İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde ya da bir bilişim suçunun parçası hâline geldiğinde, hukuki cevabın hızı sonucu doğrudan belirler. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişim engeli ve içeriğin çıkarılması yolları ile TCK 243-245 arasındaki bilişim suçları ve KVKK kaynaklı talepler çoğu zaman aynı olayda birlikte gündeme gelir.
İnternette Süre İki Yönlü İşler
Bu alanda hak düşürücü süre riski klasik anlamından farklı yaşanır. Bir yandan başvuru ve itiraz yolları kanunda kısa sürelere bağlanmıştır; diğer yandan içerik silindiğinde, hesap kapatıldığında veya trafik kayıtlarının saklama süresi dolduğunda delil fiilen ortadan kalkar. Yani beklemenin bedeli sadece usulî bir ret değil, iddiayı ispat edememektir. Bu nedenle ilk saatlerde yapılması gereken iş, engelleme başvurusundan önce delili sabitlemektir.
Delili Sabitleme Kontrol Listesi
- İçeriğin tam URL adresi, yayın tarihi ve varsa paylaşım kimliği yazıyla kaydedilmelidir.
- Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; tarih ve saat görünecek şekilde alınmalı, mümkünse noter tespiti veya güvenilir bir zaman damgası ile desteklenmelidir.
- Yorum ve alt paylaşımlar da ayrıca kaydedilmelidir; ana içerik kaldırılsa bile ihlal yorumlarda sürebilir.
- Yayının erişilebilir olduğu farklı platform kopyaları listelenmelidir; tek adrese odaklanan başvuru sonucu kısmi kalır.
- Zarara ilişkin veriler (mesajlar, iş kaybı yazışmaları) ayrı klasörde toplanmalıdır.
Hangi Yol, Hangi Mercii
İçeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talepleri, kişilik hakkı ihlali iddiasında sulh ceza hakimliği önünde yürütülen özel bir usule tabidir; ayrıca içerik sağlayıcı ve yer sağlayıcıya doğrudan başvuru imkânı bulunur. Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi söz konusuysa KVKK yolu, bir bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ya da veri bozma fiili varsa TCK kapsamında suç duyurusu ayrıca değerlendirilir. Aynı olay için birden çok yol açık olabilir; ancak her yolun kendi süresi ve kendi ispat standardı vardır.
Karar Sonrası Sık Yapılan Hatalar
- Verilen kararın kapsamının dar tutulması: yalnızca bir bağlantı engellenir, aynı içeriğin kopyaları yayında kalır.
- Karara karşı öngörülen itiraz süresinin kaçırılması; bu süreler kısa ve tebliğ tarihine bağlıdır.
- Engellemenin uygulanıp uygulanmadığının sonradan hiç kontrol edilmemesi.
- Tazminat talebinin ceza sürecinin sonucunun beklenmesi gerekçesiyle geciktirilmesi ve zamanaşımına yaklaşılması.
Yukarıdaki başlıklar genel bir yol haritası sunar. Somut olayda hangi başvurunun öncelikli olduğu, içeriğin niteliğine ve yayıncının konumuna göre değişir; kayıpsız ilerlemek için ilk delil tespitini gecikmeden yaptırmanız ve süreç planını bir hukukçuyla kurmanız önerilir.