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."