İnternette yayımlanan bir içerik kişilik haklarını ihlal ettiğinde iki ayrı ihtiyaç doğar: yayının hızla durdurulması ve doğan zararın giderilmesi. Bu iki talebin saati farklıdır. Erişimin engellenmesi acil bir tedbir gibi işlerken, tazminat dosyası daha uzun soluklu bir ispat çalışması gerektirir. 5651 sayılı Kanun, TCK 243-245 arasındaki bilişim suçları ve kişisel verilere ilişkin KVKK düzenlemeleri bu alanı birlikte şekillendirir.
İçerik Kaybolmadan Kayda Alınmalı
- İçeriğin tam adresi, görüntüsü ve erişim tarihinin kayda geçirilmesi
- Yayının yapıldığı hesap, kullanıcı adı ve varsa profil bilgilerinin kaydı
- Yorum, paylaşım ve etkileşim sayılarının o andaki halinin belgelenmesi
- Mümkünse tespitin resmi bir yolla yaptırılması
- Aynı içeriğin başka adreslerdeki kopyalarının listelenmesi
İçerik kaldırıldıktan sonra ekran görüntüsü üretmek çoğu zaman mümkün olmaz ve bu, tazminat dosyasının en zayıf halkası haline gelir. Bu nedenle kayıt işlemi, başvurudan önce yapılmalıdır.
Muhatap Zinciri Doğru Kurulmalı
İçerik sağlayıcı, yer sağlayıcı ve erişim sağlayıcının sorumlulukları aynı değildir. Talep yanlış halkaya yöneltildiğinde hem sonuç alınamaz hem zaman kaybedilir. Yurt dışı merkezli platformlarda ise başvuru kanalı ve muhatabın tespiti ayrı bir hazırlık gerektirir. İçeriği yayımlayan kişinin kimliği bilinmiyorsa, tazminat davası ile suç duyurusu yollarının hangi sırayla yürütüleceği baştan planlanmalıdır; kimlik tespiti çoğu zaman ceza soruşturması aşamasında netleşir.
Erişim Engeli Kararının Kendi Takvimi
Kişilik hakkı ihlaline dayanan erişim engeli taleplerinde karar hızlı verilebilir; ancak bu hız, kararın uygulanması ve itiraz aşamaları için de geçerlidir. Kararın tebliğ tarihi ile itiraz için öngörülen kısa süre ayrı ayrı not edilmelidir. Ayrıca engelin kapsamı önemlidir: yalnızca belirli bir adres mi engelleniyor, yoksa içeriğin tümüne mi yönelik. Kapsam dar tutulduğunda içerik başka adreslerden erişilebilir kalmaya devam eder.
Tazminat Dosyasında Zarar Kalemleri
Manevi zarar iddiası, ihlalin ağırlığı ve yayılma alanıyla ilişkilendirilerek anlatılmalıdır. Maddi zarar ileri sürülüyorsa iptal edilen sözleşme, kaybedilen iş ilişkisi veya gelir düşüşü belgeyle gösterilmelidir. Kişisel veri işlenmesi de söz konusuysa, veri koruma mevzuatı kapsamındaki başvuru yolunun kendi süreleri ayrıca izlenmelidir; bu yol tazminat davasının süresini durdurmaz.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Yayının içeriği ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirdiğinden, somut olayda kayıtlarla birlikte ayrı bir değerlendirme yapılması gerekir.