Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında dosyanın kaderi, içerik yayından kaldırılmadan önce yapılan kayıt işlemine bağlıdır. İçerik silindikten sonra ekran görüntüsüyle yürütülen dosyalar, teknik incelemede çoğu zaman sonuç vermez. Bu rehber, TCK, 5651 ve KVKK ekseninde deepfake vakalarında delil zincirini kurmak için hazırlanmıştır.
İlk saatlerde yapılacak kayıt
İçeriğin bulunduğu bağlantı adresi, yayınlandığı hesap, yayın tarihi ve varsa etkileşim sayıları eksiksiz kaydedilmelidir. Dosyanın kendisi indirilerek özet değeri hesaplanmalı, indirme anını gösteren zaman bilgisiyle birlikte saklanmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; bunun yerine kesintisiz ekran kaydı, tarayıcı adres çubuğunun göründüğü video ve mümkünse noter aracılığıyla tespit tercih edilmelidir.
İçeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi
Kişilik hakkı ihlali doğuran yayınlar bakımından 5651 sayılı Kanun, içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için hızlı işleyen bir başvuru yolu öngörür. Bu yol, ceza soruşturmasından bağımsız işler ve içeriğin yayılmasını durdurmayı hedefler. Ancak kaldırma talebi kabul edildiğinde içerik erişime kapanacağından, delil kaydının bu talepten önce tamamlanması gerekir; sıralamanın ters kurulması, sonradan içeriğin niteliğini ispat etmeyi güçleştirir.
Ceza yolunda süre riski
Sahte içerikle işlenen fiiller, olayın niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, müstehcenlik, dolandırıcılık veya bilişim sistemine ilişkin suçlar kapsamında değerlendirilebilir. Bunların bir kısmı şikâyete bağlıdır ve kanun, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen bir şikâyet süresi öngörür. Failin kim olduğu belirsizken bile şikâyet hakkının kullanılması, süreyi korumak bakımından güvenli tercihtir.
Teknik inceleme için talep edilecekler
- Platformdan kayıt sahibine ait bağlantı ve oturum kayıtlarının istenmesi
- İçeriğin üretim izlerine yönelik inceleme yapılması talebi
- Ses ve görüntü örneğinin karşılaştırmalı analiz için dosyaya sunulması
- Yayının kaç hesapta çoğaltıldığına dair listenin dosyaya eklenmesi
- Zararın somutlaştırılması için itibar ve gelir kaybına ilişkin kayıtlar
Veri koruma tarafı
Sahte içerikte kişinin görüntüsü veya sesi kullanılmışsa, KVKK kapsamında ayrıca bir başvuru hattı gündeme gelir. Bu yol, ceza ve tazminat süreçlerinden bağımsız işler ve verinin silinmesi ile aktarımının durdurulmasına odaklanır; başvurunun kendine özgü süre düzeni ayrıca izlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; platform ve içerik türü izlenecek yolu değiştirir. İçerik yayında iken hızlı hareket edilmesi gerektiğinden, kayıt işlemini yaparken eş zamanlı olarak hukuki destek almanız önerilir.