İnternette yayılan bir içerik söz konusu olduğunda kaybedilen her saat, içeriğin kopyalanarak çoğalması anlamına gelir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi yolu bu nedenle hızlı işletilmesi gereken bir mekanizmadır; ancak hız, delil kaydının atlanmasını haklı kılmaz. TCK'nın 243 ilâ 245. maddelerinde düzenlenen bilişim suçları ile KVKK kapsamındaki kişisel veri talepleri de aynı olayda paralel yürüyebilir. Bu rehber, platforma yapılan ilk başvuru aşamasına ve burada doğan süre riskine odaklanır.
İlk Adım: İçeriği Kaybetmeden Kaydetmek
Platforma başvuru yapıldığında içerik kaldırılabilir; kaldırılan içerik ise sonraki aşamalarda delil olarak kullanılamaz hâle gelebilir. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin tam URL adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve görünür etkileşim verileri kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsünün yanında sayfanın tamamının kaydı, mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılması, ileride içerik silinse dahi anlatımın ayakta kalmasını sağlar.
Platforma Başvuruda Nelere Dikkat Edilmeli?
- Başvuru, içerik sağlayıcıya mı yoksa yer sağlayıcıya mı yöneltiliyor?
- Talep, sayfanın tamamına değil ihlale konu adrese özgülendi mi?
- Başvurunun yapıldığı tarih ve alınan otomatik yanıt saklandı mı?
- Talep gerekçesi kişilik hakkı ihlali, özel hayatın gizliliği ve kişisel veri başlıkları bakımından ayrı ayrı kuruldu mu?
- Yanıt gelmemesi ihtimaline karşı hâkimliğe başvuru dilekçesi önceden hazırlandı mı?
Yargısal Yola Geçiş
Platform başvurusu sonuçsuz kalırsa ya da yanıt verilmezse, erişimin engellenmesi talebiyle sulh ceza hâkimliğine başvurulur. Buradaki süreler oldukça kısa tutulduğundan, başvuru dilekçesinin platforma yazıldığı gün taslak hâlinde hazır edilmesi pratikte en çok zaman kazandıran adımdır. Kararın kapsamı da önemlidir: talebin ölçülü biçimde, ihlale konu adreslerle sınırlı olarak kurulması, kararın uygulanabilirliğini artırır.
Paralel Yürüyen Süreçler
Aynı olay çoğu zaman tek bir yola sığmaz. İçeriğin elde ediliş biçimi bir sisteme hukuka aykırı erişim ya da verilerin bozulması niteliğindeyse ceza soruşturması gündeme gelir; içerikte kişisel veri işleniyorsa veri sorumlusuna yöneltilecek silme talebi ayrıca değerlendirilir. Bu süreçlerin birbirini beslemesi için, tüm başvurularda aynı delil paketinin ve aynı tarih çizelgesinin kullanılması önerilir.
Hatırlatma
Yukarıdaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır. İçeriğin niteliği, yayımlandığı platform ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, ihlalin fark edildiği ilk günlerde hukuki destek alınması sürecin seyri açısından belirleyici olur.