Bir hesabın ele geçirilmesi, sistemlerden veri sızdırılması veya yetkisiz erişim halinde iki ayrı yol aynı anda işler: idari başvuru ve ceza soruşturması. Bu rehber, veri ihlali sonrasında yapılacak suç duyurusunun nasıl kurgulanacağını, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK ekseninde ele alıyor.
Fiilin Hukuki Nitelendirmesi
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim, sistemi engelleme veya bozma, verileri yok etme ya da değiştirme ve banka kartlarının kötüye kullanılması TCK'da ayrı ayrı düzenlenmiştir. Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, ele geçirilmesi veya yayılması ise farklı bir başlıktır. Şikâyet dilekçesinde fiilin hangi başlığa girdiğinin iddia edilmesi zorunlu değildir; ancak olayın teknik akışının doğru anlatılması, soruşturmanın yönünü belirler.
Delilin Kaybolmadan Toplanması
Dijital iz kısa sürede silinir. Bu nedenle şikâyetten önce yapılması gerekenler şunlardır:
- Erişim ve oturum kayıtlarının, giriş bildirimlerinin ekran görüntüsüyle saklanması
- Şüpheli e-posta ve mesajların başlık bilgileriyle birlikte kaydedilmesi
- Sistem üzerindeki log kayıtlarının değiştirilmeden yedeklenmesi
- İşlem yapılan cihazın mümkünse kullanımdan çıkarılması
- Zarar doğuran para transferi varsa banka kayıtlarının aynı gün istenmesi
Delilin nasıl elde edildiği de ayrıca önem taşır; hukuka aykırı yolla elde edilen kayıtların ispat değeri tartışmalı hale gelir. Üçüncü kişilere ait hesaplara izinsiz erişerek delil toplamak, mağdur konumundaki kişiyi de sorumluluk altına sokabilir.
Şikâyet Dilekçesinde Yapı
- Olayın tarih ve saat sırasıyla anlatımı
- Etkilenen sistem, hesap veya veri kümesinin tanımlanması
- Ele geçirildiği anlaşılan verilerin türü ve kapsamı
- Doğan zararın somut kalemleri
- Talep edilen araştırma işlemleri: log kayıtlarının, IP bilgilerinin ve ödeme akışının ilgili kurumlardan istenmesi
Erişimin Engellenmesi ve İçeriğin Kaldırılması
Sızdırılan veri internette yayımlanmışsa, ceza soruşturmasından bağımsız olarak 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi talep edilebilir. Bu yol daha hızlı sonuç verdiğinden, zararın yayılmasını durdurmak için öncelikli olarak değerlendirilmelidir. Talep dilekçesinde bağlantı adreslerinin tek tek gösterilmesi gerekir.
Süreci Takip Etmek ve Karara İtiraz
Soruşturma sonunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilirse, bu karara karşı itiraz süresi kararın tebliğinden itibaren işler. Adres bilgisinin dilekçede güncel verilmemesi, tebligatın geç ulaşmasına ve itiraz hakkının kullanılamamasına yol açar. Dilekçede tebligata elverişli adres ile birlikte elektronik iletişim bilgisi de belirtilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; olayın teknik yapısı ve etkilenen veri türü izlenecek yolu değiştirebilir. Veri ihlali fark edildiğinde delillerin hızla kaybolduğu göz önüne alınarak erken aşamada hukuki destek alınması yerinde olur.