Sosyal medya veya e-posta hesabının ele geçirilmesi genellikle iki ayrı sorunu aynı anda doğurur: hesabın geri alınması ve hesap üzerinden yayılan içeriğin kaldırılması. Bunlar farklı mercilere yapılan, farklı hızda ilerleyen başvurulardır. En kritik nokta ise şudur: içerik kaldırıldığında delil de kaybolur. Bu rehber, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde sırayı doğru kurmayı amaçlar.
İlk Saat: Kaldırmadan Önce Kaydet
Erişimin engellenmesi talebi kabul edildiğinde içerik görünmez olur; ancak ceza soruşturmasında ihtiyaç duyulacak veri de erişilemez hale gelebilir. Bu nedenle sıra şöyle olmalıdır:
- İçeriğin tam URL adresi, tarih ve saat bilgisiyle birlikte kaydedilir.
- Tam sayfa ekran görüntüsü alınır; mümkünse ekran videosu da çekilir.
- Platformun gösterdiği hesap kimliği, kullanıcı adı ve profil bilgileri ayrıca not edilir.
- Kendi cihazınıza gelen giriş bildirimleri, şifre sıfırlama e-postaları ve SMS kayıtları saklanır.
- Ancak bundan sonra kaldırma ve engelleme başvurusu yapılır.
İki Ayrı Kanal: Ceza ve Kaldırma
Hesabın izinsiz ele geçirilmesi ve sistem verilerinin değiştirilmesi ceza hukuku kapsamındadır; savcılığa yapılacak şikâyet, IP kayıtlarının ve trafik verilerinin usulüne uygun biçimde istenmesini sağlar. Buna paralel olarak, kişilik hakkını ihlal eden içerikler bakımından sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir. Bu ikinci yol hızlıdır ve failin kim olduğunun bilinmesini gerektirmez. Kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması söz konusuysa, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurumuna şikâyet yolu üçüncü bir kanal olarak işler.
Şikâyete Bağlı Suçlarda Süre Tuzağı
Bilişim alanındaki bazı fiiller resen soruşturulurken, hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal gibi eylemlerin bir kısmı şikâyete bağlıdır ve fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen bir şikâyet süresine tabidir. Mağdurlar çoğu zaman önce platformla yazışmaya çalışıp aylar kaybetmekte, şikâyet süresini bu şekilde tüketmektedir. Platform başvurusu, şikâyet süresini durdurmaz.
Failin Tespitini Kolaylaştıran Veriler
- Hesaba yapılan yetkisiz girişlerin IP ve zaman bilgisi (platformun güvenlik günlüğü)
- Şifre sıfırlama talebinin yönlendirildiği e-posta veya telefon numarası
- Bağlı üçüncü taraf uygulama izinleri ve bunların eklenme tarihi
- Hesap üzerinden yapılan para transferi varsa alıcı hesap bilgileri
- Olaydan önce gelen ve tıklanan bağlantıyı içeren mesaj
Kurumsal Hesaplarda Ek Yükümlülük
Ele geçirilen hesap bir işletmeye aitse ve müşteri verisi etkilendiyse, olay yalnızca bir güvenlik sorunu değil aynı zamanda bir veri ihlali olabilir. Bu durumda bildirim yükümlülüğünün doğup doğmadığı ayrıca değerlendirilmeli, teknik müdahale kayıtları ilk andan itibaren tutulmalıdır.
Dijital delil, üzerinden geçen her günle zayıflar. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; olayın ilk günlerinde hangi başvurunun hangi sırayla yapılacağını bir hukukçuyla planlamanız, hem içeriğin kaldırılması hem de failin tespiti bakımından belirleyici olur.