Sızdırılan bir belge, izinsiz yayımlanan bir görüntü veya çalınan hesaptan paylaşılan içerik söz konusu olduğunda mesele iki başlıkta ilerler: yayılmayı durdurmak ve failin izini kaybetmeden delili sabitlemek. 5651 sayılı Kanun, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve Türk Ceza Kanunu bilişim suçlarına ilişkin hükümler ekseninde bu rehber, hızın delilden önce tüketilmemesi için bir sıra öneriyor.
İlk saatlerde delili sabitleyin
İçerik kaldırıldığında ekranda görünen kanıt da kaybolur. Bu nedenle kaldırma talebinden önce; içeriğin tam bağlantı adresi, yayın tarihi ve saati, hesap adı ve profil bilgisi, varsa etkileşim sayıları kayda alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; mümkünse noter aracılığıyla tespit yaptırılması veya adli bilişim uzmanı eşliğinde imaj alınması tercih edilmelidir. Cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa cihazın kapatılmaması ve içeriğin silinmemesi önemlidir.
Paralel yürütülmesi gereken üç yol
- Platforma bildirim: içerik sağlayıcı veya yer sağlayıcıya yapılan uyarı, en hızlı sonuç veren adımdır ve başvuru kaydının çıktısı saklanmalıdır.
- Sulh ceza hâkimliğine başvuru: kişilik haklarının ihlali hâlinde içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilir; karar sonrası uygulama süreci ayrıca takip edilmelidir.
- Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet: verilerin hukuka aykırı ele geçirilmesi, yayılması veya sisteme girilmesi bakımından ceza soruşturması başlatılır.
Veri sorumlusu iseniz ihlal bildirimini atlamayın
Sızıntı bir şirketin sistemlerinden kaynaklanıyorsa, veri sorumlusunun Kişisel Verileri Koruma Kurulu ile ilgili kişilere bildirim yükümlülüğü doğar. Bu bildirim en kısa sürede yapılmalıdır; gecikme, ihlalin kendisinden bağımsız bir yaptırım riski yaratır. Bildirim metninde ihlalin kapsamı, etkilenen veri kategorileri, olası sonuçlar ve alınan teknik tedbirler somut biçimde yer almalıdır. Aynı anda log kayıtlarının silinmemesi için sistem yöneticisine yazılı talimat verilmelidir.
Süreyi kaybettiren tipik hatalar
- Önce faille yazışıp uzlaşmayı denemek ve bu sırada içeriğin kopyalanarak çoğalması.
- Erişim engelleme kararı alındıktan sonra ayna sitelerin ve yeniden paylaşımların takip edilmemesi.
- Log kayıtlarının yasal saklama süresi dolduktan sonra başvuru yapılması ve failin tespit edilememesi.
- Şikâyete bağlı suçlarda öğrenmeden itibaren işleyen şikâyet süresinin gözden kaçırılması.
Sonuç alındıktan sonra da izleme gerekir
İçerik kaldırıldı diye dosya kapanmaz. Arama motoru önbelleklerinde, arşiv sitelerinde ve yeniden yükleyen hesaplarda içerik yaşamaya devam edebilir. Bu nedenle periyodik arama takvimi kurulmalı ve her yeni yayın için ayrı başvuru dosyası açılmalıdır.
Bu açıklamalar genel çerçeve sunar. İçeriğin niteliği ve platformun bulunduğu ülke uygulanacak usulü değiştirebileceğinden, olay bazında hukuki destek almanız önerilir.