Siber zorbalık (cyberbullying), internet üzerinde bir kişiyi sürekli rahatsız etme, taciz etme, tehdit etme veya küçük düşürme davranışlarının tümüdür. Türk hukukunda doğrudan "siber zorbalık" başlığı bulunmamakla birlikte fiil türüne göre çeşitli ceza maddeleri uygulanır.
İlgili Suç Tipleri
1. Israrlı Takip (Stalking) - TCK m.123/A
2022 yılında eklenen bu madde ile, "kendi yönünden veya yakınları yönünden ciddi bir korku oluşturacak şekilde" israrla peşinde dolaşan, izleyen, görüntü/ses kaydı alan, fiziksel veya sanal ortamda iletişim kurmaya çalışan kişiye 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür.
Nitelikli hâller: Çocuğa, eski eşe, ayrıldığı kişiye karşı işlenmesi durumunda ceza artırılır.
2. Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma (TCK m.123)
"Sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması" hâlinde 3 aydan 1 yıla kadar hapis.
3. Tehdit (TCK m.106)
Sex extortion (mahrem görüntü ile şantaj), sosyal medyada açık tehdit içeren mesajlar bu kapsamda değerlendirilir.
4. Hakaret (TCK m.125)
Sahte profil oluşturarak veya kişinin profili üzerinden karalama yapma.
5. Cinsel Taciz (TCK m.105)
Cinsel amaçlı mesajlar, fotoğraf paylaşımı, "unsolicited photos" göndermek (DM, mail).
6. Özel Hayatın Gizliliğini İhlâl (TCK m.134)
Kişinin görüntü, fotoğraf, ses kaydının izinsiz paylaşılması, "revenge porn" niteliğindeki davranışlar.
Sextortion (Mahrem İçerikle Şantaj)
"Görüntülerini yayınlarım", "tanıdıklarına gönderirim" şeklinde yapılan tehditler:
- TCK m.107 (Şantaj): 1-3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası
- TCK m.134: Özel hayatın gizliliği
- TCK m.106: Tehdit (içeriğine göre)
Sextortion durumunda derhal kolluğa başvurulmalı, içeriğin yayılmasını engellemek için 5651/m.9 başvurusu yapılmalıdır. Mağdura kesinlikle para göndermemesi önerilir; faillerin %95'i talebi tekrarlamaktadır.
Mağdurun Yapması Gerekenler
- Tüm mesaj/içerik kayıtları için noter tespiti yaptırın
- Hesabı engelleyin (block) ama önce delil topladıktan sonra
- Sosyal medya platformlarına içerik şikâyeti gönderin
- En yakın karakola veya cumhuriyet savcılığına başvurun
- Sulh ceza hakimliğinden içerik kaldırma kararı alın
- Gerekirse uzaklaştırma kararı (6284 sayılı Kanun) talep edin
- Psikolojik destek alın
6284 Sayılı Kanun - Aile İçi Şiddete Karşı Koruma
Eski eş, sevgili, partner gibi tanıdık kişilerden gelen siber zorbalıkta 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca:
- Uzaklaştırma kararı (mağdura yaklaşma yasağı)
- İletişim yasağı (telefon, mail, sosyal medya)
- Yaptırım: ihlal hâlinde zorlama hapsi
Yargıtay Yaklaşımı
Yargıtay 14. Ceza Dairesi yerleşik kararlarında, sextortion eylemlerinin "şantaj + tehdit + özel hayatın gizliliğini ihlâl" olarak iç içe işlendiğini, her birinin ayrı ayrı değerlendirilebileceğini belirtmektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Tazminat Davaları
Mağdur, faile karşı maddi-manevi tazminat davası açabilir. Manevi tazminat tutarı, eylemin yaygınlığı, mağdurun konumu ve psikolojik etkisi göz önüne alınarak belirlenir.
Siber zorbalık dosyaları hızlı delil toplama ve hassas yönetim gerektirir; deneyimli avukat desteği almanız mağduriyetin minimize edilmesi için önemlidir.
Mevzuat notu: 5651 sayılı Kanun m.9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlaline dayalı içerik kaldırma artık bu maddeye dayandırılamaz; yürürlükteki yollar 5651 m.9/A (yalnızca özel hayatın gizliliği ihlalinde) ile TMK m.24-25 uyarınca hukuk mahkemesinde açılacak davadır. Kaynak: mevzuat.gov.tr