İnternet üzerinden gerçekleşen saldırılarda zaman, delilin en büyük düşmanıdır. Bir içerik kaldırıldığında, hesap kapatıldığında ya da sağlayıcının kayıt saklama süresi dolduğunda geriye dönüş imkânı kalmaz. Bu nedenle 5651 sayılı Kanun kapsamındaki erişimin engellenmesi talebi ile TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümlerine dayanan suç duyurusu, eş zamanlı ve delil odaklı yürütülmelidir.
İki Yolun Birbirinden Farkı
Erişimin engellenmesi, zararın devam etmesini durdurmaya yönelik hızlı bir korumadır. Suç duyurusu ise failin belirlenmesini ve cezai sorumluluğun tespitini amaçlar. Yalnızca erişim engeliyle yetinildiğinde içerik başka adreslerde yeniden yayılabilir; yalnızca suç duyurusuyla yetinildiğinde ise yayın soruşturma boyunca erişilebilir kalır. İki yolun birlikte yürütülmesi, çoğu dosyada en işlevsel yaklaşımdır.
Delili Kalıcı Hâle Getirmek
- İçeriğin tam adresini, tarih ve saati gösteren ekran görüntüleri
- Sayfanın kaynak kodunu ve bağlantı adresini içeren kayıtlar
- Mümkünse noter tespit tutanağı ya da resmî tespit işlemi
- Hesap adı, profil bilgileri ve varsa iletişim kurulan mesajların bütünü
- Ödeme yapılmışsa dekont, IBAN ve karşı taraf hesap bilgileri
Kaynak Cihazın Korunması
Saldırıya uğrayan cihazın kullanılmaya devam edilmesi, en sık yapılan hatadır. Sistem güncellemeleri, uygulama silme ve fabrika ayarlarına dönüş işlemleri, incelemeye esas kayıtları geri dönülemez biçimde bozar. Bu nedenle şüpheli erişim tespit edildiğinde cihaz mümkünse kullanım dışı bırakılmalı, inceleme talebi soruşturma makamına iletilmelidir. Delilin hukuka uygun yolla elde edilmesi, ispat değerinden önce gelen bir koşuldur.
Tebligat Gecikmesi ve Kaçırılan İtiraz Anı
Erişimin engellenmesi kararlarına ve kovuşturmaya yer olmadığına dair kararlara karşı itiraz süreleri kısadır. Bu kararların ilgiliye geç ulaşması, itiraz hakkının hiç kullanılamamasına yol açar. Şikâyet dilekçesinde tebligata elverişli adres ve iletişim bilgileri açıkça yazılmalı; dosya durumu düzenli aralıklarla sorgulanmalı ve öğrenme tarihi kayıt altına alınmalıdır. Ayrıca içerik veya yer sağlayıcıya yapılan başvuruların cevap süreleri de aynı takvimde izlenmelidir.
Şikâyet Dilekçesinde Anlatım Düzeni
Dilekçe, teknik ayrıntılarla değil kronolojiyle başlamalıdır: ilk erişim ne zaman fark edildi, hangi hesaptan ne yapıldı, hangi zarar doğdu. Ardından her iddianın karşısına ekteki delil numarası yazılmalıdır. KVKK kapsamında kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya yayılması söz konusuysa, bu yön ayrı bir başlık hâlinde belirtilmelidir; aksi hâlde soruşturmanın kapsamı dar tutulabilir.
Zararın Tazmini Yönünün Saklı Tutulması
Ceza soruşturmasında toplanan deliller, sonraki tazminat talebinin de dayanağını oluşturur. Bu nedenle dosyaya sunulan delillerin bir örneği ayrıca saklanmalı ve zararın miktarını gösteren belgeler baştan biriktirilmelidir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; olayın türü ve platformun konumu izlenecek yolu değiştirir. İçerik yayında olduğu sürece delil kaybı riski büyüdüğünden vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.