8244 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile R3-Bilecik-6 RES elektrik üretim tesisinin yapımı amacıyla Eskişehir ilinde bulunan taşınmazların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılması öngörülmüştür. Malik açısından sürecin en belirleyici aşaması, bedelin nasıl hesaplandığı ve rapora ne şekilde itiraz edildiğidir. Bu yazı, dosyanın teknik omurgasını oluşturan keşif ve bilirkişi aşamasına odaklanır.
İki Ayrı Bedel, İki Ayrı Aşama
Uygulamada en sık karışan nokta, acele el koyma aşamasında belirlenen bedelin nihai bedel sanılmasıdır. Acele el koyma, idarenin taşınmaza girip inşaata başlayabilmesini sağlayan geçici bir aşamadır. Kamulaştırma bedelinin kesin olarak belirlendiği ve tapunun idare adına tesciline karar verilen dava ise ayrıca görülür. İlk aşamada yatırılan paranın çekilmesi, ikinci aşamadaki taleplerden feragat anlamına gelmez; ancak çekim sırasında imzalanan belgelerin içeriği dikkatle okunmalıdır.
Keşifte Tespit Edilmeyen Şey Rapora Girmez
Bilirkişi heyeti, esas olarak keşif günü arazide gördüğünü ve dosyaya sunulan belgeleri değerlendirir. Bu nedenle keşif öncesinde şu belgelerin hazır edilmesi önerilir:
- Tarımsal üretim kayıtları, çiftçi kayıt sistemi belgeleri ve ürün destekleme evrakı
- Kuyu, sulama, elektrik aboneliği ve yapı ruhsatına ilişkin kayıtlar
- Ağaç türü ve yaşını gösteren fotoğraflar ile varsa önceki yıllara ait görüntüler
- Aynı bölgede yakın tarihli satışlara ilişkin emsal bilgileri
Rapora İtirazı Somut Veriye Dayandırmak
Genel ifadelerle bedelin düşük bulunduğunu belirtmek çoğu zaman sonuç doğurmaz. Etkili itiraz, raporun hangi kaleminin hangi nedenle hatalı olduğunu gösterir: kullanılan kapitalizasyon oranı, dikkate alınan ürün deseni, verim miktarı, taşınmazın imar veya arsa vasfının göz ardı edilmesi, emsal karşılaştırmasında seçilen taşınmazların konum farkı gibi. İtiraz dilekçesinin süresi içinde verilmesi ve ek keşif ya da yeni heyet talebinin gerekçelendirilmesi önem taşır.
Arazi mi Arsa mı Tartışması
Rüzgâr santrali güzergâhındaki taşınmazlarda değerlendirme yöntemini belirleyen ilk soru, taşınmazın arsa mı yoksa arazi mi sayılacağıdır. Belediye ve mücavir alan sınırları, imar planı durumu, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve çevredeki fiili yapılaşma bu nitelendirmede rol oynar. Yöntem seçimi bedeli doğrudan etkilediği için, itirazın bu noktadan başlaması gerekebilir.
Tescil Sonrası Açık Kalan Konular
Taşınmaz idare adına tescil edilse bile, hükmedilen bedele işleyecek faiz, yargılama gideri ve vekâlet ücreti ile kamulaştırılan kısım dışında kalan alandaki fiili zararlar ayrıca gündeme gelebilir. İnşaat sırasında kamulaştırma sınırı dışına taşan kullanım varsa, bu ayrı bir talep konusudur.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme sağlar. Her dosyada keşif tutanağı, rapor içeriği ve süreler farklılık gösterdiğinden, itiraz hakkınızı kaybetmemek için evrakınızı bir hukukçuyla birlikte incelemeniz uygun olacaktır.