Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, yayıldıktan sonra geri alınması en zor içerik türlerinden biridir. Deepfake mağduriyetinde başarı, hukuki nitelendirmeden önce içeriğin ve kaynağının kaybolmadan kayıt altına alınmasına bağlıdır. Bu rehber TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde başvuru sırasını ve süre risklerini ele alır.
Delili Kendiliğinden Yok Olan Bir İhlal Türü
Platformlar içeriği kaldırdığında yalnızca ihlal değil, delil de ortadan kalkabilir. Bu nedenle kaldırma talebinden önce içeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri, etkileşim sayıları ve mümkünse tam sayfa görüntüsü kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabildiğinden, tarih ve saat bilgisini içeren kayıt yöntemleri tercih edilmelidir.
Platform Başvurusu mu, Hâkimlik Başvurusu mu Önce
5651, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içerik veya yer sağlayıcıya doğrudan başvurma ile sulh ceza hâkimliğine erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması talebiyle başvurma imkânlarını birlikte sunar. Platform başvurusu hızlı sonuç verebilir ancak reddedilirse zaman kaybı doğurur. Yaygınlık gösteren ve zararı büyüyen içeriklerde iki yolun eş zamanlı yürütülmesi tercih edilebilir.
Başvuru Metninde URL Disiplini
- Her ihlal için ayrı ve tam bağlantı adresi verilmesi
- Ana sayfa yerine doğrudan içeriğe götüren adres kullanılması
- Aynı içeriğin kopyalandığı hesapların ayrı ayrı listelenmesi
- Talebin kapsamının içerikle sınırlı tutulması
Adres listesi eksik verildiğinde karar yalnızca sayılan bağlantılar için sonuç doğurur; aynı içeriğin başka adreslerdeki kopyaları yayında kalır.
Ceza Boyutunun Ayrı Takvimi
Deepfake içerik, olayın niteliğine göre bilişim sistemine yönelik suçlar ile kişilere karşı işlenen suçların kapsamına girebilir. Şikâyete bağlı suçlarda kanunda öngörülen şikâyet süresi, fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işlemeye başlar. Failin sonradan tespit edildiği hâllerde bu tarih ayrıca belgelenmelidir. Kaldırma kararı alınması, ceza şikâyeti hakkını kullanma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
Kişisel Veri Boyutu ve Yeniden Yükleme Sorunu
Görüntü ve ses birer kişisel veridir; hukuka aykırı işlenme iddiası KVKK kapsamında ayrı bir başvuru hattı açar. Uygulamada en büyük sorun, kaldırılan içeriğin farklı hesaplardan yeniden yüklenmesidir. Bu nedenle ilk karardan sonra düzenli tarama yapılması ve yeni adreslerin aynı dosya numarası üzerinden bildirilmesi, süreci baştan başlatmadan sonuç almayı kolaylaştırır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; içeriğin türü, yayıldığı platform ve failin belirlenebilirliği izlenecek yolu değiştirir. Böyle bir içerikle karşılaştıysanız, delilleri kaydettikten sonra gecikmeden hukuki destek almanız sonucu belirleyebilir.