4/7/1956 tarihli ve 6772 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlarda çalışan işçilere 2021 yılında verilecek ilave tediyenin ödeme sürelerinin belirlenmesine dair 4226 sayılı Karar, kamu işçisinin ücret niteliğindeki bir alacağının takvimini düzenler. Ödeme tarihlerinin karar ile belirlenmesi, alacağın muaccel olduğu anı ve dolayısıyla zamanaşımının başlangıcını da doğrudan ilgilendirir.
İlave tediye kimleri kapsar?
İlave tediye, 6772 sayılı Kanun’da sayılan kamu kurum ve kuruluşlarında iş sözleşmesiyle çalışanlara yönelik bir ödemedir. Kapsam tartışması genellikle kurumun bu Kanun kapsamında sayılıp sayılmadığı ve alt işveren işçilerinin durumu üzerinde yoğunlaşır. Kadro adı ya da sözleşme başlığı tek başına belirleyici değildir; kurumun hukuki statüsü esas alınır.
Eksik ödeme nasıl tespit edilir?
- Bordroların ilgili döneme ait tamamının temin edilmesi
- Ödemenin hangi kalem adı altında gösterildiğinin kontrolü
- Hesaplamaya esas alınan brüt ücretin doğru olup olmadığı
- İşe giriş-çıkış ve ücretsiz izin dönemlerinin ödemeye etkisi
Zamanaşımı riski
İlave tediye ücret niteliğinde bir alacak olduğundan beş yıllık zamanaşımına tabidir ve süre her ödeme dönemi için ayrı ayrı işler. Bu nedenle geçmişe dönük talepte bulunulurken, hangi yıla ait alacağın hâlâ istenebilir durumda olduğu baştan hesaplanmalıdır. Beklemek, alacağın bir bölümünün sessizce eriyip gitmesi anlamına gelir.
Dava öncesi zorunlu adım
İşçilik alacaklarına ilişkin davalarda arabulucuya başvurmak, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir. Arabuluculuk görüşmesine giderken talebin dönem dönem ayrıştırılmış bir hesap tablosuyla sunulması, hem uzlaşma ihtimalini artırır hem de anlaşma sağlanamazsa açılacak davanın çerçevesini netleştirir.
Uzlaşma mı, dava mı?
Karar verirken alacağın tutarı, ispat kolaylığı ve çalışma ilişkisinin sürüp sürmediği birlikte değerlendirilmelidir. Bordro ve kurum kayıtlarının açık olduğu dosyalarda uzlaşma hızlı sonuç verebilirken, kapsam tartışmasının bulunduğu dosyalarda mahkeme kararı daha kalıcı bir çözüm sağlar.
Buradaki açıklamalar bilgilendirme amacı taşır. Kapsam ve hesaplama kurumdan kuruma farklılaştığından, bordrolarınızla birlikte bir değerlendirme yaptırmanız yararlı olacaktır.