Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve ses kayıtlarında zarar, içeriğin yayılma hızıyla doğru orantılı büyür. TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri, 5651 sayılı Kanun ve KVKK bu alanda birbirini tamamlayan üç ayrı yol açar. Bu rehber, saatlerle ölçülen platform başvurusu ile aylarla ilerleyen yargısal süreci aynı takvimde nasıl yöneteceğinizi anlatır.
İlk Saatler: Delilin Kaçmadan Sabitlenmesi
Deepfake içerik çoğu zaman şikâyet üzerine kaldırılır ve o anda kanıt da ortadan kalkar. Bu nedenle kaldırma talebinden önce içeriğin bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgileri ve etkileşim sayıları kayıt altına alınmalıdır. Noter aracılığıyla tespit ya da elektronik ortamda zaman damgalı kayıt, sonraki aşamada içeriğin gerçekten yayımlandığını göstermenin en sağlam yoludur.
Platform Başvurusu ve Yanıt Süresinin İzlenmesi
- Platformun kendi bildirim formu kullanılmalı, form numarası saklanmalıdır.
- Başvuruda içeriğin sentetik olduğu iddiası, karşılaştırmalı orijinal materyalle desteklenmelidir.
- Yanıt gelmediğinde beklemek yerine yasal yola geçiş için bir son tarih belirlenmelidir.
- Yurt dışı merkezli sağlayıcılarda yanıt süresi uzayabileceğinden paralel başvuru planlanmalıdır.
Bildirim Gecikmesinin Yarattığı İkincil Zarar
Platformdan gelen yanıtın veya hâkimlik kararının ilgiliye geç ulaşması, içeriğin yeni hesaplarda yeniden yayımlanmasına zemin hazırlar. Bu yüzden takip yalnızca ilk bağlantı üzerinden değil, görsel ve metin araması yoluyla düzenli aralıklarla yapılmalıdır. Yeniden yayım hâlinde önceki başvuru dosya numarasına atıfla hızlandırılmış talep sunulabilir.
5651, KVKK ve Ceza Yolunun Birlikte Kullanımı
5651 sayılı Kanun kapsamında sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir. Aynı içerik kişisel veri niteliğinde görüntü barındırıyorsa KVKK kapsamında veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurula şikâyet yolu açıktır. Ceza boyutunda ise fiilin niteliğine göre hakaret, özel hayatın gizliliğini ihlal ya da müstehcenlik hükümleri gündeme gelebilir; bu üç yolun aynı anda yürütülmesi mümkündür ancak her biri için ayrı süre takibi gerekir.
Failin Tespitinde Beklenmemesi Gerekenler
Anonim hesaplarda fail tespiti soruşturma makamının talebiyle mümkün olur ve zaman alır. Bu sırada mağdurun yapabileceği en etkili iş, zararın yayılma haritasını çıkarmaktır: içeriğin paylaşıldığı mecralar, alıntılayan hesaplar ve iş ya da itibar kaybına dair somut sonuçlar tarih sırasıyla kayda geçirilmelidir. Bu tablo hem manevi tazminat talebinin hem de erişim engelleme başvurusunun dayanağını güçlendirir.
Bu içerik yol gösterici niteliktedir; içeriğin türü, yayımlandığı mecra ve failin bilinip bilinmemesi izlenecek adımları değiştirir. Hızlı hareket gerektiren bu tür dosyalarda başvuru öncesinde hukuki destek alınması önerilir.