5651 sayılı Kanun m.9 (kişilik hakkı) ve m.9/A (özel hayatın gizliliği) süreçleri farklı zamanlama kurar: m.9 7 gün içinde sulh ceza, m.9/A 24 saatte sulh ceza, BTK ile paralel. Aşağıda her iki rotanın dilekçe omurgası ve hukuki dayanak.
5651 m.9 (kişilik hakkı)
Hakaret, iftira, sahte iddialar, ad-soyad eşleştirilmiş yanıltıcı içerikler için. Süreç:
- İçerik sağlayıcı veya yer sağlayıcıya 24 saat şikâyet (delil için).
- Sulh ceza hâkimliğine URL bazlı erişim engeli + kaldırma talebi (TBM dilekçesi).
- Karar 24 saat içinde verilir; BTK 4 saat içinde uygular.
- İçerik sağlayıcı uymaması halinde 1.000-10.000 TL idari ceza.
5651 m.9/A (özel hayatın gizliliği)
İzinsiz fotoğraf, video, ses kaydı, intim görüntü, deepfake için. m.9'dan farkı:
- Sulh ceza kararı için 24 saat içinde (acil koruma).
- BTK doğrudan başvuru hakkı (sulh ceza kararı sonrası onay).
- İhtiyati tedbir niteliğinde; içerik sağlayıcıya bildirim sonra yapılır.
Dilekçe omurgası
- Müvekkil bilgileri ve şikâyet sıfatı (kişilik hakkı sahibi).
- İhlal eden URL listesi (tam yol, query string dahil).
- İhlalin delili: hash zinciri ekran görüntüsü + tanıklı tespit raporu.
- Hukuki dayanak: 5651 m.9 / m.9/A, TCK m.134-136, KVKK.
- Talep: erişim engeli + içerik kaldırma + URL'ye karşı tedbir + masraf.
Web arşivi (Wayback Machine) ne yapılır?
archive.org sayfası ayrı bir URL'dir; o da ayrı sulh ceza dosyasıyla erişim engeline alınmalı. Tek dosyada birden fazla URL talep edilebilir.
Yurt dışı sosyal medya itaat etmezse?
BTK 5651 m.8/A ile bant genişliği daraltma uygulayabilir; yurt dışı temsilci atama yükümlülüğü ihlali halinde reklam yasağı + ek mali yaptırımlar. Pratikte X, Meta, Google takip ediyor; TikTok da uyum sağlamış durumda.
Karar reddedilirse?
İtirazda aynı mahkeme bölgesinde başka bir sulh ceza hâkimliği yetkili (CMK paralel uygulama). Üst düzey kanun yolu olarak istinaf yoktur; ancak idari iptal davası ve maddi tazminat mümkündür.
İçerik sahibinin savunması nasıl alınır?
5651 m.9 ihtiyati tedbir niteliğindedir; karşı tarafa duruşma çağrısı yapılmaz. Ancak içerik kaldırılan kişi tedbir kararına itiraz edebilir.
Yer sağlayıcı kim?
Web sitesinin sunucusunu barındıran şirket. Türk yer sağlayıcısı için BTK doğrudan müdahale eder; yurt dışı yer sağlayıcısında ülke arası işbirliği sürecine bağlı.
İlgili mevzuat
- 5651 sayılı Kanun m.9 — Kişilik hakkı ihlali; URL bazlı erişim engeli.
- 5651 sayılı Kanun m.9/A — Özel hayatın gizliliği; 24 saat içinde tedbir.
- 6698 sayılı KVKK m.11 — Unutulma hakkı; arama motoru sonuçları.
- TCK m.134-136 — Özel hayatın gizliliğini ihlal, görüntü/ses kayıtları.
- FSEK m.71 — Telif hakkı ihlalinde tedbir ve içerik kaldırma.