Yapay zeka ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zaman, mağdurun aleyhine işler. İçerik kısa sürede kopyalanır, platform başvurusu ile içerik kaldırılırken asıl delil de ortadan kalkabilir. Bu rehber, deepfake içerikte platforma yapılacak başvuruyu doğru sırayla kurgulamak ve karşı tarafla uzlaşma ile yargı yoluna gitme arasındaki seçimi bilinçli yapmak için hazırlanmıştır.
Kaldırma Talebinden Önce Delili Sabitleyin
Platform içeriği kaldırdığında yalnızca görünürlük değil, çoğu zaman erişilebilir kanıt da yok olur. Bu nedenle sıralama daima delil tespiti, sonra kaldırma talebi biçiminde olmalıdır. Sabitlenmesi gereken asgari veriler şunlardır:
- İçeriğin tam bağlantı adresi, hesap adı ve yayın tarihi
- Ekran görüntüsü değil, mümkünse dosyanın kendisi ve teknik üstverisi
- Görüntüleme, paylaşım ve yorum sayılarının tespit anındaki hali
- İçeriğin yayıldığı ikincil hesaplar ve kopyalar
Hangi Yol Hangi Sonucu Verir
Deepfake vakalarında birbirinden farklı üç yol aynı anda işletilebilir. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması yolu hızlıdır ancak failin kim olduğunu ortaya koymaz. Görüntü ve ses kişisel veri niteliği taşıdığından KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikayet mümkündür. Failin tespiti, cezai sorumluluk ve hesabın ele geçirilmiş olması ihtimali ise TCK ile bilişim suçlarına ilişkin 243-245. madde düzenlemelerinin gündeme geldiği ayrı bir süreçtir. Yalnızca birini seçmek, çoğu zaman eksik sonuç üretir.
Platform Başvurusunda Ret Sebebini Baştan Kapatın
- Başvuruda içeriğin neden sahte olduğunu, karşılaştırma unsuru göstererek somut biçimde anlatın.
- Mağdurun kimliğini ve içerikteki kişinin aynı kişi olduğunu doğrulayan belgeyi ekleyin.
- Tek bağlantı yerine tespit ettiğiniz tüm kopyaları aynı başvuruda listeleyin.
- Başvuru numarasını, cevabı ve cevabın tarihini kaydedin; ikinci aşamada bu yazışma esas alınır.
- Ret gelirse gerekçeyi okumadan yeni başvuru yapmayın; aynı gerekçe tekrar reddedilir.
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde Sorulacak Sorular
İçeriği yayan taraf çoğu zaman kaldırma karşılığında geri adım teklif eder. Bu teklifi değerlendirirken içeriğin gerçekten tüm kopyalarıyla silinip silinmediği, aynı içeriğin yeniden yayılmayacağına dair taahhüdün yazılı olup olmadığı ve uzlaşmanın cezai süreci nasıl etkileyeceği ayrı ayrı sorulmalıdır. İçeriğin kaldırılması, geçmişte doğmuş zararı kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Kapanış
Deepfake dosyalarında başarıyı belirleyen şey, ilk kırk sekiz saatte yapılan kayıt işidir. Yukarıdaki başlıklar genel bilgilendirme niteliğindedir; içeriğin türü, yayıldığı platform ve failin belirlenip belirlenemediği yol haritasını değiştirir. Somut olayınız için hukuki destek almanız önerilir.