Yapay zeka ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında en büyük risk, içeriğin yayılması kadar delilin kaybolmasıdır. Platformdan kaldırılan veya sessizce değiştirilen bir içerik, hukuki süreç başladığında artık elde edilemeyebilir. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bir arada değerlendirildiğinde, ilk saatlerde atılan adımlar dosyanın kaderini belirler.
İlk 24 Saat: Delili Sabitlemek
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; çünkü içeriğin nerede, ne zaman ve hangi hesapta yayımlandığını kanıtlamaz. Bu nedenle kaydın bağlamıyla birlikte alınması gerekir: içeriğin tam adresi, yayın tarihi ve saati, hesap kimliği, etkileşim sayıları ve mümkünse sayfanın kaynak kodu birlikte muhafaza edilmelidir. Video dosyasının kendisi indirilmeli ve özet değeri alınarak sonradan değiştirilmediği gösterilebilir hale getirilmelidir. Noter veya mahkeme aracılığıyla tespit yaptırmak, delilin gücünü belirgin biçimde artırır.
İki Ayrı Yol: Erişimin Engellenmesi ve Ceza Süreci
Kişilik haklarını ihlal eden içerik bakımından 5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hakimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilebilir; bu yol hızlı sonuç almaya yöneliktir. Buna paralel olarak, içeriğin niteliğine göre suç duyurusunda bulunulması gündeme gelir. İki yol birbirinin alternatifi değildir; ancak erişim engeli kararı alındıktan sonra içeriğin kaldırılması, ceza soruşturmasında kullanılacak delilin de ortadan kalkması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle sıralama önemlidir: önce delil sabitlenir, sonra kaldırma talep edilir.
Süre Riskini Azaltan Kontrol Listesi
- İçeriğin ilk görüldüğü tarih ve saati yazılı olarak kaydedin; şikayet süreleri öğrenme tarihine bağlanır.
- Şikayete tabi suçlar bakımından kanuni şikayet süresini kaçırmayın; süre geçtikten sonra soruşturma yürütülemez.
- Trafik kayıtlarının saklama süreleri sınırlıdır; failin tespiti için gecikmeden başvuru yapın.
- Kişisel veri niteliğindeki görüntü işlendiyse, KVKK kapsamındaki başvuru ve şikayet sürelerini ayrı bir takvimde izleyin.
- İçerik farklı platformlarda çoğaldıysa her adres için ayrı tespit yapın; tek adres üzerinden alınan karar diğerlerini kapsamayabilir.
Sahteliğin Teknik Olarak Ortaya Konması
Deepfake iddiasında ispat, klasik delil anlayışının ötesine geçer. Görüntüdeki sıkıştırma izleri, ses ile dudak hareketi uyumsuzluğu, ışık ve gölge tutarsızlıkları ile dosyanın üstverisi bilirkişi incelemesinin konusudur. Bu incelemenin sağlıklı yapılabilmesi, orijinal dosyanın yeniden kaydedilmemiş ve yeniden sıkıştırılmamış halinin korunmasına bağlıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; içeriğin niteliği ve yayıldığı platform izlenecek yolu değiştirir. Delil kaybı çok hızlı gerçekleştiğinden, durumu fark ettiğiniz anda hukuki destek almanız önem taşır.