Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde zararın büyüklüğünü belirleyen unsur, içeriğin ne kadar sürede yayıldığıdır. Bu nedenle deepfake dosyalarında hukuki strateji iki koldan kurulur: içeriğin hızla erişime kapatılması ve içeriğin sahteliğinin teknik olarak ortaya konması. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nın kişilik haklarını ve kişisel verileri koruyan hükümleri bu iki kolu birlikte destekler.
Yayılmadan Önce: Kanıtı Sabitlemek
İçerik kaldırıldığında hukuki mücadele bitmez; aksine ispat zorlaşır. Bu yüzden kaldırma talebinden önce içeriğin bulunduğu tam adres, yayın tarihi, hesap bilgisi, görüntüleme sayısı ve varsa yeniden paylaşan hesaplar kaydedilmelidir. Dosyanın ham hâli (video veya ses kaydı) indirilerek saklanmalı; sonradan yapılacak otantiklik incelemesi ancak orijinal dosya üzerinden anlamlı sonuç verir.
Kaldırma ve Erişim Engelleme Yolları
- Platformun kendi bildirim mekanizması: en hızlı yoldur, ancak sonucu garanti değildir ve yanıt süresi kaydedilmelidir.
- 5651 sayılı Kanun kapsamında kişilik hakkı ihlali nedeniyle sulh ceza hâkimliğine başvuru: burada süreler kısadır ve karar sonrası itiraz takvimi ayrıca işler.
- İçeriğin kişisel veri niteliğindeki görüntü ve sesi işlemesi hâlinde KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve sonrasında Kurula şikâyet sırası.
- Arama sonuçlarıyla ilişkilendirmenin kaldırılmasına yönelik ayrı talep.
Ceza Boyutunu Ayrı Kurgulamak
Deepfake içeriği tek bir suç tipiyle sınırlı değildir; içeriğin niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal, kişisel verileri hukuka aykırı olarak yayma veya dolandırıcılık amaçlı kullanım gündeme gelebilir. Şikâyete bağlı fiillerde süre, failin ve fiilin öğrenilmesiyle işlemeye başladığından, içeriği ilk gördüğünüz tarihin kaydı önemlidir. Failin anonim olması şikâyeti geciktirmek için gerekçe değildir; kimlik tespiti soruşturma aşamasında yapılır.
Teknik İnceleme İçin Hazırlık
- Orijinal dosya, dönüştürülmeden ve yeniden sıkıştırılmadan saklanır.
- Karşılaştırma için kişinin gerçek görüntü ve ses örnekleri ayrıca sunulur.
- İçeriğin ilk yayınlandığı hesap ve yayılım zinciri kronolojik olarak yazılır.
- Uğranılan somut zarar (iş kaybı, itibar zedelenmesi, tehdit mesajları) belgelenir.
Buradaki açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; içeriğin türü, yayıldığı platform ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirebilir. Böyle bir içerikle karşılaşıldığında delilin kaybolmaması için ilk adımların hızlıca ve hukuki destekle atılması önerilir.