Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/17 K.2025/892

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 05/07/2017 tarihinde Eka End. Kağıt Üretim San. ve Ticaret Ltd. Şti. isimli firmanın Kandıra yolu üzerin ...

İzmit Kocaeli adresinde, TM-1200 Laminasyonlu ve Paketlemeli Z Katlama Makinesi 1 adet kağıt dilimleme makinesi bakımından ihtiyaten tedbir uygulandığını, tedbirin infazının başlaması ile durumun davacı tarafından haberdar olduğunu, davacı tarafından tedbir mahalline gidilerek tedbiren yüklenmesi yapılmaya başlanan malların davacıya ait olabileceğinin bildirildiğini, ilgili tedbir kararı kapsamında tam olarak seri numaraları ve ayırt edici özellikler ve davacı tarafa ait faturalar olmadığını, tedbir talep edene ait faturalardaki mallar olduğuna ilişkin kesin kanaat kurulmadan tedbirin infaz edilemeyeceğini,

bu hususta kesin kanaat kurulması mümkün değil ise taraflara bu husus dahilinde malların hangi firmaya ait olduğunun tespiti için süre verilmesinin talep edildiğini, bilirkişinin talebi üzerine taraflara bu hususun tespiti bakımından süre verilmesine karar verildiğini, makinelerin tarafların menfaati kapsamında yediemine gönderilmesine muvafakat edildiğini, icra dairesince tarafların tespite konu makinelerin kime ait olduğunun tespiti hususunda dava açmak için 1 aylık süre verildiğini, mahkeme kararı sunulana kadar tedbirin durdurulması ile tutanağa konu malların yediemin deposuna kaldırılmasına kararı verildiğini,

davacı firma ile tedbir uygulanan Eka End. Kağıt Üretim San. ve Ticaret Ltd. Şti. arasında. 07/03/2017 tarihli, 16/03/2016 tarihli ve 28/12/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ile; çok sayıda makinanın kiralanarak teslim edildiğini, makinelere ilişkin tüm faturaları mahkemeye sunduklarını, diğer makineler bakımından ise hangi tarafa ait olduğunun tespitinin gerektiğini,

bu nedenle yediemin deposunda uzman bilirkişi tarafından mahallinde yapılacak inceleme ile tedbiren yediemin deposuna bırakılan iki adet mal bakımından karşı tarafça tedbir dosyasına sunulan faturalar kapsamında inceleme yapılarak makinelerin seri numaraları ve ayırt edici özelliklerinin değerlendirilerek hangi fatura kapsamında kime ait olduğunun tespitini talep ettikleri, yediemin deposunda bulunan malların mülkiyetinin davacı tarafa ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kocaeli 1. İcra Dairesinin 2017/6184 Esas sayılı dosyası ile yapılan tedbirin işleme konu yediemin deposunda bulunan DMS-R2800 model kağıt dilimlere makinesi ve JTM-1200 laminasyonlu ve paketlemeli Z katlama makinesinin mülkiyetinin davalıya ait olduğunun tespiti ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davacının açmış olduğu davanın REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflarca mülkiyetin kendisine ait olduğu iddia edilen makinelerin üreticileri farklı firmalar olmakla her ne kadar mallar üzerinde marka, model ve seri numarası bulunmasa dahi üreticisi farklı olan makinelerin mahiyetlerin tespiti gerek üretici firmalardan alınacak fiziki bilgi gerekse makinede fiziki olarak ölçü, ebat ve kesme, dilimleme bantlarının incelenmesi hususu ile ortaya çıkabilecek mahiyette olduğunu,

nitekim yerel mahkemece bu hususta üretici firmalara bu konuda müzekkere yazılmış ise de hukuk ve yasaya aykırı olarak müzekkerelere cevap vermeyen firmalara bu konuda hukuki ve disiplin cezası yönünden ihtarat yapılarak tarafların iddialarının hukuki açıdan net bir şekilde değerlendirilmesinin yapılması ve gerçeğin ortaya çıkarılması kamu düzenine ilişkin olup işbu yol tüketilmeden karar verilmesinin hukukun temel ilkelerine aykırı olduğunu, yerel mahkemece rapora itiraz ve talepleri dikkate alınmayarak ispatlanmayanın davanın reddine karar verildiğini,

bilirkişilerin dava konusu olayda bir tespite varamamasının karara gerekçe gösterilemeyeceğini, yeni bir heyetten rapor alınması gerektiğini, dolayısı ile karar vermeye elverişli, somut bir tespite yer verilmeyen bilirkişi raporu gerekçe gösterilerek alınan kararın hukukun temel ilkeleri ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/05/2023 tarih, 2022/322 Esas - 2023/326 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; mülkiyetin tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davalının 05/07/2017 tarihinde Eka End. Kağıt Üretim San. ve Ticaret Ltd. Şti. isimli firmanın Kandıra yolu üzerin ...

İzmit Kocaeli adresinde, TM-1200 Laminasyonlu ve Paketlemeli Z Katlama Makinesi 1 adet kağıt dilimleme makinesi bakımından ihtiyaten tedbir uygulandığını, tedbirin infazının başlaması ile durumun davacı tarafından haberdar olduğunu, davacı tarafından tedbir mahalline gidilerek tedbiren yüklenmesi yapılmaya başlanan malların davacıya ait olabileceğinin bildirildiğini, yediemin deposunda uzman bilirkişi tarafından mahallinde yapılacak inceleme ile tedbiren yediemin deposuna bırakılan iki adet mal bakımından mülkiyetinin davacı tarafa ait olduğunun tespitini talep ettiği, davalı vekili cevap dilekçesi ile.

Kocaeli 1. İcra Dairesinin 2017/6184 Esas sayılı dosyası ile yapılan tedbirin işleme konu yediemin deposunda bulunan DMS-R2800 model kağıt dilimlere makinesi ve JTM-1200 laminasyonlu ve paketlemeli Z katlama makinesinin mülkiyetinin davalıya ait olduğunun tespiti ile davanın reddine karar verilmesini talep ettiği, Mahkemece davacı tarafından dayanılan delillerin davanın ispatı için yeterli olmaması sebebiyle davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede; Harç yönünden;

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre yargı işlemlerinden bu Kanun'a bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tespit ettirilir.

Tespitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz (16/3. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). Harçlar Kanunu 28. maddeye göre (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.).

Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.).

Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK'nın 120-(1) maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesi gereğince “Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır. (2) Gayrimenkulün aynına taallük eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır.” (1) Sayılı Tarifede “Yargı Harçları” başlığı altındaki “III-Karar ve İlam Harcı” alt başlığında ise nispi harcın, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden belirleneceği belirtilmektedir.

Somut olayda, mülkiyet tespitine konu makinelerin fatura bedeli üzerinden gerekli nispi peşin harcın ikmal edilmesi gerekirken Mahkemece harç tamamlama yoluna gidilmeden işin esasına girilerek bu talep hakkında karar verilmesi doğru değildir.

Mahkemece yapılacak iş, dava konusu makinelerin fatura bedeli üzerinden harcın tamamlanmak üzere davacı vekiline Harçlar Kanununun 30. maddesi uyarınca süre verilmesi, harç ikmal edildiğinde, yargılamaya devam edilmesi, aksi halde dava dosyası ile ilgili dosyanın işlemden kaldırılması, yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinden ibarettir.

2-Kaldırma nedenine göre diğer istinaf istemleri incelenmemiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kamu düzeni yönünden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4) maddesi gereğince dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

2-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/05/2023 tarih, 2022/322 Esas - 2023/326 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 ve 355. maddeleri uyarınca kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

6-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/05/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*