Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve ses kayıtları, kişilik haklarına yönelik saldırılarda yeni bir aşama oluşturdu. TCK'nın bilişim alanındaki 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde bu rehber, deepfake içerikle karşılaşan kişinin iki ayrı hedefi nasıl ayrı takvimlerde yürüteceğini anlatır.
Birinci Hedef: İçeriğin Yayılmasını Durdurmak
Deepfake dosyalarında zarar, içerik yayında kaldığı sürece katlanarak büyür. Bu nedenle ilk aşamada tazminat değil, erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması hedeflenir. 5651 sayılı Kanun kişilik hakkı ihlali halinde hızlı işleyen bir başvuru yolu öngörür; bu yolun etkili olabilmesi için içeriğin bulunduğu adreslerin tek tek ve doğru biçimde listelenmesi gerekir. Eksik adres listesi, karar alınsa bile içeriğin başka bağlantılardan erişilebilir kalmasına yol açar.
İçeriğin Sahteliğini Gösteren Kayıtlar
- İçeriğin ilk görüldüğü tarih, adres ve ekran kayıtları
- Yayılma zincirini gösteren paylaşım ve alıntı bağlantıları
- Gerçek görüntü veya ses kaydı varsa karşılaştırmaya elverişli örnekleri
- Sahteliğe ilişkin teknik inceleme talebinin dosyaya girdiği tarih
- İçeriğin kaldırılması için platforma yapılan bildirimlerin kayıtları
İkinci Hedef: Zarar Talebi
Erişim engeli kararı alınması, tazminat talebini kendiliğinden karşılamaz. Manevi zarar yanında, itibar kaybına bağlı gelir azalması gibi maddi kalemler de ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir. Süre riski burada doğar: kişi içeriğin kaldırılmasıyla sorunun bittiğini düşünüp, tazminat için işleyen süreyi izlemeyi bırakır. İçeriği üreten ve yayan kişiler farklı olabileceğinden, her muhatap için ayrı bir zaman çizgisi tutulmalıdır.
Failin Belirlenemediği Durumlar
- Ceza soruşturması sürerken içerik kaldırma talebi bağımsız olarak sürdürülür.
- Kişisel verinin işlenmesi söz konusuysa KVKK kapsamındaki başvuru yolu ayrıca değerlendirilir.
- Yurt dışı kaynaklı platformlarda tebligat ve uygulama sorunu baştan planlanır.
- Yeni yayımlanan her kopya için tarih kaydı tutularak liste güncellenir.
Bu alandaki uygulama teknolojiyle birlikte hızla değişmektedir. Yukarıdaki başlıklar genel bilgilendirme amacı taşır; içerikle karşılaşıldığı anda hem teknik hem hukuki desteğin eş zamanlı devreye alınması sonucu belirgin biçimde etkiler.