AKYEL-1 rüzgâr enerji santralinin kapasitesinin artırılması amacıyla Karaman ilindeki bazı taşınmazların tapuda Hazine adına tescil edilmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasını öngören 8521 sayılı Karar, enerji yatırımlarına özgü bir kamulaştırma modelini gösterir. Bu modelde kamulaştırmayı yapan kurum, taşınmazı kendi adına değil Hazine adına tescil ettirir.
Kamulaştırmayı yapan kurum ile yatırımcının konumu
Elektrik piyasasında üretim faaliyeti yürüten şirketler doğrudan kamulaştırma yetkisine sahip değildir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu çerçevesinde kamulaştırma talebi düzenleyici kuruma iletilir; kurum uygun bulursa süreç yürütülür ve taşınmaz Hazine mülkiyetine geçerek lisans sahibine kullanım hakkı tanınır. Malik açısından bu, muhatabın kim olacağı sorusunu doğurur: kamulaştırma işlemine ilişkin uyuşmazlıkta karşı taraf kural olarak idaredir, fiili kullanımdan doğan zararlarda ise saha faaliyetini yürüten şirketin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.
Kapasite artışı gerekçesi ne kadar denetlenebilir?
Kamulaştırmanın kamu yararına dayanması zorunludur. Kapasite artışı gerekçesiyle yapılan bir kamulaştırmada tartışılabilecek başlıklar, ilave türbin sayısının gerçekten bu alanı gerektirip gerektirmediği, güzergâh ve yerleşim planında daha az mülkiyet kısıtı doğuran seçeneklerin değerlendirilip değerlendirilmediği ve kamulaştırılan alanın projeyle orantılı olup olmadığıdır. Bu itirazlar idari yargıda ileri sürülür ve teknik dosyanın istenmesiyle sonuç doğurur.
Rüzgâr santrali çevresindeki taşınmazlara özgü sorunlar
- Türbin oturma alanı dışında kalan ancak erişim yolu nedeniyle bölünen parseller.
- Kanat gölgesi ve gürültü nedeniyle kalan kısmın kullanımının fiilen değişmesi.
- Mera ve otlak vasıflı alanlarda hayvancılık faaliyetinin etkilenmesi.
- Enerji nakil hattı için ayrıca irtifak kurulması ihtimali.
Malikin izleyeceği pratik sıra
- Tebligatta belirtilen kamulaştırılan alanı kroki ile karşılaştırın; fazla alan varsa yazılı olarak belirtin.
- Keşif gününü öğrenin ve arazide hazır bulunun.
- Ürün, ağaç ve yapı varlığını tarihli belgeyle ortaya koyun.
- Bloke edilen bedeli çekerken ihtirazi kayıt koyup koymayacağınıza bilinçli karar verin.
- Kalan kısımda değer kaybı doğduğunu düşünüyorsanız bunu ayrı bir başlık olarak dosyaya taşıyın.
Zamanlamayı belirleyen iki takvim
Birinci takvim idari yargıya ilişkindir ve kararın öğrenilmesiyle başlar. İkinci takvim ise 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında mahkeme tarafından yapılan tebligatlarla işleyen ve daha kısa olan süreçtir. İki takvimin karıştırılması, çoğu zaman esasa girilmeden sonuç doğuran bir eksikliğe yol açar.
Yukarıdakiler genel açıklamalardır; Karaman'daki parselinizin niteliği ve projedeki konumu farklılık yaratacağından, elinizdeki evrakla birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.