Unutulma hakkı (right to be forgotten), kişinin geçmişiyle ilgili artık doğru, güncel veya kamu yararı taşımayan bilgilerin internetten ve arama motorlarından kaldırılmasını talep etme hakkıdır.
Hukuki Dayanaklar
- Anayasa m.20: Özel hayatın gizliliği
- Anayasa m.17: Kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkı
- KVKK m.7 ve m.11: Verilerin silinmesi/yok edilmesi hakkı
- 5651 sayılı Kanun m.9: İçeriğin çıkarılması
- AB GDPR m.17: Right to erasure
Anayasa Mahkemesi'nin Yol Açıcı Kararı
Anayasa Mahkemesi N.B.B. Başvurusu (B. No: 2013/5653) sayılı kararında, geçmişte yargılanıp beraat eden veya cezası infaz edilmiş kişinin, internet üzerinde halen bu davayla ilişkili olarak isminin geçtiği haber ve içeriklerin kaldırılmasının kişilik hakkı kapsamında olduğunu belirtmiştir. Bu karar, unutulma hakkının Türk hukukunda anayasal düzeyde tanınmasının önünü açmıştır.
ABAD Costeja Kararı (Google Spain v. AEPD)
2014 tarihli bu karar, arama motorlarının "veri sorumlusu" olduğunu ve isim aramalarında çıkan bağlantıları kaldırma talebi alabileceklerini hüküm altına almıştır.
Google'a Doğrudan Başvuru
Google, AB ve Türkiye için "Personal Information Removal Request Form" sunmaktadır. Form içeriği:
- Kaldırma istenen URL listesi
- Arama yapıldığında çıkan ad/soyad
- Neden kaldırılması istendiğinin gerekçesi
- Kişinin maruz kaldığı mağduriyet
- Belge / kanıt
Google reddederse, KVKK Kurumu'na şikâyette bulunulabilir veya doğrudan dava açılabilir.
Hangi İçerikler Kaldırılabilir?
- Eski mahkûmiyet kararları (cezası infaz edilmiş veya beraat edilmiş)
- Çocukluk dönemine ait kişisel bilgiler
- İşten çıkarılmaya ilişkin yıllar önceki haberler (kamu yararı yoksa)
- Aile/özel hayata ilişkin geçmiş bilgiler
- Eski adres, telefon, kimlik bilgileri
Hangi İçerikler Kaldırılamaz?
- Kamu görevlisi sıfatıyla işlenmiş güncel içerikler
- Halen süren ceza davaları
- Ünlü kişilerin kamuoyunu ilgilendiren mesleki kayıtları
- Bilimsel ve tarihi kayıtlar
5651/m.9 Yoluyla Sulh Ceza Hakimliği Başvurusu
Google reddederse veya doğrudan içeriğin tamamen silinmesi isteniyorsa sulh ceza hakimliğinden erişim engelleme veya çıkarma talep edilebilir. Karar 24 saat içinde verilir.
KVKK Kurulu Yaklaşımı
KVKK Kurulu, Google'a karşı yapılan şikâyetlerde, arama sonuçlarındaki kişisel verilerin arama yapan herkesçe görülebilir nitelikte olması nedeniyle veri işleme faaliyeti sayıldığını ve kişinin talebiyle arama sonuçlarından kaldırılması gerektiğini defalarca hüküm altına almıştır.
Süreç
- Hangi URL'lerin kaldırılacağı belirlenir
- Ekran görüntüsü ve belgeler hazırlanır
- Önce Google ve içerik sahibine başvuru
- Yanıt alınamazsa KVKK Kurulu / Sulh Ceza Hakimliği
- Gerekirse uluslararası başvuru (ABAD üzerinden)
Unutulma hakkı başvuruları detaylı dilekçe ve teknik takip gerektirir; internet hukuku avukatı ile profesyonel destek almanız önerilir.